Araştırmacı, eleştirmen, sanatçı, akademisyen ve aktivistlerden oluşan bîr inisiyatifi, hem kuruluşunu hem de yürüttüğü Kasım Demiralp Arşivi çalışmalarını 6 Mart 2026’da düzenlenen bir etkinlikle tanıttı.
Postane İstanbul’da düzenlenen etkinlik Meryem Taşdemir moderasyonluğunda başladı. Ardından inisiyatif üyeleri Sidar Bayram ve Can Memiş inisiyatifin kuruluş amacı, motivasyonu ve yürüttüğü çalışmalar hakkında katılımcılara bilgi verdi.
Program kapsamında danışma kurulu üyelerinden Noemi Levy Aksu “Tarih ve Hafıza Arasında: Aile Arşivlerinin Önemi” başlıklı bir konuşma yaptı. Mesut Yeğen ise “Kürt Çalışmalarında Yerel Hafızanın Rolü” başlıklı sunumunda yerel hafızanın tarih yazımı açısından önemine değindi.
Etkinlikte ayrıca Dara Demiralp, arşivin kapsamını ve yürütülen çalışmaları tanıtan bir sunum gerçekleştirdi.
İnisiyatif, Bingöl’de yaşamış Kasım Demiralp’ten kalan günlükler, mektuplar, ses kayıtları, fotoğraflar, mahkeme belgeleri, el yazmaları ve dengbêj kayıtları gibi çok sayıda yazılı, görsel ve işitsel materyali inceleyerek bir arşiv çalışması yürütüyor. 1924–1998 yılları arasındaki yaşamı boyunca bölgenin toplumsal ve siyasal dönüşümlerine tanıklık eden Demiralp’in arşivi, farklı disiplinlerin yöntemleriyle ele alınıyor.
İnisiyatif, resmi tarih anlatılarının dışında kalan kayıtları görünür kılmayı, arşiv çalışmaları aracılığıyla toplumsal hafıza, hakikat ve yüzleşme tartışmalarına katkı sunmayı hedefliyor.
Kasım Demiralp Arşivi kapsamında hazırlanan internet sitesi de etkinlikle birlikte erişime açıldı. Sitede arşiv materyalleri ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgiler yer alıyor.
Kasım Demiralp kimdir?
1924’te Bingöl’de doğan Kasım Demiralp, Kürt toplumunun 20. yüzyılda yaşadığı siyasal ve toplumsal kırılmaları belgeleyen bir tanık ve arşivci olarak biliniyor. 1950’lerde Demokrat Parti’de siyaset yapan Demiralp, 1960 darbesinin ardından yargı baskısına maruz kaldı. Yıllar boyunca bölgeyi dolaşarak şecereler çıkardı, ses kayıtları aldı ve çeşitli belgeler topladı.
12 Eylül darbesi sırasında oğlu ve yeğeniyle birlikte gözaltına alınan Demiralp, arşivini uzun yıllar saklamak zorunda kaldı. 1990’larda yeniden yazmaya başlayan Demiralp, kanser nedeniyle 2 Ağustos 1998’de hayatını kaybetti.
Çok yakında 📢📢📢 pic.twitter.com/vCOotRqEqT
— bîr inisiyatifi (@birinisiyatifi) February 26, 2026
TIKLAYINIZ: Kasım Demiralp Arşivi
(AB)
