Federal Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ajanlarının “göçmen avı” kapsamında sürdürdüğü operasyonlarda üç hafta içinde iki genç ABD yurttaşının kurşunlanarak öldürülmesi ülke ölçeğinde bir öfke ve isyan dalgasını tetikledi.
7 Ocak’ta ICE operasyonunu arabasıyla engellediği iddiasıyla durdurulan 37 yaşındaki Amerikalı kadın Renée Good, iki ICE ajanı tarafından açılan ateşle öldürüldü.
KENTLER PROTESTO İÇİN AYAKTA
ABD: Trump yönetimi ajanların "göçmen avı"nda öldürdüğü ABD yurttaşı kadını "yerli terörist" ilan etti
24 Ocak’ta Amerikan vatandaşı ve yoğun bakım hemşiresi 37 yaşındaki Alex Jeffrey Pretti de biber gazı sıkılan bir kadına yardımcı olmaya çalışırken çok sayıda federal ajan tarafından vurularak öldürüldü.
İki cinayetin de ABD’nin Kanada’ya komşu Minnesota eyaletinin Minneapolis kentinde gerçekleşmesi ve hükümet güçlerinin her cinayette fütursuzluklarının daha da artması, kentte protestoları daha da büyüterek bütün halkı sokaklara döktü.
50 bin kişi sokakta
26 Ocak Pazartesi günü cinayetlerin yer aldığı Minneapolis kentinde 0°C’nin altındaki dondurucu soğuğa karşın on binlerce kişi, federal göçmenlik politikalarına son verilmesi ve ICE’ın kentten çekilmesi için sokaktaydı. Düzenleyiciler, yalnızca Minneapolis’te yaklaşık 50 bin kişinin protesto yürüyüşüne katıldığını açıkladı.
Minneapolis cinayetleri sonrası, New York, San Francisco, Los Angeles, Boston, Providence, Washington D.C. gibi büyük metropollerde de binlerce kişi protesto yürüyüşlerine katıldı ve yerel mitingler düzenlendi.
Neden Minneapolis?
Minneapolis, ABD’de yalnızca bir göçmenlik operasyonunun nasıl yürütülüp yürütülmediğinin ötesine geçerek Trump iktidarının muhalif kentlere karşı kuvvet kullanarak saldırıya geçişinin simgesine dönüştü ve ABD iç siyasetindeki daha derine giden kırılmayı gözler önüne serdi.
ICE’ın gövde gösterisi için özellikle Minneapolis’i seçmiş olması tesadüf değildi: Kent, 2020’de George Floyd’un öldürülmesiyle devlet şiddetine karşı koyuşun kolektif hafızasının ve örgütlü kentsel muhalefetin simgelerinden biri haline gelmişti.
ABD'DE POLİS ŞİDDETİ YARGILANIYOR
George Floyd'un katili suçunu itiraf etti
Trump yönetiminin göçmen düşmanı politikası, uzun süredir sınır güvenliğinin ötesine geçerek iç siyasetin merkezine yerleşmiş durumda. ICE operasyonları, yalnızca belgesiz göçmenlere değil, “göçmen korumacı kent” (sanctuary city) olarak bilinen ve Demokratların yönettiği büyük kentlere yöneliyor.
KALİFORNİYA VALİSİ: "TRUMP KIŞKIRTIYOR"
ABD: Trump Los Angeles'ta göstericilerin üzerine asker gönderiyor
Minneapolis örneğinde durum, Trump hükümeti ile eyalet ve belediye yönetimleri arasında açık bir yetki çatışmasına dönüştü. 2024 seçimlerinde Demokrat Başkan Yardımcısı adayı Tim Walz’ın yönettiği Minnesota Valiliği ve Minneapolis Belediyesi, ICE’ın kent içindeki operasyonlarının yerel kolluk denetimini "by-pass" ettiğini savunurken, federal yönetim “ulusal güvenlik” gerekçesiyle buna hakkı olduğunu iddia ediyor.
“Hukuk devleti”nden cezasızlık cennetine
Silah kullanmayan iki sivilin protestolar sırasında göçmenleri yasa dışı şiddetten koruma girişimleri sırasında öldürülmesiyle sonuçlanan operasyonlar, ABD’de hukuk devleti ilkesinin fiiliyatta nasıl aşındığına dair sert tartışmaları da beraberinde getirdi.
Federal ajanların eylemlerini soruşturma konusunda yerel savcılıkların sınırlı yetkiye sahip olması, soruşturmalar Washington merkezli yürütülürken ajanların görevde tutulmaları, kamuoyunda “cezasızlık” algısını güçlendirdi. Bu tablo, göçmenlik politikasının bir kamu hizmeti alanı olmaktan çıkıp, yürütmenin keyfi zorbalığının sergilendiği bir siyasal güç gösterisine dönüştüğü eleştirilerini artırdı.
Zor cumhuriyetçileri bölüyor
İktidarın şiddeti, hakla yönetimi karşı karşıya getirirken Cumhuriyetçi Parti (GOP) içinde de çatlaklar derinleşiyor. Trump’a yakın kanat ICE’ın sertliğini savunurken, bazı Cumhuriyetçi senatörler ve eyalet düzeyindeki siyasetçiler sivillerin ölümüyle sonuçlanan operasyonların partiye ağır siyasi fatura çıkarabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle banliyö seçmeni ve merkez sağ tabanda, federal ajanların kent merkezlerinde ölümcül güç kullanması rahatsızlık yaratıyor.
Konu: 2026 ara seçimleri
Bu gelişmeler, 2026 ara seçimlerini sıradan bir Kongre yenilemesi olmaktan çıkarıyor.
ABD’de, her başkanlık döneminin ortasında yapılan ara seçimler (midterm elections), Temsilciler Meclisinin tamamı ve Senatonun üçte birinin yenilenmesini sağlar. Bu seçimler, görevdeki başkan için fiili bir güven oylamasıdır. Başkanın ilk iki yılındaki icraatlarına bağlı olarak, Amerikalılar Kongredeki güç dengesini değiştirip yürütmenin yasa yapma ve bütçe düzenleme ve kullanma gücünü artırabilir veya azaltabilir. Bu nedenle, ara seçimler ABD’de sadece Kongre'deki sandalye dağılımını değil, aynı zamanda başkanın gelecek iki yıldaki siyasal kaderini de belirler.
Demokratlar, 2026 kampanyalarını giderek “hukuk devleti mi, sınır tanımaz diktatörlük”mü" ikilemi üzerine kuruyor. Önümüzdeki ay gündeme gelecek olan ICE ve İç Güvenlik Bakanlığı bütçelerinin kısılması çağrıları, Trump yönetimini geri adım atma ya da sertliği tırmandırma arasında seçime zorluyor. Her iki seçenek de Cumhuriyetçi Parti açısından riskli.
Minneapolis’te yaşananlar, ABD’de göçmenlik meselesinin artık sadece sınır politikası değil; federalizm, yurttaş hakları ve iktidarın gücünün sınırlarıyla ilgili bir rejim tartışmasına dönüştüğünü gösteriyor. Kent sokaklarında yükselen protestolar, Amerikan siyasi hayatının faşizme evrilmesine yönelik güçlü itirazların da habercisi.
2026 ara seçimleri neden kader seçimi?
Trump geri adım atamaz. Bunun nedeni ideolojik değil, yapısal. ICE’ın geri çekilmesi ya da yasal sınırlarına dönmesi, Trumpizm’in üç alameti farikası olan sert göçmenlik politikası, liberal kentlere yönelik kültür savaşı ve “güçlü devlet” gösterisinin çökmesi anlamına gelir. Bu, Trumpçı tabanda “ihanet” olarak algılanır ve Trump’ın en sadık seçmenini küstürür.
Dolayısıyla Trump’ın muhalif Amerikalıların “Gestapo” adını taktığı ICE operasyonlarıyla demokrat kentlere açtığı savaştan geri adım atması, bir taktik değişikliği değil varoluşsal bir risk oluşturuyor. Bu seçimler Trumpçılar için bir referandum anlamına bürünüyor.
Dış politika alanı daraldı
Trump’ın iç politikaya yönelmesinin arkasında yalnızca ideolojik tercihler değil, dış politikadaki manevra alanının daralması da var.
ABD bugün dünya politikasında üç cephede aynı anda sınırlanmış durumda:
Ukrayna’da savaş uzadıkça ABD’nin askeri ve mali kapasitesi aşınıyor; Avrupa üzerindeki kontrolü artıyor ama sonuç üretme kapasitesi azalıyor.
Ortadoğu’da İsrail–Filistin, İran ve Kızıldeniz hattında ABD, krizleri yönetiyor ama şekillendiremiyor.
Çin’le ekonomik ve teknolojik rekabet, ABD’nin küresel hegemonya alanını genişletmek yerine savunmaya zorladığı bir faza girdi.
Grönland meselesinde, Danimarka ve Avrupa ile açık bir kriz yaratmadan ve NATO’yu yarmadan ilerlemek mümkün değil.
2026 seçimleri öncesinde büyük “dış zaferler” üretmek zorlaşırken, dış düşman figürü iç siyaseti konsolide etmeye yetmiyor. Öte yandan başlıca dış politika kaldıracı olduğu sanılan gümrük vergileri içeride ekonomiyi yavaşlatır ve hayat pahalılığını kırbaçlarken muhalefeti cazibe merkezi haline getiriyor. Dolayısıyla Trump’ın içeri yönelmesi, aynı zamanda küresel güç dengelerinin dayattığı bir zorunluluk.
Minneapolis, bu zorunlu içe dönüşün sahadaki tezahürü. Genç ve demokrat Amerikalıların bu meydan okuma karşısında ölümü dahi göze alan kararlılıkları, Trump ve arkasındaki doğa ve uygarlık krizlerini tetikleyen milyarderler ve ırkçılar koalisyonunun başka türlü geri püskürtülemeyeceği bilincinin git gide derinleşmekte olduğunun işareti.
(AEK)
