Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, HDP’nin kapatılması istemiyle açılan davaya ilişkin sürecin tamamlanmak üzere olduğunu belirterek, "Dosyada sona gelindi, uzun zaman almadan bir değerlendirme yapılacak" dedi.
Kadir Özkaya, Ankara’da düzenlenen "2025 Yılı Değerlendirme Toplantısı ve İftar Programı" kapsamında medya temsilcileriyle bir araya geldi.
Mahkemenin geride kalan bir yıldaki faaliyetlerini değerlendiren Özkaya, kamuoyunun merakla beklediği HDP kapatma davası ve dosya inceleme kriterlerine dair önemli açıklamalarda bulundu.
"HDP davasında sona gelindi"
Toplantıda bir soru üzerine Halkların Demokratik Partisi’ne (HDP) yönelik devam eden kapatma davasına değinen Özkaya, sürecin nihayete ermek üzere olduğunu ifade etti. Özkaya, davanın karara bağlanması konusunda çok uzun bir sürenin kalmadığını işaret ederek, "HDP kapatma davasında dosyada sona gelindi. Uzun zaman almadan bir değerlendirme yapılacaktır" şeklinde konuştu.
Dosyaların inceleme sırası nasıl belirleniyor?
Başkan Özkaya, mahkemenin önündeki dosyaların hangi sırayla incelendiğine yönelik tartışmalara da açıklık getirdi. Mahkemenin "ilk gelen ilk çıkar" ilkesine göre hareket ettiğini ancak Temmuz 2025’te güncellenen kriterlerle bazı dosyaların önceliklendirildiğini belirtti.
Objektif ölçütlere göre oluşturulan 7 öncelik kategorisini anlatan Özkaya; başvurucunun hayatı, sağlığı veya çocukların yararı gibi "acil" durumlar ile çok sayıda kişiyi ilgilendiren "pilot ve öncü" başvuruların öncelikle ele alındığını vurguladı. Özkaya, "Başvurucuların kimliğinden veya siyasi niteliğinden dolayı hiçbir dosya geciktirilmez veya haksız yere önceliklendirilmez" dedi.
“İki kararın altında imzam var”
“Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alındığında Can Atalay sizce şu an milletvekili midir, değil midir?” sorusuna Özkaya, AYM'nin Atalay ile ilgili verdiği üç kararı bulunduğunu anımsattı.
AYM üyesi olarak söz konusu kararlarda yargısal görüşünü ifade ettiğini anımsatan Özkaya, “Can Atalay’ın milletvekili olarak yargılanmasının özel usule tabi olduğunun ve Anayasa Mahkemesinin Anayasa'nın 14 ve 83. maddeleri yorumu çerçevesinde milletvekili sıfatı devam ettiği sürece yargılamanın durması gerektiğinin ifade edildiği iki kararın altında imzam var” dedi.
Selahattin Demirtaş sorusuna yanıt
AYM Başkanı Özkaya, "AİHM'in Selahattin Demirtaş'la ilgili ihlal kararı" sorusuna ise şu yanıtı verdi:
"AYM olarak AİHM'in vermiş olduğu ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilmemesi üzerine yapılan başvurularda işin esasını inceliyoruz ve ihlal kararının niteliğine de bakarak eğer gerçekten ihlal kararının gereğinin yerine getirilmediğini tespit ediyorsak ihlal kararı veriyoruz. Bizim, AİHM'in ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etmeye yönelik yetkimiz yok. Dolayısıyla bu konudaki değerlendirmelerimiz de farklı yorumlanabiliyor. O nedenle bu tür konularda kararlarımızla değerlendirme yapmanın daha doğru olacağını düşünüyorum.”
Diyarbakır ve bölge illerindeki toplantılar
Yargı organları arasındaki iletişimi güçlendirmek amacıyla Avrupa Konseyi ile ortak projeler yürüttüklerini belirten AYM Başkanı, bu kapsamda yerel mahkeme hakimleriyle bir araya geldiklerini hatırlattı.
Özkaya; İstanbul, Antep, Bursa ve Erzurum’un yanı sıra 20 Ekim 2025 tarihinde Diyarbakır’da düzenlenen bölge toplantısında yüzlerce hakim ve savcıyla bir araya gelerek AYM içtihatlarını paylaştıklarını kaydetti.
Yargıda dijitalleşme
AYM’nin teknolojik dönüşümüne dikkat çeken Kadir Özkaya, 1 Ekim 2025 tarihinden itibaren bireysel başvuruların elektronik ortamda UYAP üzerinden de yapılabilmesinin önünün açıldığını söyledi.
Özkaya, o tarihten bu yana yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 29’unun (6 bin 686 başvuru) dijital ortamdan yapıldığını, bunun da erişilebilirliği ve hızı artırdığını vurguladı.
Ayrıca mahkeme bünyesinde raportörlere yardımcı olması amacıyla yapay zeka kullanımı üzerinde ciddi çalışmalar yürütüldüğünü sözlerine ekledi.
Özkaya, konuşmasını Anayasa Mahkemesi'nin her türlü dini, siyasi ve ideolojik kimlikten bağımsız, sadece adalet odaklı bir yaklaşımla çalışmaya devam edeceği vurgusuyla tamamladı.
(AB)
