Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan 11750 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) işlettiği köprü ve otoyolların özelleştirilmesine ilişkin programı genişletti.
4 Eylül tarihli, 11750 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, bugünkü Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kararla Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ile Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı arasındaki bölümü ve bunların bağlantı yolları ilk kez özelleştirme kapsam ve programına alındı.
Bu güzergâhlar, 2003 ve 2010 tarihli kararlarla daha önce özelleştirme programına alınan otoyol ve köprülerin bulunduğu programa eklendi.
Mülkiyet devri yapılmayacak
Karar, mülkiyet devrini özelleştirme yöntemleri dışında bırakıyor. Özelleştirmenin işletme hakkının verilmesi, kiralama, gayri ayni hakların tesisi, gelir ortaklığı modeli veya mevzuatın izin verdiği diğer yöntemlerden biri ya da birkaçının birlikte uygulanmasıyla yapılabileceği belirtiliyor.
Özelleştirme sözleşmelerinin süresi 30 yıl olacak. Özelleştirme işlemlerinin ise 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması öngörülüyor.
Süreç tamamlanıncaya kadar kapsamdaki otoyol, çevre yolu, köprü, bağlantı yolları ve ilgili tesislerin bakım, onarım ve işletme sorumluluğu KGM’de kalacak.
Neden kimse "Kimin malını kime satıyorsun" diye sormaz?
Yavuzyılmaz: “Karardan vazgeçin”
YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, kararın ardından X hesabından yaptığı paylaşımda özelleştirmeye tepki gösterdi.
Yavuzyılmaz, karar kapsamında iki Boğaz köprüsü, sekiz otoyol ve iki çevre otoyolunun özelleştirileceğini belirtti: 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, KGM Avrupa Otoyolu, KGM Anadolu Otoyolu, İzmir-Aydın Otoyolu, İzmir-Çeşme Otoyolu, Niğde-Mersin-Adana (Batı) Otoyolu, Adana (Doğu)-Gaziantep (Batı) Otoyolu, Gaziantep (Doğu)-Şanlıurfa Otoyolu, Toprakkale-İskenderun Otoyolu, Bursa Çevre Otoyolu (Çağlayan kavşağı-Yenişehir kavşağı), Gaziantep Çevre Otoyolu.
KGM’nin işlettiği söz konusu köprü ve otoyolların 2025’te toplam 600 milyon dolar kâr ettiğini belirten Yavuzyılmaz, bu tutarı 30 yıla taşıyarak 18 milyar dolarlık gelir hesabı yaptı.
Maliyeti yıllar önce vatandaşın vergileriyle ödenmiş ve devletin yüksek kârla işlettiği bu köprüleri, otoyolları ve çevre otoyollarını özelleştirmek vatandaşa ihanettir. Bu yolları özelleştirmeyle işletecek olan şirketler 30 yıl boyunca araç geçiş ücretlerine zam üstüne zam yapacaklar. Bunun adı Türkiye’nin geleceğini satmaktır! Derhal bu özelleştirme kararından vazgeçin! –Deniz Yavuzyılmaz
Ne olmuştu?
2003-2010: Özelleştirme Yüksek Kurulu, 2003’te bazı otoyollar ile Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerini özelleştirme kapsamına aldı. 15 Ekim 2010 tarihli 2010/88 sayılı kararla kapsam genişletildi. Köprüler, otoyollar, bağlantı yolları ve ilgili tesislerin tek paket halinde 25 yıllığına işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesi kararlaştırıldı.
2012-2013: 17 Aralık 2012’de tamamlanan ihalede Koç Holding-UEM Group-Gözde Girişim ortaklığı 5 milyar 720 milyon dolarla en yüksek teklifi verdi. Özelleştirme Yüksek Kurulu 22 Şubat 2013’te ihaleyi iptal etti. Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, teklif tutarını düşük bulduğunu açıklamıştı.
2014: Karayolları Genel Müdürlüğü Kanunu’nda yapılan değişiklikle otoyol ve köprülerin özelleştirilmesinde yalnızca işletme hakkı devriyle sınırlı model değiştirildi. Mülkiyet devri hariç olmak üzere 4046 sayılı Özelleştirme Kanunu’ndaki diğer yöntemlerin de uygulanabilmesinin önü açıldı.
2025-2026: Köprü ve otoyolların işletme haklarının özel sektöre devri yeniden gündeme geldi. Bloomberg, Eylül 2025’te Özelleştirme İdaresi’nin iki Boğaz köprüsü ile ücretli otoyollar için yatırım bankalarından teklif istediğini yazdı. Şubat 2026’da ise Londra merkezli denetim ve danışmanlık şirketi Ernst & Young’ın finansal, Kanada merkezli BTY Group’un teknik danışman olarak görevlendirildiği bildirildi.
Mart-Nisan 2026: Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, mülkiyet satışının değil süreli işletme hakkı devrinin incelendiğini açıkladı. Uraloğlu, ağır bakım giderlerinin bütçeye yük oluşturduğunu belirterek, belirli süreli işletme hakkının özel sektöre verilmesi ve bakım maliyetlerinin işletmeci tarafından üstlenilmesi üzerinde çalışıldığını açıklamıştı. O tarihte nihai kararın verilmediğini de belirtmişti. Nisan ayında Reuters, Özelleştirme İdaresi ve danışmanların Portekiz’de potansiyel yatırımcılarla görüştüğünü; görüşülen şirketlerden birinin otoyol işletmecisi Brisa olduğunu bildirdi.
(VC)
