Almanya'nın Aşağı Saksonya eyaletinin başkenti Hannover'de seçmenler, Türkiye'den göçmeni bir işçi ailesinin oğlu olan Yeşiller Partisi adayı Belit Onay'ı ikinci kez belediye başkanlığına getirdi.
27 Eylül'de yapılan ikinci turda sandıkların tamamının sayılarak sonucun açıklanmasıyla Onay'ın, oyların yüzde 61,5'ini; rakibi Sosyal Demokrat Partili (SPD) Axel von der Ohe'nin ise yüzde 38,5'ini aldığı kesinleşti. Seçime katılım oranı yüzde 45 oldu. Yaklaşık 397 bin kayıtlı seçmenin bulunduğu kentte Onay böylece 2019'da başladığı belediye başkanlığı görevini bir dönem daha sürdürecek.
Başarının kaynağı dar topluluk dayanışmasının ötesinde
Sonucun Almanya'nın göç ve çok kültürlülük tartışmaları açısından taşıdığı anlam, yalnızca Türkiye kökenli bir siyasetçinin ülkenin büyük kentlerinden birinin başında kalmasından kaynaklanmıyor. Onay'ın aldığı oy büyüklüğü, başarının bir etnik topluluğun kendi adayının arkasında birleşmesiyle açıklanmasını da tartışma dışı bırakıyor.
Hannover Belediyesi verilerine göre, 558 bin 767 nüfuslu kentin nüfusunun yüzde 23'ünü yabancı ülke vatandaşları oluşturuyor. Alman vatandaşlığına sahip göçmenler ve göçmen ailelerin çocukları da hesaba katıldığında “ailevi göç geçmişi" sahibi nüfusun oranı yüzde 44'e çıkıyor. Başka bir ifadeyle, göç artık Hannover'de küçük bir azınlığın özelliği değil, kentin demografik yapısının temel unsurlarından biri
Dahası, 2015'ten bu yana Almanya'ya göç ederek Hannover'e yerleşenler tek başına kent nüfusunun yüzde 12,4'ünü oluşturuyor. Bunların yarısından fazlası 2022'den sonra geldi. Dolayısıyla Onay'ın yönettiği Hannover, Almanya'nın son on yıldaki göç dalgalarının kent toplumunu nasıl değiştirdiğine dair somut örneklerden biri.
İkinci turda desteğini büyüttü
Onay'ın sonucu ikinci tur aritmetiği açısından da dikkat çekici.
13 Eylül'deki ilk turda dokuz aday yarışmış; Onay yüzde 45,6 ile açık ara birinci olmuştu. SPD'li von der Ohe yüzde 21,5, CDU adayı Peter Karst yüzde 14,1, AfD adayı Jessica Miriam Schülke ise yüzde 10,8 almıştı. Hiçbir aday mutlak çoğunluğa ulaşamadığı için Onay ile von der Ohe ikinci tura kaldı
İkinci turda Onay'ın desteği yüde 61,5'e yükseldi. Bu sonuç, yalnızca Yeşiller seçmeninin değil, ilk turda elenen adaylara oy veren seçmenlerin de önemli bir bölümünün görevdeki belediye başkanına yöneldiğini gösteriyor. Ancak ayrıntılı seçmen geçiş verileri henüz yayımlanmadı. Bu aşamada hangi parti seçmeninin hangi oranda Onay'a geçtiğini kesin olarak söylemek söz konusu değil.
Onay seçimden sonra aldığı geniş desteğe işaret ederek “Bu kadar büyük bir desteğin bulunmasından memnunum” dedi ve ikinci döneminde de “bu kentteki bütün insanların belediye başkanı” olacağını söyledi.
Yeni dönemde Hannover'i daha dayanışmacı ve iklim dostu hale getirmeyi ve kentte toplumsal bütünlüğü güçlendirmeyi amaçladığını belirten Onay, belediye meclisindeki demokratik partilere de birlikte çalışma çağrısı yaptı.
Bir göçmen işçi ailesinden belediye başkanlığına
15 Ocak 1981'de Aşağı Saksonya'nın Goslar kentinde Türkiye'den Almanya'ya "misafir işçi" statüsüyle gelmiş bir işçi ailesinin çocuğu olarak doğan Belit Onay, Hannover'de hukuk öğrenimi gördü. 2011'de Hannover Belediye Meclisi'ne, 2013'te Yeşiller adına Aşağı Saksonya Eyalet Meclisi'ne girdi ve 2019'a kadar milletvekilliği yaptı. Aynı yıl Hannover Büyükşehir Belediye Başkanlığına seçildi.
Yedi yıl sonra seçmenin önüne artık göçmen kökenli bir “ilk” olarak değil, icraatlarıyla değerlendirilen bir belediye başkanı olarak çıktı. Onay'ın aile geçmişi hep aynı kalırken oyunun durmadan artarak yüzde 61,5'e varması siyasal desteğinin kökeninin çok ötesine yayıldığını ortaya koydu.
Hannover'de çocukların çoğunun kökeninde göç geçmişi var
Hannover'in nüfus yapısı da Almanya'da “göçmen” ve “yerli” kategorilerinin, özellikle büyük kentlerde, giderek birbirlerinden daha zor ayırt edilebilen iki topluluğu tanımladığını gösteriyor.
Kentte ailevi göç geçmişi olan nüfus 2021 sonunda yaklaşık 215 bin iken, 2025 sonunda 246 bine çıktı. Bu, nüfusun tamamının yüzde 44'ünü oluşturuyor. Aynı oran 18 yaş altındaki çocuk ve gençlerde yüzde 63,2'. Başka bir deyişle, Hannover'in yeni kuşağında göç geçmişi olanlar artık açık farkla çoğunluğu oluşturuyorlar.
Üstelik bu nüfus tek bir etnik kökene bağlı bir “göçmen topluluğu” oluşturmuyor. Kentte Türkiye, Ukrayna ve Suriye başta olmak üzere çok farklı kökenlerden gelen topluluklar var; son yıllardaki göçün önemli bir bölümününün kaynağında da çalışma amaçlı nitelikli emek göçü, aile birleşimi ve eğitim var.
AfD geride ama kendi oyunu 4 kat yükseltti
Hannover sonucu Aşağı Saksonya'nın tamamını yansıtmıyor.13 Eylül'deki yerel seçimlerde CDU, eyalet genelinde yüzde 27,2 ile birinci, SPD ise yüzde 24,6 ile ikinci oldu. Almanya İçin Alternatif (AfD) ise oyunu önceki yerel seçime göre 11,3 puan artırarak yüzde 15,9'a yükseltti ve üçüncü sıraya yerleşti. Yeşiller yüzde 14,1 aldı.
AfD oy artışına karşın, belediye başkanlığı için ikinci tura kaldığı yerlerde başarı kazanamadı. Salzgitter'de CDU'lu Frank Klingebiel AfD'li Patricia Mair karşısında yüzde 74,7 oyla kazandı. AfD ikinci turda yarıştığı belediye başkanlıklarının hiçbirini kazanamadı.
Hannover Kent meclisi seçiminde Yeşiller, yüzde 28,4 ile en yüksek oyu aldı. Belediye seçim raporuna göre parti 22 mahallede birinci olurken SPD 25 mahallede öne çıktı.
(AEK)
