ABD'de Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin son iki yılında Kongre'deki güç dengesini belirleyecek ara seçimler için New York ve Washington D.C.'de TSİ 15:00'te başlayan oy verme işlemleri sürüyor.
Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı, Senato'nun 35 sandalyesi, 36 eyalette valilikler ve eyalet meclisleri ve yerel yönetimler için de çok sayıda seçim yapılıyor.
Seçmenin yarısı çoktan oy kullandı
Florida Üniversitesi'nin Election Lab verilerine göre, seçim günü öncesinde ve devam eden erken oy bildirimleriyle 59 milyonu aşkın Amerikalı oy verme merkezleri açılmadan oyunu kullanmıştı. Böylece 2022 ara seçimlerindeki 58 milyon erken oy sayısı da aşılmış oldu.
Cumhuriyetçiler seçimlere Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluk ellerinde olarak giriyor. Demokratların Senato'da çoğunluğu elde etmek için net 4, Temsilciler Meclisi'nde ise net 3 yeni sandalye kazanmaları gerekiyor.
Demokratlar kampanyalarını hayat pahalılığı, Trump yönetiminin ekonomik politikaları ve İran savaşının sonuçları üzerinde yoğunlaştırdı. Cumhuriyetçiler ise göç, güvenlik ve muhafazakar değerleri öne çıkardı.
ABD ara seçimleri: Kongreyi kaybetmekle yüz yüze kalan Trump sandık sonuçlarını tartıştırma gayretinde
Son anket: Demokratlar 8 puan önde
Reuters/Ipsos'un 2 Kasım'da tamamlanan ülke çapındaki son anketine göre, Kongre seçimlerinde Demokratlara oy vereceğini söyleyen kayıtlı seçmenlerin oranı yüzde 46, Cumhuriyetçilere oy vereceğini söyleyenlerin oranı yüzde 38 oldu.
Demokratların 8 puanlık üstünlüğü, bir hafta önceki 11 puanlık farkın gerisine düşmüş olmakla birlikte, seçmenin Cumhuriyetçilerden hoşnutsuzluğunun sürdüğüne işaret ediyor.
Trump'ın başkanlık performansını onaylayanların oranı yüzde 32'de kalırken kayıtlı bağımsız seçmenlerin yüzde 50'si oylarını Trump'a karşı bir tutum olarak değerlendireceklerini söyledi. Seçimini Trump'ı desteklemek amacıyla yaptığını belirten bağımsızların oranı ise yüzde 13'te kaldı.
Seçim kampanyasında akaryakıt fiyatlarının artışı, İran savaşı ve hayat pahalılığı belirleyici tartışma konuları arasında yer aldı. Ancak ülke genelindeki anket farkının Kongre'ye yansıması Temsilciler Meclisi seçimlerinin ayrı seçim çevrelerinde, Senato seçimlerinin ise eyaletler ölçeğinde yapılması dolayısıyla eşit düzeyde olmayacak.
California'da Trump yönetiminin 20 bin oyu ayırma girişimine ret
Seçim arifesinde oy kullanma hakkına ilişkin en önemli hukuki tartışma California'da yaşandı: ABD Yüksek Mahkemesi, Adalet Bakanlığının yaklaşık 20 bin seçmenin mektupla kullandığı oylarının diğer pusulalardan ayrılmasına yönelik acil başvurusunu 2 Kasım'daki kararıyla reddetti.
Trump yönetimi, federal kayıtlar üzerinden belirlediği bu kişilerin ABD vatandaşı olmayabileceklerini ileri sürüyor ve vatandaşlık durumları kesinleştirilinceye kadar oylarının ayrı tutulmasını istiyordu.
California yetkilileri ise federal hükümetin sunduğu listelerin ciddi yanlışlar içerdiğini, bu listelerde yurttaşlık hakkına sahip oldukları kesin olan seçmenlerin de bulunduğunu ve bunun seçim sürecini aksatabileceğini belirterek talebi geri çevirmişlerdi.
Adalet Bakanlığının avukatı Kenneth Kao da alt mahkemedeki duruşmada listelerin yüksek hata oranı taşıdığı yönündeki değerlendirmeyi makul bulduğunu kabul etmişti.
Yüksek Mahkeme, herhangi bir gerekçe açıklamadan ve karşı oy açıklaması da olmaksızın acil müdahale talebini reddetti.
Federal hükümetin aynı konudaki talepleri daha önce alt derece mahkemelerinde de reddedilmişti. Yargıçlar, seçimin yürütülmesine ilişkin anayasal yetkinin esas olarak eyaletlere ve Kongreye ait olduğuna dikkat çekmişti.
Adalet Bakanlığından 50 eyalete bin gözlemci
California'daki yargı kararının hemen ardından Adalet Bakanlığı, yaklaşık 1.000 federal seçim gözlemcisi ve denetim görevlisini 50 eyalette görevlendirdiğini açıkladı.
Bakanlık uygulamayı, tarihinde ilk kez bütün eyaletleri kapsayan en geniş seçim izleme faaliyeti olarak tanımladı. Gözlemciler arasında Adalet Bakanlığı personelinin yanı sıra federal savcılık bürolarından ve Personel Yönetimi Ofisinden görevliler de bulunuyor.
Trump yönetimi, bu adımı seçim güvenliğini sağlamak ve federal seçim yasalarının uygulanmasını denetlemek amacıyla açıklıyor.
Buna karşılık bazı yerel seçim yetkilileri ve seçmen hakları örgütleri, federal görevlilerin yaygın biçimde sandık çevrelerinde bulunmasının seçmenler üzerinde baskı oluşturmaya yönelik olabileceği kaygısını dile getirdi.
Seçmen kayıtlarına ve vatandaşlık belgelerine ilişkin yeni kısıtlamalar da tartışma konusu: Associated Press'e göre Cumhuriyetçilerin yönettiği eyaletlerde kabul edilen 40 dolayındaki yeni seçim düzenlemesi bu seçimlerde ilk kez uygulanıyor.
Düzenlemeleri savunanlar bunların seçim güvenliğini güçlendireceğini belirtirken, karşı çıkanlar özellikle yurttaşlık hakkını sonradan kazanmış olanların, öğrencilerin ve geçerli kimlik belgelerine ulaşmakta güçlük çekenlerin oy kullanmasını zorlaştırabileceğini söylüyor.
Michigan'da Demokratlar arasındaki ayrışma
Senato çoğunluğunu belirleyebilecek yarışlar arasında Michigan, Maine, Georgia, Kuzey Carolina, Ohio, Iowa, Teksas ve Alaska öne çıkıyor.
Michigan'da Demokratların adayı Abdul El-Sayed ile Cumhuriyetçi Mike Rogers arasındaki yarış, son günlerde beklenmedik bir gelişmeyle gündeme geldi.
Ağustos'taki Demokrat Parti ön seçiminde El-Sayed'e yenilen Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens, 1 Kasım'da Cumhuriyetçi Rogers'ı destekleyeceğini açıkladı.
Stevens, El-Sayed'in kendisini seçim kampanyasında istemediğini iddia ederken El-Sayed çevresi, tartışmanın İsrail politikasına ilişkin anlaşmazlıklardan kaynaklandığını belirtti.
Stevens'ın Cumhuriyetçilerin safına geçtiği açıklaması Demokrat Parti içinde sert tepkilerle karşılandı. Senato Demokrat grup lideri Chuck Schumer, seçim günü yaptığı açıklamada Stevens'ın kararını yerdi ve kararının yalnızca tek bir oyu etkileyeceğini söyledi.
El-Sayed kampanyasını yürütenlerse Stevens'ın karşı tarafa geçmesinin ardından bağışlarda ve gönüllü katılımında artış yaşandığını bildirdiler.
Teknik sorunlar
Oy verme işlemleri sırasında bazı eyaletlerde teknik aksaklıklar da bildirildi.
New York'un Westchester ilçesinde oy tarama cihazları, yazılım güncellemesinden ileri gelen bir sorun nedeniyle bazı pusulaları kabul etmedi. Yetkililer acil oy kullanma prosedürlerini uygulamaya sokarak oyları daha sonra saymak üzere topladıklarını söylediler.
Florida'nın Broward ilçesinde ise oy pusulalarındaki barkodların okunmasına ilişkin teknik bir hata, sabah saatlerinde oy verme işlemlerinin yaklaşık 20 dakika gecikmesine neden oldu. Yerel seçim yetkilileri sorunun giderildiğini ve kullanılan oyların sayımının arızadan etkilenmediğini belirtti.
Georgia'nın Fulton ilçesindeki iki oy verme merkezinde de tarama cihazları ve elektrik sistemiyle ilgili sorunlar yaşandı. Yerel seçim yönetimi etkilenen pusulaların kamuya açık biçimde yeniden taranmasını planladığını duyurdu.
Bu aksaklıkların seçim sonuçlarını etkilediğine veya yaygın seçim usulsüzlüğünün kanıtı olduğuna dair bir saptama bulunmuyor.
İlk sonuçlar gece yarısından sonra
ABD'de ilk sandıklar TSİ: 4 Kasım 02.00'da Indiana ve Kentucky'nin bazı bölgelerinde kapanacak.
Georgia ve Virginia'da sandıklar TSİ 03.00'da, Michigan'ın büyük bölümünde ise 04.00'da kapanıyor. Michigan'ın batısındaki bir bölgede oy verme bir saat daha sürecek.
Oy sayımının hızı eyaletlere göre değişiyor. Özellikle posta oylarının işlenmesi ve sayılmasına ilişkin farklı kurallar nedeniyle çekişmeli geçmiş olan seçimlerin sonuçlarının kesinleşmesi daha uzun sürebilir.
(AEK)
