Halkalrın Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Mardin Milletvekili Beritan Güneş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülen Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesine ilişkin yaptığı konuşmada, gençlerin yaşadığı ekonomik ve sosyal sorunlarla Bakanlığın bütçe tercihleri arasında ciddi bir uyumsuzluk olduğunu söyledi.
Bakanlığın gençlerin barınma, yoksulluk, işsizlik, bağımlılık ve ruh sağlığı sorunlarına yeterli kaynak ayırmadığını belirten Güneş, gençlik politikalarının gençlerin gündelik yaşam koşullarından kopuk olduğunu ifade etti.
Bakanlığın bütçe sunumunda gençlerin sorunlarının büyük ölçüde çözülmüş gibi anlatıldığını söyleyen Güneş şöyle konuştu:
Bir ütopya çizdiniz. Çizdiğiniz ütopyada hiçbir gencin kalacak yer sıkıntısı yok. Burslarla gençlerin yoksulluk sorununu çözmüşsünüz. Bağımlılıkla mücadele kapsamında bütün sorumluluklarınızı yerine getirmişsiniz. Gençlik merkezleriniz gençlerin her derdine deva, spor salonlarınızda her şey yolunda. Fakat üzgünüm, şimdi siz konuştunuz ve artık gençlerin konuşma vakti geldi. Gençler sizi gerçekleri görmeye davet ediyor.
“23 milyon gencin bütçesi nerede?”
Her bütçe görüşmesinde aynı sorunları gündeme getirdiklerini ancak bunlara çözüm üretilmediğini söyleyen Güneş, gençlik programına ayrılan bütçeye dikkat çekti.
Bakanlığın gençlik programına 17,6 milyar TL, spor programına ise 56 milyar TL ayırdığını belirten Güneş, “Neden 23 milyonluk gençler spordan daha az bütçeye sahip sizin Bakanlığınızda?” diye sordu.
Geçen yıl gençlik programına ayrılan kaynağın 363 milyon TL'sinin spor programına aktarıldığını belirten Güneş, gençlere ayrılan sınırlı bütçenin de başka alanlarda kullanıldığını söyledi.
Bakanlığın gençlik merkezlerine ilişkin açıklamalarına da değinen Güneş, “Gençlerin o gençlik merkezine gelecek yol parası yok” dedi.
Gençlik bütçesinin payı üçüncü yılda da geriledi
Bağımlılıkla mücadele bütçesi
Güneş'in eleştirdiği bir diğer başlık bağımlılıkla mücadeleye ayrılan kaynak oldu.
Bu alana ayrılan bütçenin geçen yıla göre azaltıldığını ve toplam bütçedeki payının yüzde 0,018 olduğunu söyleyen Güneş, geçen yıl bağımlılık nedeniyle 550 kişinin yaşamını yitirdiğini belirtti.
“Neredeyse günde 2 kişi madde bağımlılığı sebebiyle hayatını kaybederken neden bağımlılık bütçesini düşürdünüz?” diye soran Güneş, 2025'te bağımlılıkla mücadele için ayrılan 48 milyon TL'nin 39 milyon TL'sinin harcandığını, kalan 9 milyon TL'nin ise spor alanına aktarıldığını söyledi.
Güneş, 2027 bütçesinde bağımlılıkla mücadele alanında personel gideri öngörülmemesini de eleştirdi:
“Bağımlılıkla mücadelede 1 kişiyi bile istihdam etmeyeceksiniz demek. Bütün parayı spora aktaracaksanız eğer niye gençliğin adı var Bakanlığınızda?”
İşsizlik ve “çeteleşme” uyarısı
Gençlerin yoksulluk, işsizlik ve geleceksizlik nedeniyle toplumsal yaşamdan uzaklaştığını söyleyen Güneş, bu koşulların gençlerin suç örgütlerinin etkisine açık hale gelmesine de yol açtığını savundu.
Gençlerin yüzde 34'ünün, genç kadınların ise yüzde 50'sinin işsiz olduğunu belirten Güneş, gençlerin yüzde 72'sinin iş arasa bile iş bulamayacağını düşündüğünü, iş bulma umudunun ise yüzde 16'da kaldığını söyledi.
Güneş, “Gençlerin geleceksiz bırakıldığı, toplumsal dayanışma mekanizmalarının zayıflatıldığı ve gençlerin örgütlü yaşama katılımlarının engellendiği bir ülkede çeteler gençlere para, güç ve aidiyet vadederek kendilerine bir alan açıyor” dedi.
"Sizin gözünüzde 40 bin öğrenci bir Fatma Betül etmiyor mu?"
“Bin 911 öğrenciye bir psikolog”
Gençler arasında artan psikolojik sorunlara da değinen Güneş, yurtlarda 445 psikoloğa karşılık 928 manevi danışmanın görev yaptığını söyledi.
Bu rakamlara göre yaklaşık bin 911 öğrenciye bir psikolog düştüğünü belirten Güneş, gençlerin yoksulluk, işsizlik ve geleceksizlik nedeniyle depresyona sürüklendiğini ifade etti ve Bakanlığa psikolog istihdamının artırılıp artırılmayacağını sordu.
“Genç kadınlara tek vaadiniz evlilik”
Bakanlığın bütçesinde genç kadınların görünmez olduğunu söyleyen Güneş, spor bütçesinin önemli bölümünün futbola ayrıldığını, genç kadınlara yönelik politikaların ise evlilik ve doğurganlık üzerinden kurulduğunu söyledi.
Gençlerin kendi yaşamlarını kurabilecekleri ekonomik ve toplumsal koşulların oluşturulması gerektiğini belirten Güneş, “Gençlere bir hayat kurabilmeleri için gerekli imkânları sunmadan onlara nasıl bir hayat yaşamaları gerektiğini söyleyemezsiniz” dedi.
Kürt gençlerinin sorunlarına dikkat çekti
Güneş, konuşmasında Barış ve Demokratik Toplum Süreci'ne de değindi.
Gençlerin barış umudunun yükseldiği bir dönemde Bakanlığın yalnızca festival ve etkinliklerle sınırlı bir politika yürütmemesi gerektiğini söyleyen Güneş, bölgesel eşitsizliklerle mücadele edilmesi ve barış konusunda daha kapsamlı politikalar geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Güneş, özellikle Kürt gençlerinin yaşadığı ekonomik, sosyal ve siyasal sorunların Bakanlığın politikalarında görünür hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
(NÖ)
