Anayasa Mahkemesi (AYM), Medeni Kanunu’nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesindeki “süresiz olarak” ifadesini iptal etti.
Resmi Gazete’de yayımlanan karar, yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
Antalya 12. Aile Mahkemesi, baktığı bir boşanma davası kapsamında söz konusu hükmün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvurmuştu.
AYM, düzenlemeyi Anayasa’nın 2, 5 ve 17. maddelerine aykırı bularak oyçokluğuyla iptal etti.
Süresiz nafakanın ötesinde: Bakım emeğinin tanınması ve kamusal güvence arayışı
Süresiz nafaka tamamen ortadan kalkmıyor
Kararda, boşanmanın ardından eşlerden birinin geçimini sağlayamayacak duruma düşmesini önlemek amacıyla yoksulluk nafakası öngörülmesinin meşru olduğu belirtildi.
Ancak Mahkeme, mevcut düzenlemenin nafakanın ne kadar süre ödeneceğinin belirlenmesi konusunda hâkime takdir yetkisi vermediğine dikkat çekti. Düzenleme, somut olayın koşulları ya da haklı nedenler dikkate alınarak nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılmasına olanak sağlamıyordu.
AYM’ye göre, herhangi bir ölçüt belirlenmeden nafaka yükümlülüğünün kategorik olarak süresiz öngörülmesi, nafakayı ödeyen kişi açısından ağır bir külfete dönüşebiliyor.
Kararda, bazı durumlarda nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılmasına, bazı özel koşullarda ise yaşam boyu sürmesine imkân verecek ölçütlerin yasada açık ve öngörülebilir biçimde düzenlenmesi gerektiği belirtildi.
Adalet Bakanı Gürlek: “Nafaka düzenlemesini Ekim’de hayata geçirmeyi düşünüyoruz”
Dokuz aylık süre
AYM, iptal hükmünün hemen yürürlüğe girmesinin yaratacağı hukuki boşluğun kamu yararını ihlal edebileceğini değerlendirdi.
Bu nedenle iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu süre içinde yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapılabilecek.
Mevcut düzenleme ne diyor?
Medeni Kanunu’nun 175. maddesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması koşuluyla, karşı tarafın mali gücü oranında nafaka talep edebilmesini düzenliyor.
AYM daha önce de aynı maddede yer alan “süresiz olarak” ifadesine ilişkin başvuruları incelemişti. Mahkemenin 2012 tarihli bir kararında söz konusu hükmün iptali istemi reddedilmişti.
Son kararla birlikte ise kanundaki “süresiz olarak” ifadesinin iptaline hükmedildi.
(NÖ)
