Avrupa Birliği Genişleme Komiseri Marta Kos, Cuma günü başkent Ankara'da Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile bir araya geldi.
Görüşmenin ardından yapılan ortak açıklamada, "Gümrük Birliğinin güncellenmesinin önünü açmak ve her iki taraf için de rekabet gücünü, ekonomik güvenliği ve dayanıklılığı takviye amacını gerçekleştirmeye yönelik potansiyelleri tam olarak gerçekleştirmek üzere çaba gösterme arzusunu[n paylaşıldığı]” dile getirildi
Taraflar ayrıca, "Avrupa Yatırım Bankası'nın (EIB) Türkiye'deki faaliyetlerinin kademeli olarak yeniden başlamasını memnuniyetle karşıladı[klarını] ve banka ile işbirliği içinde ülke genelinde ve komşu bölgelerdeki projeleri desteklemeyi amaçla[dıklarını]" belirttiler.
“Bir fırsat penceresi"
AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri, Dışişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı ile görüşmeleri sonrasında güncel durumu, AB-Türkiye ilişkisini ticaret ve iklim eylemi bakış açısından yeniden değerlendirmek için “kritik bir fırsat penceresi” olarak niteledi.
PA Turkey'den Atilla Yeşilada'nın Reuters'in açıklamayla ilgili haberinden yola çıkarak yaptığı değerlendirmeye göre, Kos açıklamasında Gümrük Birliği güncellemesinin başlıca eksenleri olarak teknik hazırlık, “Yeşil” zorunluluk ve siyasi koşulluluk üzerinde durdu.
AB Komiseri, 1995 tarihli Türkiye-AB Gümrük Birliği anlaşmanın 21. Yüzyıl ekonomisi çerçevesinde artık “amaca uygun” olmadığını kabul etti. AB'nin hizmetler, dijital ticaret ve kamu alımlarının anlaşmaya dahil edilmesini müzakereye hazır olduğunu belirtti, ancak bunun Türkiye'nin AB mevzuatı ile uyumlu rekabet ve şeffaflık yasalarını benimsemesini gerektireceğini kaydetti.
Kos: “Ekonomilerimiz derinlemesine entegre, ancak ticaret kurallarımız 1990'larda kalmış durumda. Sanayi odaklı dar bir yaklaşımdan kapsamlı bir ekonomik ortaklığa geçme konusunda anlaştık.” dedi.
“Yeşil” şartı
Kös, Gümrük Birliği güncellemesinin ilerlemesi için Türkiye'nin sanayi politikalarını AB'nin “karbon nötr” hedefleriyle uyumlu hale getirmesi gerektiğine dikkat çekti.
CBAM Entegrasyonu: Kos, karbon fiyatlandırması konusunda ortak bir çerçeve olmadan, Türk ihracatçıların Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması kapsamında önemli engellerle karşılaşacağı konusunda uyardı.
Teknik Destek: AB, Türk KOBİ'lerinin daha yeşil üretime geçişine yardımcı olmak için Küresel Geçit girişimi aracılığıyla teknik yardım ve yatırım sağlamayı taahhüt etti.
Ticaret engelleri ve hukukun üstünlüğü
Komiser, “teknik güncellemeler[in] boşlukta gerçekleşeme[yeceğini]” vurguladı. AB'nin, mevcut birliğin sorunsuz işleyişini engelleyen ek gümrük vergileri ve menşe belgeleri gibi mevcut ticari sorunları ele almasını beklediğini vurguladı.
Kos AB'nin uzun süredir savunduğu pozisyonu yineledi:
Hukukun Üstünlüğü: Ekonomik alandaki ilerleme, Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve temel haklar ortamıyla "iç içe geçmiştir".
Jeopolitik Uyum: Kos, Türkiye'nin bölgesel lojistikteki rolünü övdü, ancak istikrarlı bir yatırım ortamı sağlamak için AB dış politika duruşlarıyla daha fazla uyum sağlanması çağrısında bulundu.
(AEK)
