Af Örgütü Gezi 7’lisini düşünce mahkumu ilan etti

Erdoğan da düşünce suçlusuydu

"Düşünce mahkumu" bugün tüm dünyada görüşleri nedeniyle tutuklanan veya hüküm giyen kişiler için yaygın olarak kullanılan bir ifade.

Bu ifade ilk kez İngiltere’den avukat Peter Benenson tarafından, 1961’de yayımlanan ve daha sonra kurucusu olacağı Uluslararası Af Örgütü’nün tohumlarının atıldığı “Unutulmuş Mahkumlar” başlıklı bir makalede kullanıldı.

Uluslararası Af Örgütü şu an dünyada 150 civarında düşünce mahkumu için kampanya yürütüyor. Geçmişte "düşünce mahkumu" olan Türkiye’den birçok isim var. Günümüz Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan da listede.

Erdoğan, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanıyken Ziya Gökalp'in 'İlahi Ordu' şiirini okuduğu için "halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiği" gerekçesiyle 10 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

Erdoğan, 26 Mart 1999'da girdiği cezaevinde 4 ay 10 gün kaldıktan sonra 24 Temmuz 1999'da tahliye edilmişti.

Türkiye’den “düşünce mahkumu” olan bazı siyasilerin isimleri şöyle:

Celal Bayar, Aziz Nesin, Mümtaz Soysal, Sevgi Soysal, Behice Boran, İsmail Beşikçi, Eşber Yağmurdereli, Akın Birdal, Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Doğan, Selim Sadak, Doğu Perinçek, Recep Tayyip Erdoğan

Gezi tutukluları hakkında

Osman Kavala, tüm yaşamını sanat aracılığıyla kültür ve diyaloğu desteklemeye adamış bir iş insanıdır. Anadolu Kültür’ün yanı sıra ülkenin dört bir yanında çok sayıda ilde sanat merkezleri kuran ve sanatsal ifadeyi geliştirmeye yönelik projeler yürüten Kavala, bu yolla daha önce sanat alanına kolayca erişemeyen kişiler için fırsatlar yarattı.

Mücella Yapıcı bir mimar. Gezi Parkı protestoları sırasında Mimarlar Odası İstanbul Şubesi’nin Genel Sekreteri olan Yapıcı, “toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet” suçlamasıyla yargılanan 26 kişiden ve Taksim Dayanışması’nda yer aldıkları için “[yasadışı] örgüt kurmak ve yönetmek” ve “toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet” ile suçlanan beş kişiden biriydi. 26 kişinin tamamı 2015’te beraat etti. Yeniden görülen Gezi Davası, Mücella Yapıcı’nın 2013’teki kitlesel protestolarla bağlantılı olarak karşı karşıya kaldığı üçüncü yargılamaydı.

Tayfun Kahraman, şehir plancısı ve Taksim Dayanışması üyesidir. Kahraman, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde Şehircilik Proje Koordinatörü olarak çalışıyor. 

Can Atalay, 2013’teki Gezi Parkı protestoları sırasında Taksim Dayanışması’nın ve Mimarlar Odası İstanbul Şubesi’nin avukatıydı. Atalay, aynı zamanda, 2014’te 301 madencinin patlama sonucu hayatını kaybetmesinin ardından açılan Soma Davası ve 2018’de 24 kişinin öldüğü olayın ardından açılan Çorlu Tren Kazası Davası gibi önemli cezasızlık davalarında yakınlarını kaybeden aileleri temsil ediyor.

Mine Özerden, Taksim Meydanı’ndaki kentsel dönüşüm projesine karşı 2011’de kurulan bir diğer sivil toplum çatı örgütü olan Taksim Platformu’nun üyesidir. Belgesel film yönetmeni Özerden, reklamcılık sektöründe ve sivil toplum örgütlerinde çalışmıştır.

Çiğdem Mater, film yapımcısıdır. Daha önce Boston Globe, Le Nouvel Observateur, the LA Times, RFI ve Sky News gibi çeşitli uluslararası basın örgütlerinde muhabir, çevirmen ve yapımcı olarak çalıştı. 2010’dan bu yana çok sayıda yerel ve uluslararası film ve belgeselin yapımcılığını üstlendi. Mater’in yapımcısı olduğu “Kurak Günler” adlı filmin galası bu yıl Cannes Film Festivali’nde yapıldı ancak kendisi cezaevinde olduğu için gösterime katılamadı. Galada bir koltuk Mater onuruna boş bırakıldı.

Hakan Altınay, Boğaziçi Avrupa Siyaset Okulu’nun Direktörü ve Global Civics Academy’nin Başkanıdır. Financial Times, International Herald Tribune ve New York Times gazetelerinde yazıları yayımlandı. Altınay, Açık Toplum Vakfı Türkiye’nin kurucu direktörüydü.