ABD Temsilciler Meclisi'nde 10 Kasım Salı günü yapılan oylamada, Cumhuriyetçi milletvekili Thomas Massie'nin Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında hazırladığı sekiz maddelik azil önergesinin Genel Kurul'da görüşülmesi engellendi.
Cumhuriyetçi Darrell Issa'nın önergeyi Adalet Komisyonu'na gönderme talebi 211'e karşı 204 oyla kabul edildi. Oylamada 211 Cumhuriyetçi komisyona havale yönünde oy kullanırken, 203 Demokrat ve önerge sahibi Cumhuriyetçi Thomas Massie karşı oy verdi.
Böylece Hegseth'e yöneltilen suçlamaların esası konusunda oylama yapılamadı. Karar, bu haliyle Hegseth'in suçlamalardan temize çıktığı değil, Meclis'in azil işlemini komisyona havale etmiş olduğu anlamına geliyor.
Oylama, Cumhuriyetçilerin 3 Kasım ara seçimlerinde hem Temsilciler Meclisi hem Senato çoğunluğunu kaybetmelerinin ardından yapıldı. Ancak seçim sonuçlarının her iki meclise yansıması Ocakta gerçekleşeceğinden eski kadroyla yapılan oylamada Cumhuriyetçi Parti'den Massie dışında hiçbir milletvekili azil önergesinin Genel Kurulda görüşülmesini desteklemedi.
İran savaşı ve yargısız infaz suçlamaları
Massie'nin 9 Kasım'da yeniden sunduğu 34 sayfalık azil önergesi, Hegseth'i ABD Anayasası'nı ve federal yasaları ihlal etmekle suçluyor.
Sekiz suçlama maddesinin ilk üçü, İran'a karşı Kongre onayı olmaksızın başlatılan ve sürdürülen savaş konusunda.
Massie, ABD Anayasası'nın savaş ilan etme yetkisini Kongre'ye verdiğini, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası'nın da Kongre tarafından yetkilendirilmeyen askerî harekâtların sürdürülmesine sınırlamalar getirdiğini hatırlatıyor.
Massie, Salı günü yaptığı açıklamada, İran savaşının 256 gündür sürdüğünü ve Kongre'nin buna yetki vermediğini belirterek Hegseth'i yasaları çiğnemekle suçladı.
Dördüncü suçlama, savaş sırasında sivillerin korunmasına ilişkin yükümlülüklerin ihlal edilmesiyle ilgili. Önergede, 28 Şubat'ta İran'ın Minab kentindeki bir kız okuluna düzenlenen ve çok sayıda çocuğun öldürüldüğü saldırıya yer veriliyor.
Diğer maddeler, Karayipler ve Pasifik'te uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı öne sürülen teknelere yönelik ölümcül saldırıları; Demokrat Senatör Mark Kelly'nin yasa dışı emirlere karşı çıkma çağrısı nedeniyle cezalandırılmaya çalışılmasını; Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşinin askerî operasyonla kaçırılmasını ve Yemen'de Kongre yetkilendirmesi dışında yürütülen askerî harekâtı kapsıyor.
Massie, Hegseth'in yalnızca başarısız bir bakan olduğu için değil, yasa ve Anayasa'yı ihlal ettiği için azledilmesini istediğini vurguluyor.
Bu suçlamalar henüz yargısal veya anayasal bir karara bağlanarak kesileşmiş değil. Oylamada suçlamaların doğruluğu karara bağlanmadı.
Hegseth: "Bu bir siyasi gösteri"
Oylama öncesinde Pentagon'da basın toplantısı düzenleyen Hegseth, Massie'nin girişimini siyasi bir hesaplaşma olarak niteledi.
Hegseth, askerî operasyonların hukuka uygun olduğunu ve Cumhurbaşkanı Donald Trump'ın emirleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini savundu.
Suçlamaları siyasi görüş ayrılıkları olarak tanımlayan bakan, Massie'nin girişimine ilişkin olarak şu ifadeyi kullandı:
"Bu vatanseverlik değil. Bu sabotaj."
Hegseth, İran, Venezuela ve Yemen'deki operasyonlarla uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı ileri sürülen teknelere yönelik saldırıların tamamının meşru askerî faaliyetler olduğunu ileri sürdü.
Trump da Hegseth'i savundu ve Massie'yi hedef alan açıklamalar yaptı. Cumhuriyetçi Meclis Başkanı Mike Johnson, savaş sürerken Savunma Bakanı'na karşı azil girişiminde bulunulmasına karşı çıktı.
Pentagon Sözcüsü Sean Parnell ise oylamanın ardından komisyona havale kararını Hegseth için "tam zafer" olarak nitelendirdi.
Massie'nin Cumhuriyetçi Parti'den destek beklentisi gerçekleşmedi
Kentucky milletvekili Thomas Massie, Hegseth hakkında ilk azil girişimini eylülde başlatmış, ancak Meclis çalışmalarına ara verilmesi nedeniyle oylama yapılamamıştı.
3 Kasım seçimlerinden sonra önergeyi yeniden sunan Massie, seçim yenilgisine uğrayan Cumhuriyetçilerin Trump yönetiminin savaş politikasına karşı daha bağımsız davranabileceğini düşünüyordu.
Massie'nin kendisi de 3 Ocak 2027'de göreve başlayacak yeni Kongre'de yer almayacak. Mayısta yapılan Cumhuriyetçi parti ön seçiminde Trump'ın desteklediği Ed Gallrein'e kaybetmişti.
Trump'la anlaşmazlıkları İran savaşıyla sınırlı olmayan Massie, daha önce Epstein dosyalarının açıklanmasını savunmuş ve yönetimin vergi politikalarına karşı çıkmıştı.
Massie, oylama öncesinde bazı milletvekillerinin sekiz suçlamanın tamamına değil, belirli maddelerine destek vermeye hazır olduklarını belirterek her suçlamanın ayrı ayrı oylanmasını önermişti.
Ancak Cumhuriyetçi çoğunluğun komisyona havale kararı bu girişimin de önünü kesti.
Oylama, Cumhuriyetçi milletvekillerinin seçim yenilgisinden sonra da Trump yönetimini savunma konusunda birlikte hareket ettiklerini gösterdi. Hegseth'in görevden alınmasını destekleyen Cumhuriyetçi milletvekilleri bu aşamada Meclis çoğunluğunun tutumunu değiştiremedi.
Demokratların çoğunluğu devralmasıyla yeni süreç başlayabilir
Hegseth hakkında azil girişiminin bu aşamada engellenmesi, siyasi ve hukuki tartışmayı sona erdirmiyor.
3 Kasım ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi ve Senato çoğunluğunu kazanan Demokratlar, 3 Ocak 2027'de yeni Kongre'nin göreve başlamasıyla yasama gündemini belirleme ve soruşturma komisyonlarını yönetme yetkisini devralacak.
Temsilciler Meclisi Demokrat azınlık lideri ve yeni dönemin muhtemel Meclis Başkanı Hakeem Jeffries, Massie'nin önergesini desteklediğini açıkça ilan etmişti.
Jeffries, Hegseth'i yetkilerini kötüye kullanmakla, ülkenin güvenliğine zarar vermekle ve İran savaşının başlıca sorumlularından biri olmakla suçluyor.
Demokratların yeni Kongre'de Hegseth hakkında yeniden soruşturma başlatmaları ve azil maddelerini Genel Kurul gündemine getirmeleri mümkün. Ancak bunun için yeni bir girişim ve siyasi karar gerekiyor.
ABD Anayasası'na göre Temsilciler Meclisi'nde azil kararı alınması, bir kamu görevlisinin kendiliğinden görevden uzaklaştırılması anlamına gelmiyor. Azil suçlamaları Senato'da yargılanıyor; görevden alma için hazır bulunan senatörlerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor.
Bu nedenle Demokratların iki kanatta çoğunluk elde etmiş olmaları, Hegseth'in görevden alınmasını tek başına sağlamıyor.
Bu sonuçla, Hegseth'ten hesap sorma tartışması, Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Kongre'nin son haftalarından Demokratların yasama çoğunluğunu devralacağı 2027 başına taşındı.
