"Ölmüşüz, devlet tabuttan kalk kapanış parasını öde diyor"

Haberin İngilizcesi için tıklayın

Kısa çalışma ödeneği uygulaması COVID-19 pandemisinin ekonomi üzerindeki etkilerinin artarak devam ettiği bir dönemde, 31 Mart’ta son buldu.

İşyerindeki çalışma sürelerinin geçici olarak azaltılması veya durdurulması hallerinde çalışılmayan süreler için işçiye yapılan bu ödeme işten çıkarma yasağının olduğu bir dönemde hem işçiye hem de esnafa destek sağlıyordu. Öyle ki bu dönemde 3,7 milyondan fazla çalışana, İşsizlik Sigortası Fonu kullanılarak 32 milyar TL ödeme yapıldı.

Kısa çalışma ödeneğinin sonlandırılmasını ise ücretsiz izin dalgasını izledi. Aralarında Onur Air ve Türk Hava Yolları’nın (THY) ikram şirketi Do&Co’nun da olduğu büyük şirketlerden ilk kitlesel ücretsiz izin haberleri geldi. Üçüncü kez kapanmaya gidecek olan esnaf da çalışanının maaş yükünü karşılayamayınca ücretsiz izin seçeneğini düşünmeye başladı. Zaten zor durumda olan kafe, bar ve restoran sahipleri kısa çalışma ödeneğinin bitirilmesiyle çalışanlarını ücretsiz izne çıkarmaya başladı.

Yılmaz: Battık, kapanış yapamıyoruz

Bu durum karşısında İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Faik Yılmaz “Bizim talebimiz kısa çalışma ödeneğinin en az sene sonuna kadar devam etmesi şeklindeydi. Buna uyulmadı, bari Haziran’a kadar devam etseydi” dedi.

İşsizlik Sigortası Fonu’nda biriken 98 milyar TL’yi hatırlatan Yılmaz, “Esnafın işleri kapalı. Cumartesi, Pazar günleri kapalı. Kimse iş yapamıyor. Ramazan da bir kapanma daha gelecek. Halbuki iktidarın bunu düşünmesi lazımdı. İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki parayla esnafa ve işçiye aylarca destek verebilirlerdi. Ama şimdi insanları resmen aslanın ağzına attılar” diye konuştu.

Esnafın durumunun çok kötü olduğunu vurgulayan Yılmaz, “Birçok esnaf batmış durumda. Çoğu dükkan açmıyor. Sicil kapanışları ücretli olduğu için resmiyette iş yerleri kapalı gözükmüyor. Esnaf resmiyette iş yerini kapatmak istese sicile gidip bir kapanış ücreti ödemesi lazım. Ölmüşüz, belediye bir cenaze arabası vermiş, tabut vermiş, insanların mezarlığa gitmesi için otobüs de vermiş, akşam helvayla pilav da vermiş ama devlet diyor ki tabutundan kalk sicile kapanış parasını öde, öyle yat. Ölü soylusu olmuşuz haberimiz yok” ifadelerini kullandı.

Kısa çalışma ödeneğiyle esnafın koronavirüs döneminde işçisini düşünmek zorunda kalmadığını dile getiren Yılmaz “Esnaf da böyle olunca günlük işler bulup geçiniyordu. Sadece kirasını, vergisini düşünüyordu. Ama şimdi inanın ağlayanlar var” dedi. Yılmaz kısa çalışma ödeneğinin yıl sonuna kadar devam etmesi gerektiğini savundu.

Tuna: İşçinin sorunları çözülemedi

İstanbul İşçi Sendikaları Şubeler Platformu Sözcüsü Banu Tuna da 17 Mayıs’ta işten çıkarma yasağının kalkmasıyla şimdilik ücretsiz izne zorlanan binlerce çalışanın kısa çalışma ödeneği verilmediği için işsiz kalacağını söyledi.

Patronların zaten Kod 29’u kullanarak işçi çıkarma yasağını deldiğinden bahseden Tuna “Kısa çalışma ödeneğinin kaldırılmasının olumsuz etkilerinden bahsediyoruz ama aslına bakarsanız kısa çalışma ödeneği de işten çıkarma yasağı da işçinin sorunlarını çözen, çözebilmiş düzenlemeler değil” dedi.

Tuna “Patronlar Kod 29'u kullanarak işten çıkarma yasağını delmenin yolunu buldu, şu an pratikte böyle bir yasak yok. Patronlar bir maaş tazminat ödememek için hem emekçilerin onuruyla oynuyor hem de işsizlik ödeneğinden yararlanamayacak biçimde işsiz bırakıyor. Kısa çalışma ödeneğinin sona ermesiyle ücretsiz izne gönderilen işçilerin büyük bölümü de 17 Mayıs'ta işten çıkarma yasağının sona ermesiyle işsiz kalacak” diye konuştu.

Tuna, taleplerinin böylesi bir dönemde işçilerin ücretlerinin tam ödenerek izne gönderilmesi olduğunu ifade etti.

(HA)