Almanya Federal Anayasa Mahkemesi'nin 18 Kasım'da açıkladığı kararla BSW'nin 23 Şubat 2025 genel seçim sonuçlarına itirazı ve yeniden sayım talebi reddedildi.
2023 seçimlerine Sahra Wagenknecht İttifakı – Akıl ve Adalet [Bündnis Sahra Wagenknecht – Vernunft und Gerechtigkeit (BSW)] adıyla katılan parti kesin sonuçların açıklanması sonrasında parlamentoya girmek için yüzde 5 seçim barajını geçme koşulunu yerine getirememiş, kıl payı farkla yüzde 4,981'de kalmıştı. Oy miktarının da yüzde 5 barajını geçebilmesi için gerekenden 9 bin 529 eksik olduğu belirlenmişti. Parti, ülke çapında yeniden sayım yapıldığı takdirde bu farkın kapanacağını, Federal Meclis'e girebileceğini ve tüm sonuçlar buna göre yenilendiğinde mevcut koalisyonun kurulmasının mümkün olamayacağını ileri sürüyordu.
Dört seçmen adına yapılan itirazı değerlendiren Mahkemenin İkinci Senatosu 20 Ekimde talebin kabul edilebilir olmadığına karar verdi. Mahkeme kararında, seçim sonucunun hangi siyasal tabloya yol açmış veya açmamış olduğunu değil, ileri sürülen itiraz gerekçelerinin dayanaklarının somutluğunu esas aldığını açıkladı.
Karlsruhe Mahkemesi: “Varsayımlar yetmez"
Mahkemeye göre, “Yalnızca seçim sonuçlarının yanlış olmasının mümkünlüğüne işaret edilmesi veya kanıtlanmamış bir varsayımın ileri sürülmesi”, oyların ülke çapında yeniden sayılması gerekliliğini temellendirmek için yeterli değildi. Karlsruhe'deki yargılamada, mahkeme şu ilkenin de altını çizdi:
“Seçim sonucunun çok az oy farkıyla belirlenmiş olması da [iddiayi] gerekçelendirme şartlarının hafifletilmesini gerektirmez.”
BSW'nin şikâyeti bazı gerçek hatalara dayanıyordu. Bremen'de üç sandıkta BSW'ye ait 37 oy adlarındaki benzerliklerden doğan yanılgılarla Almanya İttifakı (Bündnis Deutschland) partisinin hanesine yazılmış, bu 37 oyun 28'i tek bir sandık tutanağındaki satır kaymasından kaynaklanmıştı. Ancak bu hatalar kesin sonuçların açıklanması öncesinde düzeltilmiş, BSW'nin ülke genelindeki kesin oy toplamı da geçici sonuçlara göre 4 bin 277 artış göstermişti.
BSW, iki partinin adlarının ülkenin başka yerlerindeki başka sandıklarda da karıştırılmış olabileceği varsayımını talebinin gerekçesi olarak ileri sürdü. Mahkeme ise bazı yerlerdeki kanıtlanmış yerel yanlışların, başka bölgelerdeki, henüz varolduğu bilinmeyen, sonucu değiştirecek büyüklükteki yanlışların kanıtı sayılamayacağını belirtti.
Wagenknecht: “Muz cumhuriyetine layık seçim denetimi”
BSW'nin kurucusu Sahra Wagenknecht kararı şöyle değerlendirdi:
“Artık resmîleşti: Almanya'nın seçim denetimi, en yüksek mahkemenin de onayladığı gibi, bir muz cumhuriyetine layık"
Wagenknecht, yargıçların seçilme biçimini de hedef aldı:
“Federal Anayasa Mahkemesi yargıçları, bu kararlarıyla iktidarlarını ve milletvekilliklerini güvenceye aldıkları partiler tarafından göreve getirilmişlerdi.”
BSW Eş Genel Başkanı Amira Mohamed Ali de, yeniden sayımın reddini “skandal” diye niteledi. Parti hukuk mücadelesini davayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşıyarak sürdürme olasılığını tartışıyor.
Avukatlar: “Yeniden sayım olmadan kanıtlanamaz”
BSW'yi temsil eden eski Saksonya Anayasa Mahkemesi yargıcı Christoph Degenhart, kararı “anayasa hukuku açısından anlaşılması güç” buldu:
“Mahkeme sonuçta başvuru sahiplerinden çemberi kareye çevirmelerini istiyor.
“Yeniden sayım yapılmadan hiçbir şekilde tespit edilemeyecek somut sayım yanlışlarını ortaya koymaları isteniyor.”
BSW avukatlarından Uwe Lipinski de mahkemenin kanıt ölçütünü eleştirdi:
“Böyle bir kanıtın yeniden sayım yapılmadan sunulması nesnel olarak mümkün değildir.”
Rath: “Almanya bir muz cumhuriyeti değil”
Anayasa hukuku ve yargı siyaseti konusunda uzman hukuçu ve gazeteci Dr. Christian Rath, Legal Tribune Online'daki yorumunda yeniden sayım ölçütünün seçimler bittikten ve kesin sonuçlar açıklandıktan sonra değiştirilerek ve mevzuatta bulunmayan bir ilkeye dayanılarak yorumlanmasına karşı çıktı:
“Almanya'da [kıl payı] seçim sonuçlarının otomatik olarak oyların yeniden sayılmasına yol açmasını gerektiren bir kural yok.”
Rath'ın şu ayrımın altını çiziyor:
“Bu, kararın siyasi ağırlığını artırıyor ama kuralları değiştirmiyor.”
Rath, seçim hukukunun gelecekte pekala değiştirilebileceğini, ancak bu değişikliğin sonucundan kimin yararlanacağı bilinmiyorken, seçimlerden önce yapılması gerektiğini yazdı. Frankfurter Allgemeine Zeitung yorumcusu Reinhard Müller'in hukuk basınına yansıyan değerlendirmesi de şöyle:
“Anormallikler, Almanya'nın tamamında yeniden sayıma yol açmaz.”
Almanya'da seçimler veya sayımlar hiç yenilendi mi
2021'de Berlin'deki yerel ve federal seçimlerin ardından farklı kapsamda iki yenileme kararı verilmişti. Berlin Eyalet Anayasa Mahkemesi, yanlış pusulalar, malzeme eksikliği, geç açılan sandıklar ve oy kullanmayı engelleyen kesintiler gibi tutanaklarla belgelenmiş usulsüzlükler nedeniyle 2022'de eyalet seçimlerini bütünüyle iptal etti.
Ancak, Federal Anayasa Mahkemesi aynı gün yapılan federal seçimleri tümüyle iptal etmedi.
Federal Anayasa Mahkemesi Aralık 2023'teyse yalnızca yanlışların sonuçları etkileyebileceği belirlenen 455 seçim bölgesinde oylamanın yenilenmesine hükmetti.
Bu dosyalarda yer, tür ve kapsam bakımından belirlenmiş usulsüzlükler vardı. BSW'nin başvurusundaysa, belirlenen hatalar zaten düzeltilmişti; ülke çapındaki olası başka hatalara ilişkin varsayımlar ise yeterli somut dayanağa sahip görülmedi.
Wagenknecht'in mahkemeye yönelik siyasi tarafgirlik suçlamasıyla avukatların kanıt standardı hakkındaki eleştirileri birbirinden farklı iddialar. Hukukçular arasında bir davanın iktidardaki hükümeti memnun edecek bir sonuçla kapanması, tek başına mahkemenin o kararı hükümete yaranmak amacıyla aldığının kanıtı olarak değerlendirilmiyor.
BSW: Die Linke'den koptu parlamento dışına düştü
Sahra Wagenknecht ve arkadaşları, Die Linke'nin 2023 Federal Seçimleri'nde uğradığı başarısızlık ve bunu izleyen ağır siyasi krizinin ardından, Ekim 2023'te büyük beklentilerle partiden ayrıldılar. Grup, Ocak 2024'te sosyalist gelenekte eşi görülmemiş bir kişi yüceltmesiyle lider Sahra Wagenknecht'in adıyla kendi partisini kurdu: Bundis Sahra Wagenknecht (BSW).
BSW, Almanya'da yükselen sağın mevcut düzene yabancılaşmış ve rejim tarafından ihmal edilen kesimlerden güç topladığı tespitiyle, işsizlik, konut sorunu gibi temel meselelerde kaynakların göçmenlere değil halka aktarılmasını hedefleyen bir siyaset izlemeye başladı. Göç ve vatandaşlık uygulamalarında kısıtlayıcı bir hattı benimsedi. AfD seçmenlerine de ulaşmayı hedefleyerek AfD ile diyalogu esas aldı. Almanya'da Hitlerci geçmişle barışma fikrindeki siyasetleri iktidardan dışlama hedefyle aşırı sağ ile temas kurmamaya odaklı "brandmauer" (yangın duvarı) ilkesini terk etti. BSW bu tutumuyla, özellikle Doğu Almanya'da başlangıçta önemli yerel seçim başarıları kazandı.
Ancak iki yıl içinde siyasi tablo tersine döndü. Irkçılığa, sağa ve AfD'ye karşı mücadeleyi öne çıkaran, gençlik ve göçmen hakları hareketleriyle ilişkilerini güçlendiren Die Linke, 2025 genel seçimlerinde oylarını yüzde 4,9'dan 8,8'e yükselterek 64 milletvekilliği kazandı. BSW ise yüzde 4,981'de kaldı ve 9 bin 529 oy eksiğiyle Federal Meclis dışında kaldı. AfD seçmenlerini kazanarak yeni bir siyasal alan açma stratejisi, BSW'yi barajın üzerinde tutmaya yeterli olmadı.
BSW yönetimi bu sonucun siyasi başarısızlık eseri olduğunu kabul etmiyor. Özellikle oylarının başka partilere yazıldığı tekil örneklerden hareketle seçim sonucunun doğru olmadığı iddiasıyla 2025 oylamasının yeniden sayımını istedi. Federal Meclis'in bu talebi reddetmesi üzerine Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.
(AEK)





