Yaklaşık 17 milyon zeytin ağacının bulunduğu ve 470 bin dekarlık alanda üretim yapılan Hatay’da zeytin hasadı geçen hafta başladı. Ancak üreticiler, mazot, gübre, sulama ve işçilik giderlerinin artması nedeniyle üretimi sürdürmekte zorlanıyor.
Hatay’da 30 yıldır zeytincilik yapan Adil Abay da bu üreticilerden biri.
bianet’e konuşan Abay, 4 bin 500 zeytin ağacı yetiştirdiğini, koşullar değişmezse 2027’den sonra üretimi bırakmayı düşündüğünü söyledi.
Çiftçi sayısı azalıyor, kırsalda yaş ortalaması 58’e çıktı
Abay, geçen yıl kilosu 45 liradan satılan zeytinin bu yıl 27 liraya gerilediğini söyledi. Dolu ve yoğun yağışların da ürün kaybına yol açtığını belirten Abay, üretim giderlerini karşılamakta zorlandıklarını anlattı.
“Aracı kazanıyor, biz kazanamıyoruz” diyen Abay, devletin sağladığı tarımsal desteklerin artırılmasını ve aracıların denetlenmesini istedi.
Hatay’ın zeytinleri: Halhalı, Saurani, Sarı Haşebi
Hatay’ın yerel zeytin çeşitleri, bölgenin tarımsal üretiminde olduğu kadar mutfak kültüründe de önemli bir yer tutuyor. Bunların başında, özellikle kırma ve salamura yeşil zeytin olarak tüketilen Halhalı geliyor. Türk Patent ve Marka Kurumu, Hatay Halhalı Zeytini’ne 2023’te coğrafi işaret verdi. Aynı yıl coğrafi işaret alan Altınözü Zeytinyağı’nın üretiminde ise Halhalı, Saurani, Sarı Haşebi ve Karamani çeşitleri kullanılıyor.
Zeytin üretimi bir yılda yüzde 5,4 azaldı
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre Hatay’da 2025 yılında toplam 211 bin 342 ton sofralık ve yağlık zeytin üretildi. Üretim, 223 bin 425 ton zeytin elde edilen 2024 yılına göre 12 bin 83 ton azalarak yüzde 5,4 geriledi.
Hatay Valisi Mustafa Masatlı ise 17 Ekim’de başlayan 10. Altınözü Zeytin, Zeytinyağı ve Gastronomi Festivali’nin açılışında 2026 yılı için 265 bin ton zeytin ve 47 bin ton zeytinyağı üretimi beklediklerini söyledi.
TÜİK’in Mayıs 2026’da açıkladığı Bitkisel Üretim 1. Tahmini de Türkiye genelinde zeytin üretiminin geçen yıla göre yüzde 55,7 artarak 3 milyon 814 bin tona ulaşacağını öngörüyor. Ancak üreticiler açısından rekolte kadar üretim giderleri ve ürünün satış fiyatı da önem taşıyor.
Tarımsal girdi fiyatları yükseliyor
Abay’ın anlattığı maliyet artışları TÜİK verilerine de yansıyor.
TÜİK’in Ağustos 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ne göre tarımsal girdi fiyatları bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 30,28 arttı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki yıllık artış yüzde 31,63’e, enerji ve yağlayıcılar grubunda ise yüzde 43,14’e ulaştı.
KURAKLIK, DON VE VERİMSİZLİK BİTKİSEL ÜRETİMİ VURDU
Türkiye 2025'i tahılda yüzde 12,3, meyvede yüzde 30,9 üretim düşüşüyle kapattı
İşçilik de zeytin üreticilerinin başlıca giderleri arasında.
TÜİK’in 2025 yılı Tarımsal İşletme İşgücü Ücret Yapısı araştırmasına göre Türkiye’de mevsimlik tarım işçilerinin ortalama günlük ücreti bir önceki yıla göre yüzde 37,8 artarak 1299 liraya çıktı. Sürekli tarım işçilerinin ortalama aylık ücreti ise yüzde 42,1 artışla 37 bin 305 liraya yükseldi.
Kamacı: “Tarım ve gıda güvence altına alınmalı”
Samandağ Ziraat Odası Başkanı Selim Kamacı da bianet’e yaptığı açıklamada çiftçilerin borç yüküne ve artan üretim maliyetlerine dikkat çekti.
Üreticilerin yaşadığı sorunların yalnızca Hatay’la sınırlı olmadığını belirten Kamacı, tarımın ve gıda üretiminin ülke açısından taşıdığı önemi şu sözlerle anlattı:
Milli güvenlik sadece silahla, topla tüfekle olmaz. Tarım ve gıda güvence altına alınmalı.
Kamacı, çiftçilerin borç yükünün hafifletilmesi ve üretimin sürdürülebilmesi için yetkililerin harekete geçmesini istedi.
Çiftçinin borcu 1 trilyon TL’yi aştı
Güzelmansur: “Üretici emeğinin karşılığını istiyor”
CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, zeytin üreticilerinin sorunlarını 14 Ekim’de TBMM Genel Kurulu’nda gündeme getirdi.
Hatay’da Halhalı zeytininin hasadının başladığını hatırlatan Güzelmansur, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan gerçek üretim maliyetlerini dikkate alan bir fiyat ve destek politikası oluşturmasını istedi.
Güzelmansur, üreticilerin ürünlerini pazarlarken de sorun yaşadığını belirterek zeytinyağı üreticilerinin pazara erişimini ve ihracat olanaklarını güçlendirme çağrısında bulundu.
Bakanlığa seslenen Güzelmansur, “Hataylı zeytin üreticisi emeğinin karşılığını istiyor. Hataylı üreticinin sesini duyun, gerekli desteği verin” dedi.
(ŞNİ/VC)
