22 AB ülkesinde yaklaşık olarak 12,8 milyon işçinin gelirlerinin asgari ücret düzeyinde ya da bunun da altında olduğu öngörülüyor. Dolayısıyla, milyonlarca insan yeni yılda makul bir zam alıp almayacaklarını kestirmek için asgari ücret açıklamalarını yakından takip ediyor.
Ancak, EuroNews'un haberine göre, ocak 2026 itibarıyla asgari ücret düzeyinde kazananların yaklaşık üçte biri, temmuz 2025'e kıyasla hiçbir artış elde edemedi. Dört ülkede de geçtiğimiz yıl boyunca hiç ücret artışı olmadı.
En yüksek asgari ücret sıralaması
AB üyesi ülkeler arasında aylık brüt asgari ücret, Bulgaristan'da 620 avrodan Lüksemburg'daki 2 bin 704 avroya kadar değişiyor. Aday ülkeler de dahil edildiğinde, Ukrayna 173 avroyla bir istisna teşkil ediyor; onu 319 avro ile Moldova izliyor.
Beş ülkede asgari ücreti 2 bin avronun üzerinde: Lüksemburg'un yanı sıra İrlanda (2 bin 391 avro), Almanya (2 bin 343 avro), Hollanda (2 bin 295 avro) ve Belçika (2 bin 112 avro).
Bu üst grubun altında, 1.823 avro ile Fransa yer alıyor. İspanya'da asgari ücret 1.381 avroya kadar düşüyor. Komşu ülkeler arasında bile düzey farkı çok büyük olabiliyor.
Üç ülke grubu
Eurostat (Avrupa Birliği İstatistik Kurumu) bu çerçevede asgari ücretlere göre ülkeleri üç kategoriye ayırıyor: 1.500 avronun üzerinde, 1.000 avro ile 1.500 avro arasında ve 1.000 avronun altında.
İspanya, Slovenya, Litvanya, Polonya, Kıbrıs, Portekiz, Hırvatistan ve Yunanistan ortadaki grupta. Aralarındaki farklar nispeten küçük.
Avrupa ülkelerinin yarısında asgari ücret 1.000 avronun altında: 29 ülke arasında – 22 AB üyesi ve 7 aday ülke – 15 ülkede asgari ücret 1.000 avronun altında. Tüm AB aday ülkeleri, birkaç Doğu Avrupa ülkesi de dahil, bu grupta.
Örneğin, asgari ücret Çek Cumhuriyeti'nde 924 avro, Macaristan'da 838 avro, Romanya'da 795 avro, Türkiye'de 654 avro ve Arnavutluk'ta 517 avro. Üç aday ülkedeki asgari ücret Bulgaristan'da olduğundan daha yüksek.
Satın alma gücü farkları daraltıyor
Ülkelerarası yaşam maliyetleri büyük ölçüde farklılaştığından, asgari ücret karşılaştırmalarında satın alma gücü standardı (PPS) önem kazanıyor. Ülkeler arasındaki ücret farkları, satın alma gücüne uyarlandıklarında, nominal değerlere nispetle birbirlerine çok daha yakınlaşıyor.
PPS, insanların her ülkede onunla gerçekte ne satın alabileceğini yansıtan sanal bir para birimi kullanarak daha adil bir karşılaştırma sunuyor ve gerçek satın alma gücünü katı avro değeriyle karşılaştırarak dengeliyor.
Teorik olarak, her ülkede aynı mal ve hizmet sepetinin satın alındığı kabul edilen sanal para birimi PPS ile değerlendirildiğinde, 22 AB ülkesinde PPS cinsinden asgari ücret Estonya'da 886 PPS, Almanya'da 2 bin 157 PPS arasında oynuyor.
Aralarındaki sıralamalar biraz değişse de, ilk dokuz ülke hem avro hem de PPS cinsinden aynı grupta yer alıyor.
Arnavutluk dışındaki AB aday ülkeleri, birçok AB üyesi ülkeden daha yüksek satın alma gücüne sahip olduklarından PPS cinsinden daha yüksek performans gösteriyorlar.
Hem avro hem de satın alma gücü paritesi (PPS) rakamlarının mevcut olduğu 27 ülke arasında Romanya, satın alma gücü itibarıyla avro bazında 20. sıradan 12. sıraya yükselerek en kazançlı ülke olurken, Kuzey Makedonya da avro bazında 26. sıradan satın alma gücü bazında 20. sıraya yükselerek durumunu iyileştiriyor.
Sırbistan 22. sıradan 17. sıraya yükselirken, Türkiye de üç sıra yukarı çıkıyor.
Buna karşılık, Çekya ve Estonya satın alma gücü bazında avro bazındaki yerlerinden sekiz sıra geriliyor. Çekya avro bazında 16. sıradan satın alma gücü bazında 24. sıraya, Estonya ise 18. sıradan 26. sıraya düşüyor.
İtalya, Avusturya ve üç İskandinav ülkesinde (İsveç, Danimarka ve Finlandiya) yasal olarak asgari ücret bulunmadığından bu sıralamalarda yer almıyorlar.
Asgari ücretin değişmediği ülkeler
AB ülkeleri arasında, temmuz 2025 ve ocak 2026 arasında Belçika, Estonya, Yunanistan, İspanya, Lüksemburg ve Slovenya'da asgari ücret değişmeden kaldı.
Bulgaristan, Macaristan, Litvanya ve Slovakya ise bu dönemde yüzde 11'den çok yükselen asgari ücret düzeyleriyle büyük artışları kaydetti.
Ocak 2025 ile ocak 2026 arasında asgari ücret Estonya, İspanya ve Slovenya'da da aynı kaldı. Romanya'da ise asgari ücret ulusal para birimi cinsinden aynı kaldı, ancak her iki dönemde de euro cinsinden hafifçe düştü.
Farklılıkların nedenleri
Avrupa Sendikalar Enstitüsü (ETUI) uzmanları, ücret ve maaşların sürdürülebilir şekilde yükselmesinin temelinin daha yüksek verimlilikte yattığını belirtiyorlar. Daha güçlü sanayi veya finans etkinliği gösteren ekonomiler genellikle daha verimli.Yüksek teknolojili sanayiler genellikle daha yüksek verimlilik gösteriyor.
İşçilerin daha yüksek pazarlık gücüne sahip olup olmadığı da diğer önemli etmen.
(AEK)
