Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da iklim koruma önlemleri kapsamında et ve fosil yakıt reklamları yasaklanıyor.
2026’nın yaz aylarından itibaren yürürlüğe girecek olan et ve fosil yakıtların reklamlarının yasaklanması kararı, dünyada bir ilki temsil ediyor olacak.
Kent İdare Konseyi'nin oy çokluğu ile aldığı karara göre, Amsterdam’da sokak, meydan ya da toplu taşıma durakları gibi kamuya açık alanlarda et, gemi, uçak ya da dizel motora sahip otomobillerin reklamları gösterilemeyecek.
Teklif, GroenLinks (Yeşil Sol) ve Partij voor de Dieren (Hayvanlar için Parti) ile ortak olarak sunuldu. 2020’den beri teklif üzerinde çalışılıyordu, oylama 22 Ocak’ta yapıldı ve Amsterdam Kent İdare Konseyi’nin 45 üyesinin 27’si tarafından kabul edildi ancak, D66 partisi (Demokratlar 66) yasal riskler ve uygulama sorunları konusunda uyarıda bulundu.
Amsterdam, 2020’de kamusal alanda fosil yakıt reklamlarını yasaklayan ilk şehirdi. Daha sonrasında Lahey, Utrecht, Nijmegen ve Delft’de aynı yolu izlemişti. Tilburg Belediyesi’nde ise, sokaklardaki et reklamları kademeli olarak kaldırılması kabul edildi.
Ayrıca, 2030’a kadar Amsterdam sakinlerinin beslenmesindeki bitki bazlı protein miktarını yüzde 40’tan yüzde 60’a çıkarmak hedefleniyor.
Yeşil Sol Parti ve uluslararası vegan sivil toplum kuruluşundan açıklama
Et ve fosil yakıtlı araçların reklamlarının yasaklanması kararına öncülük eden Yeşil Sol Parti, bu kazanımı bir “zafer” olarak değerlendirdi.
Yeşil Sol Parti Kent Meclisi Üyesi Jenneke van Pijpen Amsterdam’ın bu edinimini “iklim krizini büyüten büyük şirketlerin reklamına artık yer yok” şeklinde özetledi. Pijpen "İklim politikasını ciddiye aldığınızı iddia edip bu reklamların yayınlanmasına izin vermeye devam edemezsiniz." diye de ekledi.
Uluslararası vegan sivil toplum kuruluşu olarak faaliyet gösteren ProVeg’in Hollanda temsilcisi Joey Cramer ise kazanımlarını şu şekilde değerlendirdi, “Gıda sistemindeki karbon emisyonunun sebebi çoğunlukla et; bu yüzden Amsterdam’ın teşvik stratejisi mantıklıdır.” diye konuştu.
İklim krizi ile et ve fosil yakıtlar arasındaki bağlantı
İklim krizi, uzun vadede küresel sıcaklıkların artması ve bu artışın dünya üzerindeki yaşamı tehdit edici etkiler yaratması durumu olarak tanımlanabilir. Bunun ana nedeni, insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı salımlarıdır.
İnsan faaliyetlerinin; özellikle fosil yakıtların yakılmasının, ormansızlaşmanın ve endüstriyel tarım ve hayvancılığın atmosfere sera gazı salımını artırarak küresel ısınmaya neden olduğu biliniyor.
Bu durum, aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırıyor, deniz seviyelerinin yükselmesine neden oluyor ve ekosistemler üzerinde yıkıcı etkiler yaratıyor.
Amsterdam’ın reklam yasağını iklim kriziyle ilişkilendiren mantık şu: Yüksek emisyonlu ürün ve hizmetlerin teşvikini kamusal alanda sınırlamak. Reklamlar yalnızca bilgi vermekle kalmaz; tüketim tercihlerini şekillendirir, “normal” ve “arzu edilir” olanı güçlendirir. Belediyenin yaklaşımı, tıpkı tütün reklamlarında olduğu gibi, iklim krizini büyüten alışkanlıkları kamusal alanda özendirmemeyi hedefliyor.
(HO/HA)
