FİSA Çocuk Hakları Merkezi, 2026’nın haziran, temmuz ve ağustos aylarını kapsayan “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı İhlalleri” bilgi notunu yayımladı.
Merkezin yerel ve ulusal internet medyası, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Dokümantasyon Merkezi bültenleri ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerini tarayarak hazırladığı çalışmaya göre, yaz aylarında Türkiye’de önlenebilir nedenlerle en az 239 çocuk hayatını kaybetti. FİSA, verilerin sınırlı kaynaklara dayandığını, bu nedenle gerçek sayının daha yüksek olabileceğini belirtti. Merkez ayrıca kesinleşmeyen bilgi ve istatistiklerin “iddia” niteliğinde olduğunu, yeni bilgiler ve yargı kararları doğrultusunda verilerin güncellendiğini kaydetti.
Yaşamını kaybeden çocukların 174’ü oğlan, 60’ı kız çocuğuydu. Beş çocuğun kimlik bilgilerine ulaşılamadı. Vakalar 63 ilde kayıtlara geçti. En fazla çocuk ölümü 18 çocukla Urfa’da görülürken, Urfa’yı 12 çocukla Antep ve 10 çocukla Diyarbakır izledi.
14 çocuk kamu hizmetlerinden yararlanırken hayatını kaybetti
Rapora göre yaz aylarında kamu kurumlarında ya da kamu görevlilerinin eylem veya ihmalleriyle bağlantılı olaylarda en az 14 çocuk yaşamını yitirdi.
Bunların beşi sağlık hizmeti alırken, dördü spor ve kültürel etkinlikler sırasında, üçü yerel yönetim hizmetlerinden yararlanırken, ikisi ise sınır geçişi sırasında hayatını kaybetti.
FİSA, devletin düzenleme ve denetleme yoluyla yaşam hakkı ihlallerini önleme yükümlülüğünü yerine getirmediği alanlarda ise en az 225 çocuğun öldüğünü kaydetti.
44 çocuk iş cinayetlerinde öldü
Bilgi notuna göre, haziran-ağustos döneminde en az 44 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.
Bunların 36’sı çalışırken hayatını kaybeden çocuk işçilerdi. Üç çocuk meslek lisesi, iki çocuk Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) stajı kapsamında iş yerindeydi. Beş çocuk mevsimlik tarım işçisi olarak çalışıyordu. Hayatını kaybeden çocuk işçilerin en az dördünün mülteci olduğu belirtildi.
Raporda ayrıca çocukların işçi olarak çalışmadıkları ancak bulundukları iş yerlerinde gerekli önlemlerin alınmaması sonucu meydana gelen olaylar ayrı bir kategori olarak değerlendirildi. Bu kapsamda sekiz çocuk yaşamını yitirdi.
44 çocuk suda boğuldu
Kentsel ve kırsal açık alanlarda meydana gelen olaylarda 46 çocuk hayatını kaybetti.
Bu çocukların 44’ü baraj, nehir, gölet, açık su alanları ve çoğunlukla Devlet Su İşleri’ne (DSİ) ait sulama kanallarında boğuldu.
Raporda yaz boyunca sulama kanallarında meydana gelen çok sayıda ölüm tek tek sıralandı. Bunlar arasında Adana, Urfa, Kahramanmaraş, Diyarbakır, İzmir, Van ve Aydın’da çocukların sulama kanallarında yaşamını yitirdiği vakalar yer aldı.
Ev kazalarında 28 çocuk yaşamını yitirdi
FİSA’nın verilerine göre ev içi fiziksel güvenlik ve ev kazaları nedeniyle en az 28 çocuk öldü.
Bunların 20’si, başta açık pencere ve balkonlardan olmak üzere yüksekten düşme sonucu yaşamını yitirdi. Altı çocuk elektrik veya yüksek gerilim çarpması, dört çocuk yangın, bir çocuk zehirlenme nedeniyle öldü. Merkez ayrıca “diğer ihmaller” kapsamında 10 çocuk ölümü kaydetti. Bunların beşi turizm tesislerinde meydana geldi.
Trafik kazalarında 57 çocuk öldü
Bilgi notunda trafik kazaları 57 çocuk ölümüyle en yüksek sayının kaydedildiği başlıklardan biri oldu.
Vakalar arasında araç çarpması, motosiklet ve bisiklet kazaları, traktör kazaları ve araç içinde meydana gelen ölümler yer aldı.
Şiddet sonucu sekiz çocuk öldü
Rapora göre yaz aylarında en az sekiz çocuk şiddet sonucu hayatını kaybetti.
Bu ölümlerin beşi akran şiddeti, ikisi çocuk cinayeti, biri toplumsal cinsiyet temelli şiddet sonucu meydana geldi. Vakalar çocukların gündelik yaşamlarında, aile içinde, akranları arasında ve kamusal alanlarda gerçekleşti.
Beş çocuk intihar sonucu hayatını kaybetti
FİSA, medyaya yansıyan sınırlı sayıdaki habere dayanarak en az beş çocuğun intihar sonucu yaşamını yitirdiğini kaydetti.
Aynı dönemde bireysel silahlanmayla bağlantılı olaylarda da en az dört çocuk hayatını kaybetti. Raporda bu ölümlerin evde bulunan ruhsatlı veya ruhsatsız silahların ateş alması ya da kamusal alanlarda açılan ateş sonucu gerçekleştiği belirtildi.
En az 19 göçmen ve mülteci çocuk yaşamını yitirdi
Medya izleme çalışmasında en az 19 göçmen ve mülteci çocuğun ölümü kayıtlara geçti.
Bu çocuklardan dördü iş cinayetlerinde, üçü trafik kazalarında, üçü ev içi güvenlik ve ev kazalarında, ikisi açık alanlardaki olaylarda, ikisi ise sınır geçişi sırasında hayatını kaybetti. Diğer ölümler yangın, şüpheli ölüm, afet, iş yeri kazası ve yerel yönetim hizmeti kategorilerinde kaydedildi.
FİSA Çocuk Hakları Merkezi, hazırladığı rapor ve bilgi notlarıyla çocukların “önlenebilecekken önlenmeyen” yaşam kayıplarını görünür kılmayı, merkezi ve yerel yönetimleri çocukların yaşam hakkını koruma yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırmayı amaçladığını belirtti.
(NÖ)
