Brezilya’da haftalık çalışma süresini 44 saatten 40 saate düşüren ve çalışanlara haftada iki gün ücretli dinlenme hakkı tanıyan anayasa değişikliği Kongre tarafından kabul edildi.
Mayıs ayında Temsilciler Meclisi’nden geçen düzenleme, 14 Ekim Çarşamba günü Senato’da yapılan oylamada 75 kabul ve bir ret oyuyla onaylandı.
Tek ret oyu, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun yardımcılığını yapmış olan Senatör Hamilton Mourão’dan geldi.
Karar sonrası işçiler sokaklara çıkarak kutlama yaptı.
Düzenleme, Brezilya’da yaygın olan ve çalışanların haftada altı gün çalışıp yalnızca bir gün izin yapabildiği “6x1” sistemini kaldırarak beş gün çalışma ve iki gün dinlenme esasına geçilmesini öngörüyor.
Brezilya Sendikalararası İstatistik ve Sosyoekonomik Araştırmalar Dairesi'nin (Dieese) verilerine göre, değişiklikten yaklaşık 26,8 milyon çalışanın yararlanması bekleniyor.
Altı gün çalışma sisteminde bulunan yaklaşık 15 milyon kişinin ise doğrudan etkileneceği tahmin ediliyor.
Düzenleme özellikle perakende ticaret, restoran ve otelcilik gibi düşük ücretli istihdamın yaygın olduğu sektörlerde çalışanları ilgilendiriyor. Bu gruplar, Lula'nın 2022 seçimlerinde Jair Bolsonaro'yu yenmesinden bu yana en çok destek kaybettiği gruplardan arasında.
Seçim sonrası yürürlüğe girecek
Anayasa değişikliği, 25 Ekim’deki devlet başkanlığı seçiminin ikinci turundan önce yürürlüğe girmeyecek.
Kongrenin düzenlemeyi resmen ilan etmesinden 60 gün sonra altı gün çalışma ve bir gün izin sistemi yerine beş gün çalışma ve iki gün izin düzenine geçilecek. Aynı tarihte haftalık azami çalışma süresi 44 saatten 42 saate indirilecek.
Bundan 12 ay sonra ise haftalık çalışma süresi 40 saate düşürülecek. Böylece geçiş süreci toplam 14 ayda tamamlanacak.
Çalışma saatleri azaltılırken ücretlerde kesinti yapılmayacak. Toplu iş sözleşmeleriyle farklı çalışma takvimleri belirlenebilecek ancak çalışanların ay boyunca haftada ortalama iki gün ücretli dinlenme hakkı korunacak.
Lula: Yaşamak ve dinlenmek için daha fazla zaman
Anayasa değişikliğini güçlü biçimde destekleyen Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, düzenlemenin kabul edilmesini sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla kutladı.
Lula, altı gün çalışma sisteminin sona ermesinin yalnızca çalışma saatlerinin değiştirilmesi anlamına gelmediğini belirterek şöyle dedi:
“Bu, yaşamak, dinlenmek, ailemizle birlikte olmak, çocuklarımızın büyüdüğünü görmek, kendimize zaman ayırmak ve hayatın tadını çıkarmak için daha fazla zaman demek.”
Düzenlemenin temelleri, bir eczane çalışanının TikTok üzerinden başlattığı “İşin Ötesinde Hayat” (Life Beyond Work) hareketine dayanıyor.
Sosyal medyada geniş destek bulan kampanyanın kurucusu daha sonra siyasete atıldı. Hareket zaman içinde Lula ve İşçi Partisi tarafından da desteklendi.
İşçi Partisi, anayasa değişikliğinin Senato gündemine alınması için aylar boyunca girişimlerde bulundu.
Bolsonaro önce karşı çıktı, sonra destekledi
Anayasa değişikliği, Brezilya’da 25 Ekim’de yapılacak devlet başkanlığı seçiminin ikinci turuna kısa süre kala kabul edildi.
Seçimin ilk turunda aşırı sağcı Senatör Flávio Bolsonaro, görevdeki Devlet Başkanı Lula’nın önünde yer aldı.
Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu olan Flávio Bolsonaro, çalışma saatlerinin azaltılmasına aylar boyunca karşı çıktı.
Mayıs ayında düzenlemenin “kitlesel işsizliğe” yol açabileceğini savunan Bolsonaro, işveren örgütleriyle benzer bir tutum benimsedi.
Ancak kamuoyu araştırmalarının değişikliğe desteğin yüzde 70’i aştığını göstermesinin ardından tutumunu değiştirdi.
Bolsonaro, 13 Ekim Salı günü yaptığı açıklamada Brezilyalı çalışanların çoğunluğunun düzenlemeyi desteklediğini kabul etti. Ertesi gün ülkenin güneyinde seçim kampanyasını sürdürürken Senato oylamasına uzaktan katılarak kabul oyu verdi.
Buna rağmen Bolsonaro, çalışılan saat üzerinden ücretlendirmeye dayanan alternatif bir sistemi savunmayı sürdürüyor.
Brezilya gazetesi Folha'nın haberine göre Bolsonaro, iş dünyasının temsilcilerine seçilmesi halinde kabul edilen anayasa değişikliğinin bazı maddelerini yeniden ele alacağını söyledi.
Brezilya'da Trump’ın favorisi Bolsonaro Lula’yı geçti, seçim ikinci tura kaldı
(HA)
