Almanya'nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde 15 Aralık'ta yapılması planlanan başbakanlık seçiminde, Almanya için Alternatif'in (AfD) 1930'lardan bu yana bir eyalet hükümetinin başına geçen ilk protofaşist parti olması olasılığı ağırlığını koruyor.
83 üyeli parlamentoda 39 sandalyesi bulunan AfD'nin başbakan adayı Ulrich Siegmund, ilk iki turda seçilmek için gereken 42 oya henüz ulaşabilmiş değil. Ancak CDU, SPD, Yeşiller ve Sol Parti'nin toplam 39 sandalyesi de AfD'yi tek başına durdurmaya yetmiyor.
"Yangın duvarı" olarak adlandırılan, AfD'ye yönelik, siyasi işbirliğini ret tutumunu terk eden 5 milletvekilli Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW), protofaşist partinin hükümetin başına geçmesinin önünü kesmekle sonuçlanacak tutumları benimsemeyeceğini açıkladı.
Üçüncü turda salt çoğunluk olan 52 değil, hazır bulunanların oylarının yarısından bir fazlası yeterli olduğundan, karşısına ortak aday çıkarılamaması AfD'ye avantaj sağlayabilir. AfD eyalet lideri Siegmund seçimin ilk turda sonuçlanmasını beklediğini açıkladı.
AfD'nin iktidar hesabı, BSW'de sert bir yönelim tartışmasına yol açtı. Diğer partiler arasında ortak aday arayışı sürüyor. Sendikalar ve antifaşist örgütler ise AfD'nin hükümete gelişini önlemek için toplumsal seferberlik çağrısı yapıyor.
BSW başkan yardımcıları: “Magdeburg Yolu çıkmaz sokak”
BSW genel başkan yardımcıları Ralph Suikat ve Jessica Tatti, 17 Kasım'da t-online'da yayımlanan ortak yazılarında Sachsen-Anhalt örgütünün AfD ile yakınlaşmasını eleştirdi.
İki yönetici, “Magdeburg Yolu çıkmaz sokak” diyerek şöyle yazdı:
“Sachsen-Anhalt'ta artık bambaşka bir şey söz konusu: BSW, AfD'nin kampında yerini almaya hazırlanıyor.”
Suikat ve Tatti, AfD ile belirli konularda ortak oy kullanmayı tamamen reddetmiyor. Ancak iki parti arasında siyasal ortaklık görüntüsü yaratılmasına karşı çıkıyorlar. Buna, AfD'nin BSW'li Claudia Wittig lehine eğitim komisyonu başkanlığından vazgeçmesini ve iki partinin temsilcilerinin aşırı sağcı Compact dergisinin Magdeburg stüdyosunun açılışında birlikte görünmesini örnek gösteriyorlar.
Başkan yardımcıları bu tutumu şu sözlerle reddettiler:
“Siyasette böyle hediyelerin genellikle bir bedeli vardır”
Suikat ve Tatti, AfD ile yakınlaşmanın BSW'nin bağımsızlığını ortadan kaldıracağını savunuyor. İki Başkan yardımcısına göre bu tutum BSW aleyhine bir siyasi sonuç doğuruyor:
“AfD'yle yakınlaşma siyaseti izleyenler, AfD seçmenlerine BSW'ye geçmeleri için hiçbir neden sunmuyor.”
Hemen ardından, kamuoyu önünde iki parti arasındaki programatik farklılıkların ortaya konulmadığını, bunun yerine kapalı kapılar ardında ortak noktalar arandığını söylüyorlar
İki başkan yardımcısı, Siegmund başbakan seçildikten sonra AfD açısından BSW'nin öneminin de giderek azalacağı uyarısında bulunuyor.
Parti kongresinde AfD ile işbirliği oylanacak
Kasım sonunda Dresden'de yapılacak BSW kongresinde AfD ile siyasi ilişki ilkeleri konusunda sunulan önerge, bu partiyle koalisyon kurulmasının yanı sıra aşırı sağcı bir hükümete dışarıdan destek verilmesini ve kalıcı işbirliği anlaşmalarını da yasaklamayı amaçlıyor.
Önergeyi imzalayanlar arasında Suikat ve Tatti'nin yanı sıra Christian Leye, Amid Rabieh, Sevim Dağdelen, Klaus Ernst ve Ralf Krämer gibi kıdemli parti yöneticileri ve kurucuları yer alıyor.
Önerge, AfD'nin "barış yanlısı bir alternatif" olduğu iddiasını reddederek partinin silahlanma, sosyal haklar ve sermaye çıkarları bakımından mevcut politikaları daha da ağırlaştıracağını savunuyor:
“Bu gidişatı daha da ağırlaştıracak olan AfD, BSW'nin ortağı olamaz”
Buna karşılık Sahra Wagenknecht'in başkanlığındaki BSW Temel Değerler Komisyonu, “Magdeburg Yolu”nu destekliyor.
Wagenknecht, haftalık Stern dergisine yaptığı açıklamada şöyle dedi:
“BSW, AfD takımında oynamıyor. Seçmenlerimizin hayatlarını iyileştirecek siyasal değişiklikleri gerçekleştirme görevini ciddiye alıyoruz.”
AfD ile koalisyon kurulmayacağını ve Siegmund'a oy verilmeyeceğini belirten Wagenknecht, ortak oylamaları savunmayı sürdürdü:
“Sachsen-Anhalt'ta BSW'nin görüşlerinden mümkün olan en fazlasını hayata geçireceğiz; kim onay verirse versin.”
Bu yaklaşım eyalet meclisinde şimdiden uygulamada. AfD ve BSW, Ukrayna'ya yeni askerî yardımların durdurulmasını isteyen önergeyi birlikte kabul ettirdi. İki parti 12 Kasım'da kamu yayıncılığına ilişkin düzenlemeye karşı da ortak tutum aldı.
AfD bu işbirliğini ayrıca yazılı bir anlaşmaya dönüştürmek istiyor.
SPD, Yeşiller ve Sol Parti ortak aday arayışında
AfD karşısında ortak hükümet seçeneği arayan SPD, Yeşiller ve Sol Parti henüz üzerinde anlaşabilecekleri bir aday belirleyemedi.
SPD Meclis Grup Başkanı Katja Pähle, adayın eyalette tanınan ve farklı kesimlerin desteğini alabilecek bir kişi olması gerektiğini belirtti:
“Sachsen-Anhalt'tan gelen ve eyalette kabul gören biri olmalı”
Yeşillerin eyalet meclisi grup başkanı Susan Sziborra-Seidlitz de çalışmaların sürdüğünü açıkladı:
“Uygun bir kadın veya erkek aday üzerinde görüşmeler yürütülüyor”
Yeşiller Eş Başkanı Felix Banaszak ise hedeflerini şöyle tanımladı:
“Amacımız, Saksonya-Anhalt'ta aşırı sağcı bir hükümeti önlemekti, öyledir ve öyle kalacaktır.”
Banaszak, “Ulrich Siegmund'u başbakan seçmeyeceğiz” diyerek diğer partilerle görüşmelerin süreceğini bildirdi.
Sol Parti'nin adayı Eva von Angern ise başbakanlık yarışına sosyal haklar programıyla katılıyor. Von Angern, 10 Kasım'daki adaylık açıklamasında bu yaklaşımı vurguladı:
“Sosyal yıkım değil, ödenebilir konutlar, iyi sağlık hizmetleri, güvenilir sosyal hizmetler ve güçlü belediyeler istiyoruz”
Ancak SPD, Sol Parti'nin adaylığını ortak görüşmelerden önce açıklamasını eleştirdi. Pähleye göre bu yanlış bir adım:
“Olabilecek en yanlış zamanda kisişel bir siyasal çıkış.”
Von Angern, üzerinde uzlaşılacak bağımsız bir aday bulunursa çekilebileceğini bildirdi.
CDU'da sağ kanattan "yangın duvarı"nı delme girişimleri
CDU başlangıçta ortak aday görüşmelerine katılmayı reddetmişti. Ancak parti grup başkanı Sven Schulze, kamuoyundaki kaygıların ve parlamento dışından gelen baskının arttığını belirterek CDU grubunun Aralık oturumuna ilişkin bütün konuları yeniden görüşeceğini açıkladı:
“CDU içinde bununla nasıl başa çıkacağımızı değerlendiriyoruz.”
CDU'nun eski eyalet meclisi grup başkanı ve mevcut parlamentoda milletvekili Guido Heuer grubunun AfD'nin başbakan adayı Ulrich Siegmund'un seçimini engellemek amacıyla ilk iki turda topluca salonu terk etme kararına karşı çıktı.
Heuer, bu yöntemin gizli oylamada milletvekillerinin tutumunu önceden açığa vurmak anlamına geldiğini savunarak “Salonu terk etmeyeceğim” dedi. Nasıl oy kullanacağını açıklamayan Heuer, AfD ile koalisyonu ve AfD hükümetinin CDU tarafından dışarıdan desteklenmesini reddetti; ancak AfD'nin bir azınlık hükümeti kurmasını ve parlamentoda konulara göre değişen çoğunluklarla karar alınmasını dışlamadı.
AfD'ye karşı mutlak bir dışlama politikası (Brandmauer) yerine “kırmızı çizgiler siyaseti” öneren Heuer'in tutumu, CDU'nun 15 milletvekilinden 14'ünün desteklediği salonu terk etme kararı temelinde ilk açık ayrışmayı oluşturdu.
CDU'nun tutumunu değiştirip değiştirmeyeceği henüz belli değil. AfD'li Tobias Rausch'un ekimde eyalet meclisi başkanlığına seçilmesinde CDU'dan da oy gelmiş olması tartışması, partinin üzerindeki baskıyı artırmıştı.
BSW eyalet meclisi grubu AfD'nin de masada olmasını istiyor
BSW'nin Saksonya-Anhalt Meclis Grup Başkanı Thomas Schulze, partiler üstü bir başbakan adayı üzerinde uzlaşılması için AfD'nin de görüşmelere katılması zorunluluğunu savunuyor:
“Bütün gruplarla görüşülmeli, bu temel koşuldur."
SPD, Yeşiller ve Sol Parti ise AfD ile değişken çoğunluklara dayanan bir hükümet formülüne karşı çıkıyor.
AfD adayı Siegmund, bağımsız başbakan arayışının tek amacının kendi partisini engellemek olduğunu savundu:
“Burada söz konusu olan tek şey AfD'yi engellemek."
Siegmund, 15 Aralık'taki seçimin tek turda sonuçlanmasını beklediğini belirtti.
Sendikalar ve antifaşistler sokağa çağırıyor
Alman Sendikalar Birliği'nin (DGB) bölge örgütü, 6 Eylül seçimlerinin ardından Saksonya-Anhalt'ın aşırı sağcı politikaların deneme alanına dönüştürülmemesi çağrısında bulundu. Sendikalar, çalışma hakları, sosyal güvenlik ve demokrasi mücadelesini sürdüreceklerini açıkladı.
Antifaşist "widersetzen" ittifakı ise 15 Aralık'ta Magdeburg'da eyalet meclisi önünde kitlesel protestoya hazırlanıyor.
İttifakın Magdeburg temsilcisi Fe Schultz, BSW'nin AfD'li meclis başkanının seçilmesine verdiği desteği eleştirerek şunları söyledi:
“BSW bugün tarihsel bir suç ortaklığının yükünü üstleniyor. Faşistlerin iktidara gelmesine yardım eden demokratik bir parti artık demokratik bir parti değildir.”
Schultz, başbakanlık seçimi öncesinde toplumsal baskının artırılacağını da belirtti:
“Faşist bir hükümet, kaç kişi oy verirse versin meşru değildir.”
Widersetzen, 5–17 Aralık arasında Magdeburg'da antifaşist eylem günleri, 12 Aralık'ta ülke çapında yerel protestolar ve 15 Aralık'ta kitlesel gösteriler düzenleyecek.
İttifakın çağrısında, “Aşırı sağcı bir başbakanın seçilmesini sessizce kabul etmeyeceğiz” deniliyor.
(AEK)




