Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier'in görev süresinin Mart 2027'de dolması öncesinde iktidar partileri gelecek Cumhurbaşkanı üzerinde anlaştı. 9 Kasım Pazartesi günü Başbakan ve CDU Genel Başkanı Friedrich Merz'in önerisiyle parti yönetimi Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) üyesi Ilse Aigner'in adaylığını resmen kabul etti.
Sosyal Demokrat Parti (SPD) yönetimi de Aigner'i destekleme kararı aldı. Böylece CDU, CSU ve SPD'nin üzerinde uzlaştığı Aigner'in arkasında cumhurbaşkanlığı için gerekli çoğunluğu sağlayabilecek bir parlamento desteği oluştu.
Seçilmesi halinde Aigner, hem Almanya'nın ilk kadın cumhurbaşkanı, hem de bu göreve gelen ilk CSU üyesi olacak.
Aigner: Merkezin adayı olmak istiyorum
Merz ile birlikte kameraların karşısına çıkan Aigner, adaylığının kendisini derinden etkilediğini söyledi. Müstakbel Cumhurbaşkanı karar sürecinin uzamasına takılarak, Merz'e, "Başbakan işi gerçekten heyecanlı hale getirdi; benim için bile" dedi.
Aigner, toplumdaki ayrışmaları aşmayı amaçladığının ifadesi olduğu düşüncesiyle "Merkezin adayı olmak istiyorum" dedi.
Almanya'nın hem içeriden hem dışarıdan saldırılarla karşı karşıya bulunduğunu söyleyen Aigner, aşırı siyasi eğilimlerin yükseldiğini, toplumsal uzlaşmanın değersizleştirildiğini savundu. Cumhurbaşkanlığı görevinde bu gelişmelere karşı dengeleyici bir rol üstlenmek istediğini ifade etti.
Merz ise Aigner'in demokratik değerlere bağlılığını, aşırılığa, nefrete ve toplumsal dışlanmaya karşı tutumunu öne çıkardı.
SPD ve Yeşillerden destek
SPD yönetimi, Aigner'i partiler ve toplumsal kesimler arasında köprü kurabilecek deneyimli bir siyasetçi olarak niteledi.
SPD Genel Sekreteri Tim Klüssendorf, Aigner'in insanları parti sınırlarının ötesinde bir araya getirme yeteneğine sahip olduğunu söyledi.
Yeşiller Eş Genel Başkanı Franziska Brantner de Aigner'in cumhurbaşkanlığı görevini yerine getirebileceğine inandıklarını ifade etti. Brantner, mevcut koşullarda Hristiyan Birlik partilerinin adayını yalnızca siyasi aidiyeti nedeniyle reddetmenin doğru olmayacağını ilrti sürdü.
Aigner'in adaylığı, CSU Genel Başkanı ve Bavyera Başbakanı Markus Söder açısından da önem taşıyor. Söder, Aigner'in adını nisanda gündeme getirmişti. Adaylığın kesinleşmesini CSU açısından tarihsel bir gelişme olarak değerlendirdi.
Aigner AfD'ye kapıyı kapattı
Cumhurbaşkanı adayı Ilse Aigner, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin parlamento grubunu ziyaret etmeyi reddetti. AfD Eş Genel Başkanı Alice Weidel'in adayın kendi grubuna da gelmesi gerektiği yönündeki talebine karşılık Aigner'in Özel Kalem Müdürü Eric Markuse, AfD'li Beatrix von Storch'un adaylığı "utanç verici" ilan etmesinin ardından böyle bir ziyaretin söz konusu olmadığını açıkladı.
Aigner daha önce de AfD'yi "toplumsal bütünlüğümüz için bir tehlike ve mevcut demokratik sistemimizin düşmanı" olarak nitelemişti. AfD içinde anayasa ve demokrasi karşıtlarının belirleyici konumda olduğunu savunan Aigner, 2018'de de CSU'nun bu partiye karşı kesin bir sınır çizmesi gerektiğini söylemişti.
Sol Parti aday belirleme yöntemine karşı çıktı
Sol Parti (Die Linke) ise Aigner'in adaylığına farklı bir gerekçeyle itiraz etti. Eş Genel Başkan Ines Schwerdtner, CDU/CSU ve SPD'nin toplumun geniş kesimlerini birleştirebilecek, parti sınırlarının dışından bir aday aramak yerine cumhurbaşkanlığı makamını kendi aralarında paylaştıklarını söyledi.
Sol Parti Federal Meclis Grup Eş Başkanı Heidi Reichinnek de cumhurbaşkanlığının iktidar partileri arasında el değiştiren bir makam gibi değerlendirilmesini eleştirdi. Reichinnek, toplumun farklı kesimlerinin kendilerini temsil edilmiş hissedebilecekleri bir partiler üstü aday belirlenmesi gerektiğini savundu. Sol Parti'nin kendi adayını göstermesi de gündemde.
Aigner, adaylığını değerlendirirken merkez partilerin uzlaşmasını "popülist ve aşırılıkçı güçlere karşı önemli bir işaret" olarak tanımlamıştı. Ancak bu açıklamasında Sol Parti'yi AfD ile aynı kategoride değerlendirmedi. Aigner'in bugüne kadarki açıklamalarında iki partiyi eşitlediğine dair doğrulanmış bir ifadesi bulunmuyor.
Cumhurbaşkanını halk değil, Federal Kurul seçiyor
Almanya'da cumhurbaşkanı doğrudan halkoyuyla ya da yalnızca Meclis'te değil, değil, Federal Kurul (Bundesversammlung) tarafından seçiliyor. Federal Meclis'in 630 üyesi ve eyalet parlamentolarının belirleyeceği aynı sayıdaki temsilciden oluşan 1.260 üyeli Federal Kurul seçim için 30 Ocak 2027'de toplanacak.
İktidar koalisyonunu oluşturan CDU, CSU ve SPD kurulda seçimi sağlayacak çoğunluğa sahip Yeşillerden gelen olumlu açıklamalar da adaylığa yönelik desteğin koalisyonla sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor.
Steinmeier'in ikinci görev süresi 18 Mart 2027'de sona eriyor.
Ilse Aigner kimdir?
7 Aralık 1964'te Bavyera'da doğan Ilse Aigner, çalışma yaşamına radyo-televizyon teknisyeni olarak başladı. Daha sonra elektrik teknikerliği eğitimi aldı ve Eurocopter şirketinde helikopterlerin elektrik sistemleri üzerinde çalıştı.
1985'te CSU'ya katılan Aigner, 1994'te Bavyera Eyalet Meclisi'ne, 1998'de Federal Meclis'e seçildi.
2008-2013 arasında Angela Merkel hükümetinde Gıda, Tarım ve Tüketiciyi Koruma Bakanlığı'nda bulundu. Daha sonra Bavyera eyalet hükümetinde Ekonomi Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı yaptı. 2018'den bu yana Bavyera Eyalet Meclisi Başkanlığı görevini yürütüyor.
(AEK)
