FİLO JET GEMİ KAZASI

Bir yolcu gemisi hangi koşullarda sefere çıkabilir?

Filo Jet gemi kazasının ardından yolcu gemilerinde güvenlik ve denetim süreçleri gündemde. Deniz İşçileri Platformu’ndan Filiz Tilki, yüzlerce yolcu taşıyan bir geminin hangi koşullarda sefere çıkabileceği ve bu süreçte hangi güvenlik mekanizmalarının devreye girmesi gerektiğini bianet'e anlattı.

Evrim Gündüz

Mavi denizin üzerinde, suya kısmen batmış pembe bir valiz yüzüyor. Valizin yalnızca üst bölümü ve tekerlekleri suyun üzerinde görülüyor. — Fotoğraf: Anadolu Ajansı

30 Ağustos'ta Girne-Taşucu seferine çıkan Filo Jet feribotu, hareketinden kısa süre sonra su alarak alabora oldu ve 514 metre derinliğe battı. 267 kişinin bulunduğu gemide 8 kişi hayatını kaybetti, 20 kişi kayıp. Deniz İşçileri Platformu üyesi Filiz Tilki, yolcu gemilerinde çalışan mürettebatın STCW Sözleşmesi kapsamında acil durum, kalabalık yönetimi ve kriz yönetimi eğitimleri alması gerektiğini belirtti. Mürettebat sayısı geminin özelliklerine göre Asgari Emniyetli Donatım Belgesi'nde belirleniyor. Gemilerin teknik uygunluğu klas surveyleri, bayrak devleti ve liman devleti kontrolleriyle denetleniyor. Tilki, gemi su aldığında stabilitenin korunması, otoritelere bildirim ve gerekirse emniyetli tahliye yapılması gerektiğini vurguladı.

Girne-Taşucu seferine 30 Ağustos'ta çıkan Filo Jet, hareketinden kısa süre sonra su alarak alabora oldu. 8’i mürettebat olmak üzere 267 kişinin bulunduğu feribot, 514 metre derinliğe battı.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel’in bugün yaptığı açıklamaya göre, gemideki 267 kişiden 239’u kurtarıldı, 8 kişi hayatını kaybetti. Kayıp 20 kişi için arama-kurtarma çalışmaları sürüyor.

İngiltere merkezli denizcilik veri sağlayıcısı Lloyd’s List Intelligence’ın hazırladığı kaza raporunda, feribotun iki dalganın ardından alabora olduğuna ilişkin basına yansıyan açıklamaya yer verilirken, kazanın kesin nedeninin ise henüz belirlenmediği ve soruşturmanın sürdüğü belirtiliyor.

Deniz İşçileri Platformu üyesi Filiz Tilki, mürettebatın eğitim ve belgelendirilmesinden gemilerin teknik denetimlerine kadar sefere çıkmadan önce yerine getirilmesi gereken koşulları anlattı.

Filo Jet gemi kazası raporu ne söylüyor?

Bugün 11:00

Yolcu gemilerinde mürettebat hangi yeterliliklere sahip olmalı?

Tilki'nin aktardığına göre yolcu gemilerinde çalışan mürettebatın sahip olması gereken yeterlilikler, gemide üstlendikleri göreve göre değişiyor. Gemilerde görev yapan personelin eğitim ve belgelendirilmesine ilişkin uluslararası standartları belirleyen STCW Sözleşmesi de yolcu gemilerinde çalışanlar için görevlerine göre özel eğitim yükümlülükleri öngörüyor.

Bunlar arasında yolcu gemilerindeki acil durumlara ilişkin eğitimlerin yanı sıra kalabalık yönetimi, kriz yönetimi ve insan davranışları eğitimleri bulunuyor. Yolculara doğrudan hizmet veren personelin ise acil durumlarda iletişim kurma ve yolcuların güvenliğini sağlama konularını kapsayan eğitimler alması gerekiyor.

Kalabalık yönetimi eğitimi nedir?

Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) STCW Kodu A-V/2 düzenlemesine göre, yolcu gemilerinde acil durumlarda yolculara yardım etmekle görevlendirilen personelin kalabalık yönetimi eğitimi alması zorunlu tutuluyor.

Eğitim; acil durum ve tahliye planlarının bilinmesi, yolcuların toplanma ve tahliye alanlarına yönlendirilmesi, kaçış yollarının açık tutulması, özel yardıma ihtiyaç duyan kişilere destek olunması ve paniğin önlenmesi gibi başlıkları kapsıyor.

STCW kapsamında gerekli eğitimlerin tamamlandığının belgelendirilmesi de gerekiyor. Böylece mürettebatın üstlendiği göreve ilişkin eğitimi alıp almadığı belgeler üzerinden kontrol edilebiliyor.

Tilki de yolcu gemilerinde çalışacak personelin yolcu gemisi deneyimine sahip olması gerektiğini belirterek, “Kaptanların ve zabitlerin de ayrıca almaları gereken sertifikalar var” dedi.

Mürettebat sayısı nasıl belirleniyor?

Yolcu gemilerinde bulunması gereken mürettebat sayısının yolcu sayısına göre belirlenen sabit bir oran üzerinden hesaplanmadığını belirten Tilki, asgari mürettebatın geminin özelliklerine göre belirlendiğini söyledi.

Tilki, bu bilgilerin geminin Asgari Emniyetli Donatım Belgesi'nde (Minimum Safe Manning Document) yer aldığını belirtti.

Tilki'nin sözünü ettiği belge, Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi'nin (SOLAS) gemilerin donatılmasına ilişkin V/14 düzenlemesinde de yer alıyor. IMO'nun asgari emniyetli donatım ilkelerine göre mürettebat belirlenirken geminin büyüklüğü ve tipi, teknik özellikleri, seferin niteliği ve faaliyet gösterdiği bölge gibi unsurlar dikkate alınıyor.

Dolayısıyla bir gemideki mürettebatın mevzuata uygunluğu yalnızca toplam kişi sayısıyla değil, gemi için belirlenen asgari personel sayısının yanı sıra bu personelin görevleri ve sahip olması gereken yeterlilikler üzerinden değerlendiriliyor.

Girne’deki feribot kazasında kaybolan kişiler hakkında neler biliyoruz?

Bugün 12:55

Gemilerin teknik uygunluğu nasıl denetleniyor?

Tilki, yolcu gemilerinin her sefer öncesinde kapsamlı bir teknik denetimden geçmediğini, geminin teknik uygunluğunun belirli aralıklarla yapılan kontroller ve düzenlenen belgeler üzerinden takip edildiğini belirtti. Bu süreçte klas surveyleri, bayrak devleti denetimleri ve liman devleti kontrolleri (Port State Control) gibi farklı mekanizmaların devreye girdiğini aktardı.

Tilki, bu denetimlerde geminin tipine ve tabi olduğu mevzuata göre gövde, makineler, teknik ve emniyet sistemleri ile su geçirmez bütünlüğe ilişkin unsurların incelendiğini söyledi.

Klas surveyi, geminin gövdesi, makineleri ve teknik sistemlerinin klas kuruluşunun belirlediği teknik standartlara uygunluğunun kontrol edildiği bir denetimdir. Survey sonucunda geminin klas durumunun devam edip etmeyeceği değerlendirilir.

Bayrak devleti denetiminde, geminin bayrağını taşıdığı devlet, geminin tabi olduğu ulusal ve uluslararası güvenlik kurallarına uygunluğunu denetler. Survey ve belgelendirme işlemleri devletin kendi yetkilileri veya yetkilendirdiği tanınmış kuruluşlar tarafından gerçekleştirilebilir.

Liman Devleti Kontrolü (Port State Control), bir devletin limanına gelen yabancı bayraklı gemilerin uluslararası denizcilik kurallarına uygunluğunu denetlediği kontrol mekanizmasıdır. Geminin teknik durumu, belgeleri ve mürettebatı kontrol edilebilir.

Gemi su aldığında ne yapılmalı?

Geminin seyir sırasında su almaya başlaması halinde alınacak önlemlerin geminin durumu ve bulunduğu koşullara göre değiştiğini belirten Tilki, öncelikle su almanın kontrol altına alınması ve geminin stabilitesinin korunması gerektiğini söyledi.

Tilki, böyle bir durumda izlenebilecek adımları şöyle anlattı:

Uygun sığlık varsa gemiyi karaya oturtmak, rota ve sürati değiştirmek, su almayı kontrol altına almak ve geminin stabilitesini korumak için gerekli operasyonları gerçekleştirmek gerekiyor. Otoritelere durum bildirilmeli ve yardım talep edilmeli. Gerekli olması halinde ise geminin emniyetli biçimde terki sağlanmalı.

Tilki, Filo Jet özelinde ise limana geri dönmenin de değerlendirilmesi gereken seçeneklerden biri olduğunu belirtti.

(EG)

Haber Yeri

İstanbul