Sol Parti (Die Linke), Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşiller, 13 Ekim'de antisemitizm karşıtı mutabakat ve Sol Partili milletvekili Vanessa Emde'nin meclis grubundaki konumuna ilişkin tartışmalar nedeniyle askıya alınan hükümet görüşmelerini sürdürmek üzere yeniden anlaşmaya vardı.
Sol Parti Parlamento Grubu Eş Başkanı ve seçilmiş yönetici belediye başkanı Elif Eralp, 14 Ekim akşamı Alman Basın Ajansına (dpa) yaptığı açıklamada, üç parti temsilcisinin yeniden bir araya geldiğini belirterek şöyle dedi:
“Bugün Yeşiller ve SPD ile bir araya geldik, iyi ve açık bir görüşme gerçekleştirdik. Anlaştık, aramızdaki yanlış anlamalar giderildi.”
Taraflar, hükümet kurulması halinde 8 Ekim'de imzaladıkları antisemitizmle mücadele mutabakatının, koalisyon sözleşmesine alınmasını kabul ettiler.
Eralp, görüşmelerde çok sayıda ortak nokta saptadıklarını bildirdi. Sol Parti'nin bu temelde hükümet müzakerelerine geçip geçmeyeceği konusunda son kararı parti kongresi verecek.
Yeşiller ve SPD neden ve nasıl sorun çıkardı?
Neukölln ilçesinden doğrudan eyalet meclisine seçilen Sol Parti milletvekili Vanessa Emde, Filistin dayanışmasına verdiği destek, İsrail'in var olma hakkına ilişkin açıklamaları ve demokratik tek devlet çözümünü savunması nedeniyle SPD ve Yeşillerin tepkisini çekmişti. İki parti, Emde'nin bu görüşlerinin İsrail'in Yahudi devleti olarak varlığını reddettiğini ve antisemitizmle mücadele konusunda üç parti arasında varılan mutabakatla bağdaşmadığını savunarak parlamento grubundan dışlanmasını istemişti.
Ancak Sol Parti, antisemitizm karşıtı bildiriyi imzalayan Emde'yi grubuna kabul edince SPD ve Yeşiller koalisyon görüşmelerini askıya almıştı.
Banaszak: "Emde'yi dışlamak müzakereye başlama koşuluydu"
Yeşiller Federal Eş Genel Başkanı Felix Banaszak, 14 Ekim sabahı ZDF televizyonunda Emde'nin Sol Parti parlamento grubuna alınmamasının hükümet görüşmeleri başlarken üzerinde uzlaşılan koşullardan biri olduğunu ileri sürdü.
Ancak Sol Parti, 13 Ekim'deki kuruluş toplantısında Emde'nin seçilen diğer milletvekilleriyle birlikte parlamento grubunda yer aldığını açıkladı.
Banaszak, aynı açıklamada üç partinin antisemitizmle mücadele konusunda vardıkları mutabakata da uyulmasını istedi:
“İçerik üzerine görüşmeler ancak bu mutabakata yeniden uyulduğunda devam edebilir.”
Banaszak açıklamalarıyla, anlaşmazlığın yalnızca antisemitizm karşıtı mutabakatın Sol Parti tarafından yorumlanmasıyla sınırlı olmadığını, seçilmiş bir milletvekilinin kendi partisinin parlamento grubuna dahil edilip edilmeyeceğinin de görüşmelerde ele alındığını ortaya atmış oldu.
Anlaşmazlık konusu iki ayrı belge
Sol Parti, SPD ve Yeşiller, 8 Ekim'de antisemitizmle mücadele, Yahudi yaşamının korunması ve örgütlü suçlarla mücadele konusunda ortak ilkeler kabul etmişlerdi.
Mutabakat, antisemitik davranış iddialarını incelemek üzere üç bağımsız uzmandan oluşacak bir kurulun yetkilendirilmesini öngörüyordu. Bu kurulun değerlendirmesi üzerine parlamento grubundan çıkarılmaya kadar uzanabilecek yaptırımlar gündeme gelebilecekti.
Ancak Sol Parti parlamento grubunun 13 Ekim'de yaptığı açıklamada bu yaptırım mekanizmasına açıkça yer verilmediğini iddia eden SPD ve Yeşiller tepki gösterdi.
SPD Berlin Eş Başkanları Bettina König ve Steffen Krach, Sol Parti'den üçlü anlaşmanın temel hükümlerini korumasını ve mutabakata bağlılığını açıklamasını istedi.
Sol Parti Federal Eş Genel Başkanı Ines Schwerdtner 14 Ekim sabahı ZDF'ye verdiği demeçte anlaşmanın sulandırıldığı iddiasını reddetti.
Schwerdtner, parlamento grubunun metninin önceki anlaşmayla “neredeyse tamamen örtüştüğünü” söyledi: “Bizi bu belgelere göre değil, yaptıklarımıza göre değerlendirin.” dedi.
Schwerdtner, İsrail'in de Filistin'in de var olma hakkını tanıdıklarını, Ortadoğu'da iki devletli çözümü desteklediklerini belirtti.
14 Ekim akşamı, 8 Ekim mutabakatının, kurulması halinde koalisyon sözleşmesine de alınması konusunda anlaşmaya varılmasıyla, üç partinin hükümet görüşmelerine yeniden başlamasının önü açılmış oldu.
Yeşiller içinde Sol Parti’ye dayatmaya tepki
Görüşmelerin, Sol Parti milletvekili Vanessa Emde’nin meclis grubuna alınmaması talebiyle kesilmesi, Yeşillerin Friedrichshain-Kreuzberg ilçe örgütünde tepkiyle karşılandı.
İlçe örgütü, görüşmelerin derhal başlatılmasını isteyen bir açıklama yayımlayarak Berlin'de siyasi değişimin ancak Sol Parti, SPD ve Yeşillerin işbirliğiyle gerçekleştirilebileceğini savundu.
Açıklamada, İsrail hükümetine yönelik eleştirilerin antisemitizmle eş tutulmaması gerektiği vurgulandı. Örgüt ayrıca Sol Parti yerine iktidardaki muhafazakâr CDU ile kurulabilecek olası bir Belin hükümetine de karşı çıktı.
Yeşiller Berlin Eyalet Başkanı Nina Stahr da bu açıklama üzerine görüşmelerin sona ermediğini belirterek şu açıklamayı yaptı:
“Hâlâ masadayız. Sol Parti'nin geri dönmesini bekliyoruz; ortak anlaşmamız temelinde görüşmelere devam edebiliriz.”
Yeşiller Partisi federal yönetimi Emde'nin Sol Parti parlamento grubunda bulunmasına karşı çıkarken, Berlin örgütlerinden koalisyon görüşmelerinin sürdürülmesini savunan açıklamalar geldi.
CDU alternatif koalisyonu gündeme getirdi
Üçlü görüşmelerin durdurulmasının ardından CDU, hükümet kurulması için alternatif görüşmelere açık olduğunu bildirdi.
Berlin'de 20 Eylül seçimlerinden birinci çıkan Sol Parti, SPD ve Yeşillerle müzakerelerini konut kiraları, hayat pahalılığı, ulaşım, kamu hizmetleri ve kent yönetimi programı üzerinden yürütürken CDU bu politikaya kategorik olarak karşı çıkıyor.
SPD ve Yeşiller, 14 Ekim akşamı Sol Parti ile görüşmelere dönme kararını açıklarken, CDU'nun alternatif koalisyon önerisini de yanıtsız bıraktılar.
Emde Sol Parti grubunda kaldı
Eralp'in Çarşamba akşamı 13 Ekim'de askıya alınan görüşmelerin yeniden başlayacağına dair duyuruyla, Neukölln 1 seçim çevresinden oyların yüzde 46,2'sini alarak doğrudan seçilen Emde'nin Sol Parti parlamento grubu üyesi statüsü üzerindeki tartışma son buldu.
Üç partinin antisemitizmle mücadele mutabakatı korunurken, bu metnin koalisyon sözleşmesine dahil edilmesi kabul edildi.
Milletvekillerinin mutabakatı ihlal etmeleri halinde Parlamento grubundan çıkarılmasına yönelik yaptırımların uygulanma koşulları ve koalisyon sözleşmesinin diğer hükümleri yeniden başlayacak müzakerelerde ele alınacak.
(AEK)
