Kaos GL’den Yıldız Tar’ın hazırladığı derlemeye göre, 12 Eylül 2026’da başlayan ve “Ailem Güvende” adı verilen operasyonlar, LGBTİ+ derneklerinden HIV alanında çalışan sivil toplum örgütlerine, hak savunucularından trans kadınlara kadar geniş bir kesimi hedef aldı.
Ankara, İstanbul, İzmir, Aydın ve Mersin'de yürütülen soruşturmaların bir bölümünde davalar açıldı, diğerlerinde ise iddianameler henüz hazırlanmadı.
Derneklerin sosyal medya paylaşımları, kültür-sanat etkinlikleri, hukuki danışmanlık hizmetleri ve hak savunuculuğu faaliyetleri soruşturmalara konu edildi. Trans kadınlara yönelik operasyonlarda ise sosyal medya fotoğrafları ve “fuhuşa yer temin etmek” iddiaları öne çıktı.
Savcılık HEVİ LGBTİ+ Derneği’nin feshedilmesini istedi
Farklı kentlerde yürütülen soruşturma ve davalarda yaşanan gelişmeler şöyle:
Hangi dernekler hedef alındı?
Ankara – Kaos GL
- 12 Eylül’deki operasyonun ardından derneğin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile gazeteci Tuğba Tekerek'in de aralarında bulunduğu sekiz kişi 16 Eylül’de tutuklandı.
- 28 Ekim tarihli iddianamede 17 kişiye “Dernekler Kanunu’na muhalefet” ve müstehcenlikle ilgili suçlamalar yöneltildi.
- Suçlamalara dayanak yapılan içerikler arasında LGBTİ+ karakterlerin yer aldığı bir diziye ilişkin yazı, Gürcistan’daki LGBTİ+ karşıtı yasaları konu alan haber ve kuir sanat paylaşımları bulunuyor.
- Tutuklanan üç denetim kurulu üyesi 11 Kasım’da tahliye edildi.
- İlk duruşma: 24 Aralık, saat 11.00 – Ankara 27. Asliye Ceza Mahkemesi.
İstanbul – SPoD
- 12 Eylül operasyonunda derneğin iki kurucusu tutuklandı.
- İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, dört aktivistin cezalandırılmasının yanı sıra derneğin feshedilmesini istedi.
- İddianamede SPoD’un atölyeleri, film gösterimleri, üniversitelerle ortak çalışmaları, ayrımcılık karşıtı eğitimleri ve hukuki ve psikolojik destek hizmetleri suçlamalara dayanak gösterildi.
- İlk duruşma: 18 Kasım, saat 13.30 – İstanbul 27. Asliye Ceza Mahkemesi.
İstanbul – HEVİ LGBTİ+ Derneği
- Derneğin üç kurucusu 12 Eylül operasyonunda tutuklandı.
- Savcılık, beş aktivistin cezalandırılmasını ve derneğin feshedilmesini talep etti.
- İddianamede HEVİ’nin mülteci hakları ve cinsel sağlık alanındaki Arapça, Kürtçe ve Türkçe danışmanlık ve yayın faaliyetleri de yer aldı.
- İlk duruşma: 9 Aralık, saat 09.40 – İstanbul 60. Asliye Ceza Mahkemesi.
İstanbul – Lambdaistanbul
- Derneğin iki kurucusu 12 Eylül’de tutuklandı.
- Hak savunucuları hakkında henüz iddianame hazırlanmadı.
- Operasyondan önce yapılan idari denetimin ardından derneğin ofisi, “izinsiz lokal işletmek” iddiasıyla mühürlendi.
İstanbul – LİSTAG
- LGBTİ+ Aileleri ve Yakınları Derneği de 12 Eylül operasyonunun hedefleri arasında yer aldı.
- Dernekten kimse tutuklanmadı.
- Soruşturma kapsamında henüz iddianame hazırlanmadı.
İstanbul – Pozitif-İz Derneği
- HIV alanında faaliyet gösteren dernekten iki kişi tutuklandı.
- İki kişi de 9 Kasım’da tahliye edildi.
- Dernek, HIV alanındaki çalışmaların farklı bir çerçevede değerlendirilmesinin HIV ile yaşayan kişilere yönelik damgalamayı artırabileceği uyarısında bulundu.
İstanbul – Pozitif Yaşam Derneği
- HIV alanında çalışan dernek operasyonların hedefleri arasında yer aldı ancak dernekten kimse tutuklanmadı.
- Dernek, faaliyetlerinin kuruluş amacı ve tüzüğü kapsamında olduğunu, çalışmalarında suç unsuru bulunmadığını açıkladı.
Mersin – Muamma LGBTİ+ Derneği
- 12 Eylül operasyonunda üç aktivist tutuklandı, ardından aylık tutukluluk incelemesinde tahliye edildi.
- Hak savunucularına “Dernekler Kanunu’na muhalefet” suçlaması yöneltildi. Henüz iddianame hazırlanmadı.
- Ayrıca operasyonlardan önce başlatılan ayrı bir soruşturmada dernek yöneticileri hakkında dava açıldı.
Mersin – 7 Renk LGBTİ+ Derneği
- İki aktivist 12 Eylül operasyonunda tutuklandı.
- Her iki kişi de aylık tutukluluk incelemesinde tahliye edildi.
- “Dernekler Kanunu’na muhalefet” suçlamasıyla yürütülen soruşturmada henüz iddianame hazırlanmadı.
Meclis’te LGBTİ+ gençler gündemi: “Kriminalizasyona son verin”
Trans kadınlara yönelik operasyonlarda ne oldu?
Dernek yöneticileri ve hak savunucularına yönelik soruşturmaların yanı sıra trans kadınların yaşadıkları evlere ve bir araya geldikleri mekanlara yönelik operasyonlar da düzenlendi. Sosyal medya paylaşımları da soruşturmalara konu edildi.
Ankara – 12 Eylül operasyonu
- Sosyal medyada paylaştıkları fotoğraflar nedeniyle “müstehcenlik” suçlaması yöneltilen beş trans kadın tutuklandı.
- Beşi de 12 Kasım’daki ilk duruşmada tahliye edildi.
- Sonraki duruşma: 28 Aralık, saat 10.30 – Ankara 61. Asliye Ceza Mahkemesi.
Ankara merkezli 7 il – 23 Ekim operasyonu
- Ankara, Diyarbakır, Mardin, Çankırı, İstanbul, Bolu ve Antalya’da 12 trans kadın gözaltına alındı.
- On kişi tutuklandı.
- Suçlamalar arasında “müstehcenlik” ve “fuhuşa yer temin etmek” bulunuyor.
- Henüz iddianame hazırlanmadı.
İstanbul – LGBTİ+ mekanlarına operasyon
- 12 Eylül’de LGBTİ+ mekanlarına düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 11 kişi tutuklandı.
- Tutuklananlara “fuhuşa yer temin etmek” suçlaması yöneltildi.
- Henüz iddianame hazırlanmadı.
İzmir – 12 Eylül operasyonu
- Çoğunluğu trans kadın olan 19 kişi tutuklandı.
- Bir kişi ilk hafta yapılan itiraz üzerine tahliye edildi.
- Dosyada henüz iddianame hazırlanmadı.
İzmir – 3 Kasım operasyonu
- Bornova Sokak’ta trans kadınların yaşadığı evlere baskın düzenlendi.
- Gözaltına alınan 12 kişiden altı trans kadın tutuklandı.
- Soruşturma kapsamında dinlenen tanıklara, hakkında ifade verdikleri kişinin trans olup olmadığını bilip bilmedikleri soruldu.
- Henüz iddianame hazırlanmadı.
Kuşadası – 12 Eylül operasyonu
- İki LGBTİ+ aktivisti ve üç trans kadın tutuklandı.
- Tutuklananlar arasında Kuşadası Renkli Güvercin’den Deniz Hikmet de bulunuyor.
- Mahkeme, hazırlanan iddianameyi reddederek savcılığa iade etti.
- Beş kişinin de tutukluluğu devam ediyor.
Mersin – Trans kadınlara yönelik operasyon
- 12 Eylül operasyonunda 20’den fazla trans kadın tutuklandı.
- Bir trans kadın tahliye edildi.
- Henüz iddianame hazırlanmadı.
LGBTİ+’lardan Barış Anneleri’ne dayanışma ziyareti
Hangi faaliyetler suçlama konusu yapıldı?
Soruşturma dosyalarında sivil toplum faaliyetleri ve sosyal medya içerikleri suçlamalara dayanak gösterildi.
- Haber ve yayıncılık: İnternet sitelerinde yayımlanan haberler, dizilere ilişkin değerlendirmeler ve LGBTİ+ temalı kültür-sanat içerikleri.
- Hak savunuculuğu: Ayrımcılık karşıtı eğitimler, hukuki destek hizmetleri, atölyeler ve sosyal politika çalışmaları.
- Sağlık ve mülteci hakları: Cinsel sağlık ve mülteci hakları alanında farklı dillerde sunulan danışmanlık hizmetleri ve yayınlar.
- Sosyal medya paylaşımları: Trans kadınların hesaplarında paylaştığı fotoğraflar ve diğer içerikler.
- Örgütlenme faaliyetleri: Derneklerin çalışma programları, etkinlikleri ve üyelerinin yürüttüğü faaliyetler.
Savcılıkların iddianamelerinde “genel ahlak”, “müstehcenlik”, “Dernekler Kanunu’na muhalefet” ve “fuhuşa yer temin etmek” gibi gerekçeler öne çıkıyor.
İlk duruşmalar ne zaman?
Önümüzdeki dönemde dört dosyada duruşma yapılacak:
- 18 Kasım: SPoD davası – İstanbul 27. Asliye Ceza Mahkemesi, 13.30
- 9 Aralık: HEVİ LGBTİ+ davası – İstanbul 60. Asliye Ceza Mahkemesi, 09.40
- 24 Aralık: Kaos GL davası – Ankara 27. Asliye Ceza Mahkemesi, 11.00
- 28 Aralık: Ankara’da beş trans kadının yargılandığı dava – Ankara 61. Asliye Ceza Mahkemesi, 10.30
12 Kasım itibarıyla çok sayıda soruşturmada henüz iddianame hazırlanmadı. Bazı dosyalarda tahliyeler gerçekleşirken İstanbul, Ankara, İzmir, Kuşadası ve Mersin’de tutukluluklar devam ediyor.
(NÖ)
