8 yaşındaki Nehir: “Bu projeyi demans hastası anneannem için yaptım”

Fotoğraflar: Ece Deniz/bianet

Dünyada yaşlı nüfusun artışıyla birlikte artan Alzheimer hastalığı hakkında farkındalık oluşturmak ve bununla mücadele edenlere, hasta yakınlarına destek olmak amacıyla her yıl 21 Eylül "Dünya Alzheimer Günü" olarak kutlanıyor.

Biz de Nehir'i, Dünya Alzheimer Günü vesilesiyle, Türkiye Alzheimer Derneği'nin düzenlediği basın toplantısında tanıdık.

Nehir Ölmez 8 yaşında ve "Demans Hastalarına Yönelik Portatif Uyarı Sistemini" geliştirerek, TEKNOFEST 2022 "İnsanlık Yararına Teknoloji Yarışması Sosyal İnovasyon Kategorisi" ilkokul/ortaokul Türkiye beşinciliği ve "Teknofest Karadeniz Sunum Özel Ödülünü" kazandı.

*Nehir'in annesi Şebnem Ölmez, Nehir Ölmez ve Nehir'in proje danışmanı Enes Mahmut Göker.

Nehir'in proje danışmanlığını yapan Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Mekatronik Mühendisliği Yüksek Lisans öğrencisi Enes Mahmut Göker Nehir ile yollarının kesişmesi ve TEKNOFEST'e uzanan süreci şöyle anlatıyor:

"Ben Türkiye Üstün Zekalılar Vakfı'nda görev yapıyordum, Robotik Kodlama öğretmeniydim. Orada kış okulunda, çocuklar için Robotik Kodlama dersi veriyorduk. Nehir de orada öğrenciydi. Daha sonra ben yüksek lisansımı bitirmek amacıyla oradan ayrıldım. Nehir, okulla iletişime geçerek telefon numaramı almış, benimle öyle iletişim kurdu. Böyle bir projelerinin olduğunu söylediler, ben de o konuda destek olmaya çalıştım."

"Bu proje TEKNOFEST'e gider"

"TEKNOFEST'e zaten biz Yıldız Teknik Üniversitesi olarak katılıyorduk. O yüzden proje süreçleri, başvuru süreçleri hakkında bilgiliydik. Nehir projesini söyledikten sonra ben de 'TEKNOFEST'e katılabiliriz, bu proje oraya gider. Orada da ödül alabiliriz' dedim. Onun üzerine projemizi TEKNOFEST'e çevirip oraya katıldık."

Geliştirdiği uyarı sisteminin içinde kullandığı malzemelerden söz eden Nehir bu malzemeleri şöyle sıraladı:

"Kontrolcü: İçinde Wi-Fi kullanım modu bulunuyor. Bu Wi-Fi kullanıcılara bildirim gönderiyor.
Parmak izi okuyucusu: Hafızasında 200 adet kullanıcı bilgisi tutuyor.
Mp3 modülü: İstenilen ses dosyalarının açılması için kullanıldı.
Hoparlör: Ses çıkışı için kullanıldı.
Ses ve Led: Uyarı sistemi için kullanıldı.

"Pencereyi açma veya kapamaya yarayan sensörleri kullandık. En sonunda da pencerenin açık olup olmadığını ya da hastanın veya hırsızın pencereyi zorla açıp açmadığını anlamak için pencerenin pervazına özel buton yerleştirildi. Bunu da alüminyumdan yaptık."

"Demans çok zor bir hastalık"

Nehir, projenin çıkış noktasını ise şöyle anlattı:

"Ben demans hastaları için portatif uyarı sistemi yaptım. Bunu da anneannem için yaptım çünkü anneannem demans hastasıydı ve evde durmuyor, kaçıyordu. Biz de onu kovalıyorduk. Bazen polisler de geliyordu. En sonunda dayanamadık çünkü hastalığı daha fazla arttı ve onu bakımevine vermek zorunda kaldık.

"Ben bu projeyi demans hastalarının güvenliği ve hasta yakınlarına destek olmak için yaptım çünkü demans hastalığı çok zor bir hastalık."

'Su iç' butonu da var

"Şimdi size sistemimden bahsedeyim; ailedeki herkesin parmak izini bu sisteme tanıtıyoruz. Demans hastasınınkini de tanıtıyoruz. Oradan bize bildirim gönderiyor. En sonunda da demans hastası, pencereyi parmağını okutarak açmaya çalışırsa izin vermeyeceği için, kırarak açmaya çalışacaktır. Bunu da yaparsa alüminyumlar devreye girip bildirim gönderiyor. Mesela 'Tanımlanamayan kişi pencereyi açmaya çalıştı' diye. Eğer hasta bakıcısı başka bir yerdeyse gönderilen bu mesajı görecektir. Eğer evdeyse hem duyacak hem de mesaj alacaktır."

"Bir de her şeyi unutuyorlar dedim ya işte onun için de bir tane 'Su iç' butonu yaptım. Bu butona bastığımızda 'Su içebilirsin anneanne' diyor."

Henüz uygulama kullanımda değil fakat Enes Mahmut Göker, "patent sürecinden sonra halka da açılacağını" bildirdi.

(EK/AÖ)