26 kurumdan ortak tepki: Gürlek’in sinyalini verdiği 'LGBTİ+ karşıtı yasa' insan haklarına aykırı

İnsan hakları, basın, hukuk ve sağlık alanından 26 örgüt LGBTİ+’lara yönelik baskılara ve LGBTİ+ karşıtı yasa düzenleme hazırlıklarına tepki göstermek üzere ortak açıklama yaptı. Açıklamada "Baskılara, yasaklara ve kriminalize etme çabalarına karşı haklarımızı savunmaya devam edeceğiz" mesajı verildi.

Berk H. Topaktaş

26 kurumdan ortak tepki: Gürlek’in sinyalini verdiği 'LGBTİ+ karşıtı yasa' insan haklarına aykırı — Fotoğraf: Berk H. Topaktaş / bianet

Aralarında İnsan Hakları Derneği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi ve Kaos GL Derneği’nin de bulunduğu 26 hak ve meslek örgütü, LGBTİ+’ları hedef alan yeni bir yasal düzenleme hazırlığına karşı ortak açıklama yaptı.

İnsan Hakları Derneği Ankara şubesinde yapılan basın toplantısında ortak metni İHD Genel Sekreteri Osman İşçi okudu. Açıklamada, 10. ve 11. Yargı Paketleri’nde gündeme gelen ve kamuoyunun tepkisiyle geri çekilen LGBTİ+'ların hedef alındığı düzenleme hatırlatıldı. Adalet Bakanlığı tarafından "benzer ve daha ağır ihlalleri barındıran" yeni bir yasa tasarısının yeniden gündem edilmeisne tepki gösterildi.

"Genel ahlak bahanesiyle kriminalize ediyorlar"

Açıklamada konuşan İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın, "Türkiye'de pek çok sorun ortada dururken sivil topluma yapılan baskı ve yargı tacizini anlamak akıl alır gibi değil" dedi.

Ardından söz alan 17 Mayıs Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Defne Güzel ise şöyle konuştu:

"LGBTİ+'lar genel ahlak bahane edilerek kriminalize ediliyor, hak savunuculuğu hedef alındığına şahit oluyoruz. 17 Mayıs örneğinde gördüğümüz tam olarak buydu. Örgütlenme ve ifade özgürlüğüne, LGBTİ+ haklarına yönelik bir saldırı var. Bu saldırılar bu mücadeleyi neden sürdürdüğümüzü, hak savunuculuğunun önemini bize bir kez daha gösteriyor. Eşitlik, özgürlük ve onurlu bir yaşam talebinden vazgeçmeyeceğiz."

Güzel ayrıca, 12 Mayıs’ta Ankara’da görülecek davaya dikkat çekerek kamuoyuna destek çağrısında bulundu.

"Evrensel insan hakları ilkelerine aykırı"

Konuşmaların ardından 26 örgüt adına ortak metni okuyan İHD Genel Sekreteri Osman İşçi, yeni Adalet Bakanı Akın Gürlek'in beyanlarına atıf yaparak, LGBTİ+’lara ve hak savunucularına yönelik hapis cezaları öngören düzenlemelerin evrensel insan hakları ilkelerine aykırı olduğu vurguladı. Uygulamada hâlihazırda çeşitli yapısal engellerle zorlaştırılan cinsiyet uyum süreçlerinin tamamen kriminalize edilmesinin hedeflendiğini kaydetti.

İşçi "Temel hak ve özgürlükleri yok sayan, LGBTİ+’ları ve hak savunuculuğunu suç ilan eden hiçbir yasa teklifi Meclis gündemine taşınmamalı ve kabul edilmemelidir" dedi.

"Toplumsal damgalama körükleniyor"

"Sistematik ve çok boyutlu bir baskı iklimi ile karşı karşıyayız" diyen işçi devamla şunları söyledi:

"Söz konusu yasa tasarısı hazırlıkları, Türkiye’de LGBTİ+’lara yönelik on yılı aşkın süredir devam eden ve giderek çok boyutlu hale gelen sistematik hak ihlallerinin bir uzantısıdır. LGBTİ+’ların temel hakları korunmamakta, üst düzey kamu görevlilerinin ayrımcı ve kışkırtıcı söylemleri cezasızlık zırhıyla sürmekte, barışçıl onur yürüyüşlerine ve homofobi karşıtı etkinliklere yönelik sistematik polis müdahaleleri ve keyfi gözaltılar devam etmektedir.
"Bu baskı iklimi, devletin resmi politikalarında da kurumsallaştırılmaya çalışılmaktadır. 'Aile Yılı' kapsamında yürütülen resmi politikalarda LGBTİ+’ların 'cinsiyetsizleştirme' ve 'aile karşıtlığı' gibi asılsız iddialarla hedef gösterilmesi, toplumsal damgalamayı körüklemekte ve idari karar süreçlerinde ayrımcı uygulamalara zemin hazırlamaktadır."

Ağır hak ihlalleri

"Bu meşrulaştırma çabasının yıkıcı sonuçlarını hukuki ve toplumsal alanda her gün deneyimliyoruz" denilen, açıklamada sivil alana, ifade özgürlüğüne ve sağlık hakkına yönelik ağır ihlaller şöyle sıralandı:

Sivil alanın daraltılması: Son dönemlerde LGBTİ+ haklarını savunan derneklere yönelik yargısal baskı, dernek kapatma kararı gibi yöntemlerle LGBTİ+ kişilerin savunmasız bırakılması kabul edilemez. Sosyal medya üzerinden yürütülen nefret kampanyalarına dayanılarak gerçekleştirilen haksız tutuklamalar ve ifade özgürlüğünün “müstehcenlik” iddialarıyla kısıtlanması, sivil alanı yok etmeyi amaçlamaktadır.

İfade özgürlüğü ve medya sansürü: RTÜK’ün 6112 sayılı Kanun’un “genel ahlak ve aile” eksenli ilkelerini keyfi ve geniş yorumlayarak dijital platformlara müdahale etmesi, ifade özgürlüğü üzerinde ağır bir caydırıcı etki yaratmaktadır. Son olarak Ocak 2026’da “LGBT içeriğinin sıradanlaştırılması” gerekçesiyle uygulanan katalogdan çıkarma ve para cezaları, hukuktan yoksundur. RTÜK kararlarındaki karşı oyların da işaret ettiği üzere, LGBTİ+ temsilinin "yasaklı" olduğuna dair varsayımın hiçbir anayasal ve hukuki temeli bulunmamaktadır.

Sağlık hakkına erişim ve bedensel söz hakkı: Transların hormon ve sağlık bakım hizmetlerine erişimi, kasıtlı düzenleyici değişikliklerle engellenmektedir. Hormona erişimde e-reçete dayatması gibi bürokratik engeller; coğrafi bariyerler, yoksulluk ve ayrımcılıkla birleştiğinde ağır insan hakları ihlallerine ve sağlık krizlerine yol açmaktadır. Cinsiyet uyum süreçlerinin fiilen engellenmesi ve yasal yollarla kriminalize edilmeye çalışılması, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının açıkça ihlalidir.

Talepler

LGBTİ+ varoluşunu, bedensel söz hakkını ve hak savunuculuğunu suç saymayı hedefleyen her türlü yasa teklifi hazırlığı derhal durdurulmalı ve geri çekilmelidir.
Devlet yetkilileri ve kamu kurumları tarafından üretilen, LGBTİ+’ları hedef gösteren damgalayıcı ve ayrımcı söylemlere son verilmelidir.
Örgütlenme özgürlüğü ihlali anlamına gelen davalar düşürülmeli, yargı mekanizmaları LGBTİ+ hak savunuculuğunu kriminalize edecek şekilde kullanılmamalıdır.
Barışçıl toplanma özgürlüğü kapsamındaki onur yürüyüşlerine ve etkinliklere yönelik genel, soyut ve keyfi yasaklar kaldırılmalıdır.
RTÜK’ün medya ve dijital platformlar üzerindeki ayrımcı sansür ve yaptırım kararları durdurulmalıdır.
Translar başta olmak üzere tüm LGBTİ+’ların sağlık hizmetlerine ve cinsiyet uyum süreçlerine ayrım yapmadan, güvenli ve ücretsiz erişimi güvence altına alınmalıdır
İnsan onuruna yaraşır, eşit, özgür ve güvenli bir hayat herkesin hakkıdır. LGBTİ+ hakları, insan haklarıdır.

Basın açıklaması "Baskılara, yasaklara ve kriminalize etme çabalarına karşı haklarımızı savunmaya devam edeceğiz" mesajıyla sona erdi.

İmzacı örgütler: