Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi, Sudan'da ekim ayının ilk üç haftasında insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırılarda en az 306 kişinin öldürüldüğünü, yüzlerce kişinin de yaralandığını açıkladı.
Sudan'da yaklaşık 20 milyon insan şiddetli açlıkla karşı karşıya
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, 23 Ekim'de Cenevre'de yaptığı açıklamada, Sudan ordusu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında devam eden savaşta İHA saldırılarının giderek yoğunlaştığını belirtti.
BM'nin belgelediği saldırılar, Kordofan, Darfur, Mavi Nil ve Hartum başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerinde gerçekleşti.
Saldırılarda evler, pazarlar, hastaneler, yerinden edilen sivillerin kaldığı barınma alanları, elektrik santralleri ve su kaynakları zarar gördü.
BM İnsan Hakları Ofisi, saldırıların hem Sudan Silahlı Kuvvetlerine (SAF) hem de Hızlı Destek Kuvvetlerine atfedildiğini bildirdi.
Bir saldırıda en az 139 kişi öldü
BM'nin açıkladığı verilere göre en ölümcül saldırılardan biri 18 Ekim'de Batı Kordofan eyaletinin Dibab bölgesinde gerçekleşti.
RSF kontrolündeki bölgede bir ulaşım aracının art arda düzenlenen İHA saldırılarıyla vurulması sonucunda en az 139 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.
BM, saldırının sorumlularına ilişkin kesin bir belirleme yapmadı.
Batı Kordofan'ın Ghubeish ve El Nuhud kentlerinde ise 6-10 Ekim tarihleri arasında yerinden edilen kişilerin kaldığı barınma alanlarına düzenlenen ve Sudan ordusuna atfedilen saldırılarda en az 25 sivil öldürüldü, 31 kişi yaralandı.
Ölenler ve yaralananlar arasında kadınlar ile çocuklar da bulunuyor.
“Sudan çatışmasını körükleyen devletler buna son vermeli”
Altın madenlerinde çalışan siviller hedef alındı
Mavi Nil eyaletinin Abu Shendi bölgesinde 9 Ekim'de düzenlenen ve RSF'ye atfedilen İHA saldırısında, yerinden edilmiş kişilerin bulunduğu bir alanın yakınında geleneksel yöntemlerle altın çıkaran siviller vuruldu.
BM'ye göre saldırıda çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan en az 31 kişi öldü.
Güney Kordofan'daki Bajaun altın madenciliği bölgesine 9 ve 16 Ekim'de düzenlenen ve yine RSF'ye atfedilen saldırılarda ise 42 sivil yaşamını yitirdi, 25 kişi yaralandı.
BM İnsan Hakları Ofisi, altın madenciliği alanlarına yönelik saldırıların savaş ekonomisiyle bağlantılı olduğuna dikkat çekti.
Açıklamada, bir bölgenin veya tesisin savaşın finansmanına ekonomik katkı sağlamasının tek başına o alanı meşru askerî hedef haline getirmeyeceği vurgulandı.
Sudan’da on binlerce kişi yerinden edildi: Acil yardım çağrısı
Hastaneler ve pazarlar da vuruldu
BM'nin belgelediği saldırılarda sağlık kuruluşları ve sivillerin temel ihtiyaçlarını karşıladığı pazar yerleri de hedef oldu.
11 Ekim'de Mavi Nil eyaletindeki Um Darfa Hastanesine düzenlenen ve RSF'ye atfedilen saldırıda iki sağlık çalışanı ağır yaralandı. Hastane saldırının ardından hizmet veremez hale geldi.
Kuzey Darfur, Güney Darfur ve Batı Kordofan'daki pazar yerlerine düzenlenen saldırılarda ise toplam 23 sivilin öldüğü bildirildi.
BM, sivillerin gündelik yaşamını sürdürmek için kullandığı alanların vurulmasının, ülkedeki insani krizi daha da derinleştirdiğini belirtti.
I condemn escalating drone strikes in Sudan, which killed more than 300 people in the first three weeks of October. Strikes on camps for displaced people and healthcare facilities are completely unacceptable and may constitute war crimes. https://t.co/Q8Wkxpo67U
— Volker Türk (@volker_turk) October 23, 2026
Volker Türk: İHA'lar korkunç sonuçlar yaratıyor
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İHA kullanımının savaşta giderek daha belirleyici hale geldiğine dikkat çekti.
Türk, 2026 yılı içinde çatışmalarla bağlantılı sivil ölümlerinin çoğunun İHA saldırılarından kaynaklandığını belirterek bu durumun son derece endişe verici olduğunu söyledi.
Saldırıların sivillerin yaşamını kaybetmesine, zorunlu göçün artmasına ve temel hizmetlerin yok olmasına yol açtığını vurguladı.
Türk, çatışmanın taraflarına sivilleri ve sivil altyapıyı hedef almama yükümlülüklerini hatırlatarak uluslararası insancıl hukuka uyulması çağrısında bulundu.
Silah sevkiyatlarının durdurulması çağrısı
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, Sudan'daki çatışmanın devam etmesinde ülkeye yönelik silah sevkiyatlarının önemli bir rol oynadığına dikkat çekti.
Türk, sivillerin korunmasına ilişkin uluslararası hukuk yükümlülükleri açıkça ihlal edilerek kullanılan silahların transferine son verilmesini istedi.
Sudan ordusu ve RSF ile bağlantılı bütün güçlere ateşkes çağrısında bulunan Türk, kalıcı barışın ancak insan haklarını merkeze alan ve işlenen ihlaller için hesap verebilirliği sağlayan müzakere edilmiş bir çözümle mümkün olacağını belirtti.
Ne olmuştu?
Sudan'da 15 Nisan 2023'te ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında başlayan çatışmalar, ülke genelinde geniş çaplı bir iç savaşa dönüştü.
Başkent Hartum'dan Darfur ve Kordofan bölgelerine yayılan savaşta sivillerin öldürülmesi, cinsel şiddet, zorla yerinden edilme, yağma ve insani yardıma erişimin engellenmesi gibi ağır hak ihlalleri belgelendi.
Birleşmiş Milletler verilerine göre savaş nedeniyle yaklaşık 13 milyon kişi yerinden edildi. Ülkede 33,7 milyon insanın insani yardıma ihtiyaç duyduğu, yüz binlerce çocuğun ise ağır yetersiz beslenme riskiyle karşı karşıya olduğu bildiriliyor.
BM ve uluslararası insan hakları kuruluşları, çatışmanın bütün taraflarına sivillere yönelik saldırıları durdurma, insani yardımın güvenli geçişini sağlama ve ihlallerden sorumlu kişilerin hesap vermesini sağlama çağrısında bulunuyor.
Raporun tamamını buradan okuyabilirsiniz.
(FY)
