Yaklaşık 2 senedir Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın gündeminde olan ve çocukların sosyal medya kullanımını büyük ölçüde kısıtlamayı, yer yer yasaklamayı gündemine alan düzenlemenin detayları ortaya çıkmaya başladı.
15 yaş altına sosyal medya yasağı Meclis'e geliyor
"Çok yakında"
Bakan Göktaş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, insanların artık 8 saniyeden fazla odaklanamadığını belirtti. Bu sürekli uyarılma halinin çocuklara zarar verdiğinin altını çizen Göktaş, "Tam da bu yüzden dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi biz de çocuklarımızı korumaya yönelik sosyal medya düzenlememizi çok yakında hayata geçiriyoruz." ifadesini kullandı.
Sosyal ağ sağlayıcılara yeni yükümlülükler
DW Türkçe’nin haberine göre, dört maddelik taslakla, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da değişiklikler öngörülüyor.
Değişikliğin en önemli maddesi, 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesi. Taslak yasalaşırsa 15 yaşını doldurmamış çocuklar, sosyal medya kullanamayacak.
Bu kapsamda Kanun'un Ek 4'üncü maddesinin 7'nci fıkrasına, "Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür" hükmü ekleniyor.
SHARENTING VE DİJİTAL MAHREMİYET
"Çocuklar bilinçlendikçe ebeveynlere karşı yasal yollara başvurabilecek"
Taslakla, sosyal ağ sağlayıcılarına "ebeveyn kontrol araçları" oluşturma yükümlülüğü de getiriliyor. Bu düzenlemeyle, ebeveynlerin çocukların sosyal ağları kullanma süresini yönetebilecek.
Ayrıca, internet üzerinden dağıtılan, oynanan veya güncellenen dijital oyunların kontrol altına alınmasına ilişkin yeni düzenleme yapılması da öngörülüyor.
Uygulamalara kimlik doğrulama önerisi
AA'nın 4 Şubat tarihli haberine göre yeni düzenlemeyle, 15 yaşından küçük çocuklar sosyal paylaşım sitelerinde hesap açamayacak, sadece yaşlarına uygun oyunlara erişim sağlayabilecek. Bu konuda kimlik doğrulama uygulamasına geçilecek. Sosyal medya platformları yaş gruplarını gözeterek filtreleme gerçekleştirecek, çocuklara uygun olmayan içeriklerin gösterilmemesini sağlayacak.
Yasak mı, kuralları yeniden yapılandırma mı?
Çocukların erken yaşlarda dijital ortama dâhil olduklarını belirten kimi pedagoglar ise yasaklama veya sınırlamanın etkili olmayabileceği kanısında. Uzmanlar, çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin kurallar yeniden yapılandırılacaksa bunun alanında uzman akademisyenlerden görüş alınarak bütüncül bir bakış açısı ile “çocuk odaklı” bir yaklaşımla hayata geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Çocuğun dijital istismarı: Kidfluencer
Dünyada tablo
Avustralya’nın attığı adım dünya çapında yakından takip ediliyor. Birçok ülke, sosyal medya kullanımına ilişkin yaş sınırlarını yükseltme ya da daha sıkı doğrulama şartları getirme hazırlığında.
İngiltere: 2023’te yürürlüğe giren Online Safety Act, platformlara çocukları zararlı içerikten koruma sorumluluğu getiriyor. Kesin bir alt yaş sınırı yok ancak kısıtlama baskısı artıyor.
Danimarka: Kasım ayında sosyal medyanın 15 yaşın altındaki tüm çocuklara yasaklanması planını açıkladı. Ebeveynlerin 13 yaş ve üstüne sınırlı izin verebilmesi öngörülüyor.
Malezya: 2026’dan itibaren 16 yaş altına yasak getirileceğini duyurdu.
Fransa: 2023 yasası, 15 yaş altı hesaplar için ebeveyn onayı zorunluluğu getiriyor ancak uygulamada teknik zorluklar var.
Almanya: 13–16 yaş arasındakiler yalnızca ebeveyn izniyle sosyal medya kullanabiliyor.
İtalya: 14 yaş altına ebeveyn izni zorunlu.
Çin: Küçükler için “minor mode” ile yaşa göre ekran süresi kısıtlamaları uygulanıyor.
Norveç: Sosyal medya kullanımının alt yaş sınırının 13’ten 15’e çıkarılması önerildi; ayrıca mutlak bir 15 yaş sınırı planlanıyor.
ABD: Federal düzenleme 13 yaş altındaki veri toplamayı sınırlıyor. Birçok eyalet daha sıkı yaş doğrulaması getirmek istese de ifade özgürlüğü gerekçesiyle yasal itirazlarla karşılaşıyor.
AB: Avrupa Parlamentosu kasım ayında sosyal medya için asgari yaş sınırının 16’ya çıkarılmasını öneren bir tavsiye kararı aldı. Bu karar bağlayıcı değil ancak birlik içinde yeni düzenlemelerin kapısını aralıyor.
(NÖ)
