ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın bölge genelindeki misillemeleri sonrası çatışmalar 10’dan fazla ülkede etkisini hissettiriyor.
Uluslararası Af Örgütü tüm taraflara sivilleri hedef alan “hukuka aykırı” saldırılara son verme ve uluslararası insancıl hukuka uyma çağrısı yaptı.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, çatışma taraflarının hukuka aykırı eylemlerinin bedelini sivillerin ödememesi gerektiğini söyledi. Uluslararası insan hakları hukuku ve uluslararası insancıl hukuka uyumun “her zamankinden daha acil” olduğunu vurgulayan Callamard, uluslararası toplumu askeri gerilimin tırmanmasını önlemek ve sivillerin daha fazla zarar görmesini engellemek için diplomatik çabaları artırmaya davet etti.
İran’da Minab okul saldırısında ölen çocuklar için cenaze töreni
Bombalanan okul için soruşturma talebi
İran Kızılayı’nın 3 Mart’ta yaptığı açıklamaya göre, saldırıların başlamasından bu yana İran’da 787 kişi hayatını kaybetti. İranlı yetkililer, 28 Şubat’ta Minab kentinde bir okulun vurulduğunu, 165 kişinin öldüğünü; ölenlerin yaklaşık 150’sinin ilkokul öğrencisi olduğunu duyurdu.
Birleşmiş Milletler (BM), okulun bombalanmasını “insancıl hukukun ağır ihlali” olarak nitelendirdi. UNESCO ise eğitim kurumlarına yönelik saldırıların öğrenci ve öğretmenleri tehlikeye attığını ve uluslararası insancıl hukuk kapsamında sağlanan korumaları zayıflattığını belirtti. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği de olaya ilişkin hızlı, tarafsız ve kapsamlı soruşturma çağrısı yaptı.
Örgüt, saldırı sonrası kaydedilen 6 videoyu doğruladığını; görüntülerde kısmen çöken binadan yükselen siyah dumanların, enkazda arama yapan kurtarma ekiplerinin ve kazı makinelerinin yer aldığını aktardı. İran Sağlık Konseyi Başkanı’nın açıklamasına göre, İsrail ve ABD saldırılarında 10 sağlık merkezi hasar gördü.
"Saldırılar çocukların yaşam hakkını ortadan kaldırıyor"
İnternet kesintisi ve tutuklulara ilişkin endişeler
Örgüt, İran yetkililerinin 28 Şubat’ta internet erişimini yeniden kestiğini, bunun milyonlarca kişinin çatışmalara ilişkin bilgiye erişimini ve yakınlarıyla iletişim kurmasını engellediğini kaydetti. Ayrıca, Ocak 2026’daki ayaklanma kapsamında gözaltına alınanlar dahil İran genelindeki tutukluların akıbeti ve güvenliğine dair kaygıların arttığı belirtildi.
Af Örgütü, İran yetkililerini keyfi olarak alıkonulan kişileri derhal serbest bırakmaya ve tüm mahkûmların güvenliğini sağlamak üzere insani gerekçelerle geçici tahliye dahil etkili önlemler almaya çağırdı.
İranlı aktivist Arghavan: Halkımın zorbalarını yenme iradesini dış güçlere devretmesini görmek içimi acıtıyor
Roket ve İHA saldırıları
Medya ve kurtarma kuruluşlarına dayandırılan bilgilere göre, İsrail’de İran misillemeleri sonucu en az 10 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı; Tel Aviv’de en az 40 bina zarar gördü. Öte yandan Hizbullah’ın “misilleme” olarak duyurduğu roket saldırıları sonrasında İsrail ordusunun 2 Mart gecesi Lübnan’daki saldırılarını ciddi biçimde artırdığı ifade edildi. Lübnanlı yetkililerin açıklamalarına göre, 3 Mart itibarıyla İsrail’in hava saldırılarında en az 40 kişi öldü, 246 kişi yaralandı.
İran’a saldırılar sınır komşusu Van’da yaşamı nasıl etkiledi?
Açıklamada, Irak'taki İran destekli grupların şemsiye örgütü “Irak'taki İslami Direniş” bünyesindeki “Saraya Evliya ed-Dem”in Erbil ve Bağdat’ta ABD askeri tesislerini hedef alan insansız hava aracı saldırılarının sorumluluğunu üstlendiği aktarıldı.
İranlı Kürt muhalif grupların açıklamalarına göre ise, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun uyarılarının ardından Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki bazı konumlar İHA saldırılarıyla hedef alındı.
(NÖ)
