ABD, Birleşmiş Milletler kuruluşu Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ) ayrılma sürecini resmen tamamladı. Donald Trump’ın kararıyla başlayan süreçte ABD, örgüte sağladığı tüm fonları kesti ve DSÖ bünyesinde görev yapan Amerikan personelini geri çağırdı.
ABD’nin DSÖ’den ayrılma sürecinin resmen sona erdiğini ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS) duyurdu. Bakanlık, Başkan Donald Trump’ın ayrılma kararından bir yıl sonra ABD’nin 78 yıllık DSÖ üyeliğinin resmen bittiğini açıkladı. HHS, ABD’nin DSÖ’ye yönelik tüm finansal katkılarını durdurduğunu ve kurumda görev yapan tüm Amerikan personelini ülkeye geri çağırdığını belirtti.
Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk gününde imzaladığı kararnameyle DSÖ’den ayrılma sürecini başlattı ve bu süreç resmen sona erdi. DSÖ verilerine göre ABD’nin kuruma olan borcu 130 milyon doları aşarken, ABD’li yetkililer çekilme sürecinin tamamlandığını ancak ayrılığın “tam ve sorunsuz” gerçekleşmediğini ifade etti.
Uzmanlar, ABD’nin bu kararla birlikte diğer ülkelerden salgınlara ilişkin erken uyarı sağlayan kritik sağlık verilerine erişimde boşluklar yaşayabileceğini belirtiyor. Georgetown Üniversitesi’nden halk sağlığı hukuku uzmanı Lawrence Gostin, ABD’nin DSÖ’den ayrılmasının küresel salgınlarla mücadeleyi zayıflatacağını ve ABD’li bilim insanları ile ilaç şirketlerinin yeni tehditlere karşı aşı ve tedavi geliştirme kapasitesini olumsuz etkileyeceğini söyledi. Gostin, “Benim görüşüme göre bu, yaşamım boyunca alınmış en yıkıcı başkanlık kararlarından biri,” değerlendirmesinde bulundu.
ABD, DSÖ’nün kuruluşunda öncü rol üstlendi ve yıllar boyunca örgütün en büyük finansal destekçilerinden biri olarak öne çıktı. Resmi verilere göre ABD, DSÖ’ye yıllık yaklaşık 111 milyon dolar aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlıyordu.
DSÖ, mpox, Ebola ve çocuk felci gibi küresel sağlık tehditlerine müdahaleyi koordine ediyor; yoksul ülkelere teknik destek sunuyor; aşı ve tedavilerin dağıtımına katkı sağlıyor ve yüzlerce hastalık için rehber ilkeler yayımlıyor. Dünyadaki hemen hemen tüm ülkeler kuruma üye olarak yer alıyor.
Uzmanlardan uyarı
Uzmanlar, ABD’nin çekilme kararının çocuk felcinin ortadan kaldırılması, anne-çocuk sağlığı programları ve yeni virüslerin tespiti gibi küresel sağlık girişimlerini ciddi şekilde zayıflatacağı uyarısında bulunuyor. ABD Bulaşıcı Hastalıklar Derneği Başkanı Dr. Ronald Nahass, kararı “dar görüşlü ve bilimsel açıdan sorumsuz” olarak nitelendirdi.
Donald Trump, göreve gelir gelmez ABD’nin Birleşmiş Milletler kuruluşu DSÖ’den çekilmesini öngören başkanlık kararnamesini imzaladı. Kararname metninde, Trump yönetimi çekilme gerekçeleri arasında DSÖ’nün Wuhan, Çin ve diğer küresel sağlık krizlerinden kaynaklanan Kovid-19 salgınını kötü yönetmesini, gerekli reformları benimsememesini ve üye devletlerin uygunsuz siyasi etkilerine karşı bağımsızlığını koruyamamasını gösterdi. Metinde ayrıca DSÖ’nün ABD’den “haksız yere ağır ödemeler talep etmeyi sürdürdüğü” denildi.
(EMK)
