Beraat Gerekçesi: Asker Operasyon Yaptığını, Gözaltına Aldığını Kabul Etmedi

Diyarbakır’ın Kulp ilçesinde, Ekim 1993’te 11 kişinin zorla kaybedilmesine dair Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın gerekçeli kararı açıklandı.

TIKLAYIN - Kulp Davasında “Delil Yetersizliğinden” Beraat

Davanın 19 Eylül tarihli duruşmasında, tek sanık olan, dönemin Bolu 2. Komando Tugay Komutanı emekli Tuğgeneral Yavuz Ertürk öldürme suçundan “delil yetersizliğinden” beraat ederken, “suç örgütü kurmak” suçlaması da zamanaşımından düşmüştü.

“Bir, bir buçuk ay kaldı, 14 kişi kayboldu”

Kulp’ta öldürülenlerin isimleri şöyle: Bahri Şimşek, Nesrettin Yerlikaya, Turan Demir, Ümit Taş, Celal Aziz Aydoğdu, Abdo Yamık, Mehmet Şerif Avar, Behçet Tutuş, Mehmet Salih Akdeniz, Mehmet Şah Atala, Hasan Avar.

Öldürülenlerin yakınları davaya müşteki olarak katılmıştı. Müşteki ailelerin avukatları, beraat kararına itiraz edecek.

Katliamda babasını kaybeden Zeki Akdeniz mahkemedeki konuşmasında, “Yavuz Paşa bir ya da bir buçuk ay Kulp Bölgesinde kaldı. Sadece Paşanın kaldığı dönem 14 kişi kayboldu” demişti.

Öldürülenlerden Behçet Tutuş'un oğlu Harun Tutuş da mahkemedeki beyanında, “olay tarihinde evlerin yakıldığını, kişilere zarar verildiğini ve suçsuz insanların sebepsizce alınıp götürüldüğünü, hatta gözünün önünde köpeklerin bile öldürüldüğünü” söylemişti.

Ertürk “emirleri yerine getirdim” demişti

Gerekçeli kararda, sanık Ertürk’ün dava sırasında yaptığı ve “emirleri yerine getirdiğini” söylediği savunması da yer aldı:

“Ben görevimi kanunlara ve Genelkurmay Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığı'nın ve dolayısıyla OHAL valiliğinin emirlerine göre yaptım. Görev yaptığım dönemle ilgili görev esnasında ve sonrasında kanunsuz ve görev dışı hiçbir icraatta bulunmadığıma ve bulunduğuma dair hakkımda hiçbir soruşturma ve yasal işleme yönelik bir faaliyet sivil ve asker devlet kurumlarınca yapılmamıştır.

“Görev yaptığım dönem ve sonrasında hizmeti devralan sivil ve asker devlet yöneticileri isnat edilen olaylara ilişkin resmi açıklamalarda hiçbir suç unsurunun bulunmadığını beyan etmişlerdir. Atılı suçlamayı kabul etmiyorum.”

“Yakınları en son canlı görmüş”

Mahkemenin gerekçeli kararında, tanıkların, “olay tarihinden önce gözaltına alınacak olanların bir grup asker tarafından köy meydanına toplandığı, bazılarının serbest bırakıldığı, bazılarının götürüldüğü ve bu kişilere ne olduğunun bilinmediği” şeklindeki ifadesi de yer aldı.

Mahkemenin değerlendirmesinde ise, tanık ve müşteki ifadelerinin delil olarak değerlendirildiğini ancak kayıp yakınlarının öldürülen kişileri “son olarak canlı görmüş olduğu” ve “öldüren kişilere ilişkin somut ve görgüye dayalı herhangi bir bilgilerinin bulunmadığı” ifade edildi.

Kararda, “beyanların soyut ve kulaktan dolma olduğu, görgüye dayanmadığından” itibar edilmediği belirtildi.

Oysa şikayetçilerden Pembe Akdeniz, Zekiye Demir, Erhan Avar ve Süleyman Yamık, yakınlarının askerler tarafından götürüldüğünü, bir kısmının elleri bağlı bir şekilde açıklık alanda tutulduğunu, hatta onlara yemek götürdüklerini, onların da kendilerine “Bizi salmayacaklar” dediklerini anlatmıştı.

Mahkeme, şikayetçilerin beyanlarına “ölenlerin çok yakın akrabaları olmaları dikkate alınarak” itibar edilmediğini belirtti.

Gerekçeli kararda, öldürülenlerin yakınlarının, ölüm şekillerine, ölümlerin nasıl gerçekleştiğine dair “somut bilgisinin bulunmadığı” da ifade edildi.

Delil: Askerden verilmeyen bilgi, olmayan resmi kayıt

Mahkeme, askeri kaynakların, o bölgeye olay tarihinde operasyon düzenlediği bilgisinin doğrulanmamış olduğunun da altını çizdi.

Beraat kararına gerekçe olarak “masumiyet karinesi” gösterildi:

“Ceza Muhakemesi Hukukunun temel prensiplerinden birisi de şüpheden sanığın yararlanacağı ilkesidir. Bir takım varsayımlara dayanılarak sonuca ulaşılması ceza yargılamasının amacına kesinlikle aykırıdır. Ceza yargılamasında kuşkunun bulunduğu yerde mahkumiyet kararından söz edilemez. Bu ilke evrenseldir.”

İddianamede, dönemin Bolu 2. Komando Tugayı komutanı Ertürk’ün, “görevlendirme ile geldiği Şenyayla bölgesinde operasyon icra ederken köylüleri emrindeki askerlere aldırıp daha sonra örgütlü bir şekilde plan yapıp öldürttüğü” ileri sürülüyordu.

Mahkeme kararında ise, bu iddiaya dair “inandırıcı delile ulaşılamadığı” ifade edildi.

Kararda ayrıca, “maktullerin de aralarında bulunduğu kalabalık grubun köyden askerlerce alındığına ilişkin resmi bir kaydın da bulunmadığı” ifade edildi.

“Ölümlerden tek başına sorumlu olmuş olamaz”

Diğer beraat gerekçeleri de şöyle sıralandı:

“Maktullerin ölüm tarihlerine ilişkin net bir bulgunun olmadığı, maktullerin öldürülmesi olayının askerlerce köyden alındıktan ve sorgulandıktan sonra, sanık ve içinde bulunduğu suç örgütü tarafından gerçekleştirildiğinin dosyadaki mevcut delillerle ispatlanamadığı;

“Olayın üzerinden uzun bir süre geçmiş olması nedeniyle mevcut deliller dışında delil toplanmasının fiilen mümkün olmadığı;

“Maktullerin ölümünden mevcut delillerle sanığın tek başına sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı…”

(AS)