Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve kıyı ve liman mühendisi Süheyla Doğan, Bozcaada Limanı için 2025 sonunda ihale edilen “Bozcaada Yat Rıhtımı İnşaatı” projesinin mevcut haliyle uygun olmadığını açıkladı. Doğan, ana dalgakıranın acilen onarılması gerektiğini, ancak ihale edilen projenin ölçeğinin ve teknik tasarımının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Doğan, 8 Ekim’de Bozcaada Belediye Başkanı ve BozcaadaBizim hareketi temsilcileriyle birlikte Bursa Altyapı Yatırımları Bölge Müdürlüğü’nde yapılan toplantıda proje hakkında bilgi aldı. 2025 sonunda ihale edilen ve yüklenici şirkete yer teslimi yapılan proje hakkında Adalılara ve belediyeye bilgi verilmediğini belirten Doğan, toplantıda idarenin projeyi katılımcılara sunduğunu açıkladı.
Doğan’ın aktardığına göre proje; mevcut ana dalgakıranın tadil edilip uzatılmasını, dalgakıranın iç kısmındaki rıhtımın kronman betonunun onarılmasını ve yeni bir tali dalgakıran yapılmasını öngörüyor. Ancak idare, ödenek yetersizliği nedeniyle tali dalgakıran yapımından şimdilik vazgeçildiğini açıkladı.
Sunulan projede yeni bir yat limanı, rıhtım ya da iskele inşaatının yer almadığını belirten Doğan, liman içindeki kirlilik riskine ilişkin sorularına da model deneylerinde kirlilik oluşmayacağının görüldüğü yanıtının verildiğini aktardı. Doğan, deney raporlarını incelemek için ilgili genel müdürlüğe başvurulmasının istendiğini söyledi.
"Ana dalgakıran liman güvenliği açısından risk yaratıyor"
Doğan, 11 Ekim’de Bozcaada Limanı’nda yaptığı incelemede ana dalgakıranın ciddi biçimde hasar gördüğünü tespit ettiğini açıkladı.
1980-1987 yılları arasında Limanlar İnşaatı Genel Müdürlüğü’nde etüt proje mühendisi olarak çalıştığını hatırlatan Doğan, dalgakıranın mevcut durumuna ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Ana dalgakıranın gövde ve uç kısmı tamamen dağılmış, uç kısmında kronman betonu kırılarak parçalanmıştır. Bu durum liman güvenliği açısından risk yaratmaktadır. Acilen hâkim dalga yönleri, dalga boyları ve periyotları dikkate alınarak onarılmalıdır. Mevcut dalgakıranın dağılmasının nedeni, stabilite hesaplarının yanlış yapılmış olması ve dalgakıranın kesitinin hâkim dalgalara göre güçsüz kalmasıdır.”
Limanda balıkçılarla da görüştüğünü belirten Doğan, balıkçıların denizin zaman zaman liman içinde çalkantıya yol açtığını ve teknelerin battığını anlattığını aktardı. Doğan, balıkçıların bu dönemlerde teknelerini korumak için sabaha kadar limanda beklemek zorunda kaldıklarını söyledi.
"Mevcut proje gereğinden büyük tasarlanmış"
BozcaadaBizim temsilcilerinin projeye karşı çıktığını ve ihalenin iptali için dava açtığını öğrendiğini belirten Doğan, Adalıların projenin ölçeğine, liman içinde yaratabileceği kirliliğe ve deniz biyoçeşitliliğine verebileceği zararlara ilişkin kaygılarını paylaştığını açıkladı.
Doğan, mevcut durumun ve ihale edilen projenin teknik açıdan değerlendirilmesi için kıyı ve liman mühendisliği alanında uzman Prof. Dr. Ali Rıza Günbak’la görüştüğünü, Adalıların kaygılarını ve ilgili belgeleri kendisine ileterek destek istediğini söyledi. Günbak’ın limanın mevcut durumunu, soruları ve proje belgelerini inceleyerek bir rapor hazırladığını aktardı.
Günbak’ın raporu ve kendi saha gözlemleri doğrultusunda değerlendirmelerini paylaşan Doğan, Bozcaada’nın ulaşım güvenliği için ana dalgakıranın onarılması ve liman içindeki çalkantıyı önlemek amacıyla tali dalgakıranın 50 metre uzatılması gerektiğini açıkladı.
Doğan, buna karşılık ana dalgakıranın uzatılmasına ve yeni bir yerde yeni bir tali dalgakıran yapılmasına gerek olmadığını belirtti. İhale projesinin kesit tasarımının gereğinden fazla emniyetli olduğunu ifade eden Doğan, şöyle dedi:
“Ulaşımı tamamen denize bağlı olan bir Ada’da tek limanı da varsa, bu limanın güvenli bir ulaşım sağlaması çok önemlidir. Bu nedenle de dağılmış ve hasarlanmış olan ana dalgakıranın acilen onarılması ve liman içi çalkantının önlenmesi için de tali dalgakıranın da 50 m uzatılması gerekir. Ana dalgakıranın uzatılmasına ve yeni bir yerde yeni bir tali dalgakırana gerek yoktur.”
Doğan, Prof. Dr. Günbak’ın dalga hesaplamalarına göre projede kullanılan kaplama taşları ve blokların gereğinden büyük olduğunu, öngörülen +5,50 metre kret kotunun da fazla yüksek kaldığını söyledi. Doğan, +4,50 metre kotunun yeterli olacağını belirtti.
Liman içindeki kirliliğin önlenmesi için de alternatif bir çözüm öneren Doğan, ana dalgakıranın karaya bağlandığı noktaya eksi 4 metre derinlikte, 3 metre çapında iki beton büz döşenmesinin yeterli olacağını açıkladı. Doğan, bu büzlerin liman içine dışarıdan temiz su taşıyacağını belirtti.
Günbak’ın hazırladığı raporun ihale projesinin ölçeğine karşı teknik bir dayanak oluşturduğunu vurgulayan Doğan, raporun açılan davada teknik görüş olarak sunulabileceğini söyledi.
Danıştay yat limanı ve kruvaziyer limanı planını durdurdu
Doğan, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği olarak 1/50.000 Ölçekli Balıkesir-Çanakkale Bütünleşik Kıyı Alanları Planı’nda Bozcaada için öngörülen yat limanı ve kruvaziyer limanına karşı da dava açtıklarını hatırlattı.
Danıştay 6. Dairesi’nin 20 Ekim 2025’te oybirliğiyle planın yürütmesini durdurduğunu belirten Doğan, bilirkişi raporunda Bozcaada’da öngörülen yat ve kruvaziyer limanlarının kamu yararına ve şehircilik ilkelerine aykırı bulunduğunu aktardı. Raporda, mevcut balıkçı barınağının genişletilmesi dışında Bozcaada’da yeni kıyı yapıları yapılmaması gerektiği yönünde değerlendirme yer aldığını söyledi.
Doğan, kararın Ada açısından önemli olduğunu belirterek, “Bu durum Ada için önemli bir kazanımdır. Biz bu davayı açmasaydık bir de yat limanı ve kruvaziyer liman karşımıza çıkacaktı” dedi.
Bozcaadalıların Ada’nın küçük kalması, ticarileşmemesi, limanın temiz tutulması, limanda yüzmeye devam edilebilmesi ve deniz ekosistemiyle Posidonia çayırlarının korunması yönündeki taleplerini desteklediğini açıklayan Doğan, ihale edilen projenin mevcut haliyle durdurulması ve iptal edilmesi gerektiğini söyledi.
Doğan, limanın güvenliğini sağlayacak onarımın gecikmeden yapılması gerektiğini vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:
“Umarım bir an önce yürütmeyi durdurma kararı çıkar ve mevcut ihale durdurulur. Sonrasında yapılması gereken şey, Hocamızın önerileri doğrultusunda, en kısa zamanda bütün araştırmaları ve deneyleri bilimsel olarak yapılmış, limanda güvenli ulaşım ve barınma sağlayacak, gerçek ihtiyaca uygun bir proje hazırlanması ve tadilat ve onarım işinin tez zamanda gerçekleştirilmesidir.”
(EMK)
