Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), çevre gazetecilerinin karşı karşıya kaldığı tehditlere dikkat çekerek hükümetlere üç temel konuda çağrı yaptı.
Çevre ihlallerini araştıran gazetecilerin korunmasını, iklim dezenformasyonuyla mücadele edilmesini ve bağımsız çevre gazeteciliğine uzun vadeli finansman sağlanmasını istedi.
RSF, iklim değişikliğine ilişkin yanıltıcı içeriklerin dijital platformlarda doğrulanmış bilgilerden daha fazla gelir elde ettiğini, çevre sorunlarını haberleştiren gazetecilerin ise şiddet, sansür ve ekonomik baskılarla karşı karşıya kaldığını kaydetti.
RSF Yayın Direktörü Anne Bocandé, gazetecilerin çevre ihlallerini ortaya çıkarmadaki rolüne ilişkin şunları söyledi:
“Gazeteciler ormansızlaştırma, yasa dışı arazi kullanımı veya kirlilik gibi çevreye yönelik saldırıları araştırıp belgelemediğinde ve açığa çıkarmadığında, bunların dünyanın dört bir yanındaki topluluklar üzerindeki sonuçları ve gerçek bir değişim yaratmak için gereken çözümler görünmez kalıyor.”
Güvenilir bilginin sürdürülebilir bir gelecek için vazgeçilmez olduğunu belirten Bocandé, gazeteciliğin ve güvenilir bilginin baskı altında olduğunu belirtti.
Bocandé, COP31’de iklim taahhütlerini müzakere eden ülkelerin gazeteciliğin korunmasını ve dezenformasyonla mücadeleyi öncelik haline getirmesi gerektiğini söyledi.
30 çevre gazetecisi öldürüldü
RSF’nin COP31 kapsamında hükümetlerden ilk talebi, çevre ihlallerini araştıran gazetecilerin korunmasına yönelik mekanizmaların güçlendirilmesi oldu.
Örgütün verilerine göre, 2015’ten bu yana çevre sorunlarını haberleştirdikleri için yaklaşık 30 gazeteci öldürüldü. Bu cinayetlerin yaklaşık yüzde 90’ı Güney ve Güneydoğu Asya’da işlendi.
RSF, Avrupa’dan Kamboçya’ya, Gana’dan Amazon bölgesine ve Hindistan’a kadar pek çok yerde çevre gazetecilerinin tehdit, fiziksel saldırı, keyfî gözaltı, susturma amaçlı davalar ve taciz kampanyalarıyla karşılaştığını belirtti.
Çevre gazetecilerini itibarsızlaştırmayı ve sindirmeyi amaçlayan çevrimiçi karalama kampanyalarını da belgelediğini hatırlattı.
Hükümetlerden çevre gazetecilerini koruyacak mekanizmaları güçlendirmelerini, gazetecilerin araştırmaları için gerekli bölgelere erişimini güvence altına almalarını ve gazetecilere yönelik suçlarda cezasızlıkla mücadele etmelerini istedi.
İklim krizini haberleştiren gazetecilerin korunmasının ulusal politikalar ve uluslararası işbirliği açısından öncelik haline getirilmesini talep etti.
"İklim dezenformasyonundan gelir elde edilmesine son verilsin"
RSF’nin ikinci talebi, iklim krizine ilişkin dezenformasyonla mücadele edilmesi ve bilgi bütünlüğünün korunması oldu.
Örgüt, sosyal medya ve diğer dijital platformlarda yanıltıcı içeriklerle iklim değişikliğini inkar eden söylemlerin doğrulanmış bilgilerden daha fazla görünürlük kazandığını ve daha yüksek gelir sağladığını kaydetti.
Buna karşılık bilimsel ve çevresel konularda güvenilir bilgi sunan kaynakların itibarsızlaştırıldığını, hatta sansüre uğradığını ifade etti.
İklim kriziyle mücadelenin aynı zamanda bilgi manipülasyonuyla mücadeleyi de gerektirdiğini aktardı.
Brezilya’nın Belém kentinde düzenlenen COP30’da, RSF’nin de desteğiyle 29 ülke ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen, iklim değişikliği konusunda bilgi bütünlüğünü korumaya yönelik uluslararası bir bildiri yayımlanmıştı.
RSF, Antalya’daki konferansta bu taahhütlerin somut uygulamalara dönüştürülmesini istedi.
İklim dezenformasyonundan gelir elde edilmesine son verilmesini, dijital platformların sorumlu tutulmasını ve platformların iş modellerinin nitelikli gazetecilik yerine yanıltıcı içeriklerin yayılmasını teşvik etmemesinin güvence altına alınmasını talep etti.
"Bağımsız çevre gazeteciliğine uzun vadeli destek"
RSF’nin üçüncü talebi ise çevre gazeteciliğinin ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanması oldu.
Gazetecilerin korunmasının ve dezenformasyonla mücadelenin tek başına yeterli olmadığını, bağımsız medya kuruluşlarının çalışmalarını sürdürebilecek kaynaklara da sahip olması gerektiğini belirtti.
Çevre konusundaki araştırmacı gazetecilik çalışmalarının uzun, maliyetli ve riskli süreçler gerektirdiğini hatırlatan RSF, bu çalışmaları yürüten haber merkezlerinin ekonomik açıdan kırılgan olduğuna dikkat çekti.
Buna karşılık dezenformasyon içeriklerinin güçlü dağıtım ve finansman mekanizmalarından yararlandığını ifade etti.
RSF, bağımsız medya kuruluşlarına uzun vadeli destek verilmesini, kamu yararına gazetecilik için finansman mekanizmalarının güçlendirilmesini ve çevre gazetecilerinin çalışmalarının daha fazla tanınmasını istedi.
Örgüte göre güvenilir, bağımsız ve bilimsel verilere dayanan bilgiye erişim, iklim eyleminin temel koşullarından biri.
(HA)
