"1 Mayıs 1977 Katliamı yapanların yanına kâr kaldı”

Haberin İngilizcesi için tıklayın

Süleyman Çelebi 1 Mayıs 1977’nin tanıklarından, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) genel başkanlarından. 24 Dönem,  Cumhuriyet Halk Partisi İstabul 3. Bölge milletvekili.“Önceden organize edilmiş bir olaydı,” dediği 1 Mayıs 1977 günü Taksim'de yaşananları, DİSK olarak süreci nasıl takip ettiklerini bianet’e anlattı.

Söz Süleyman Çelebi'nin.

1 Mayıs Alanı

1 Mayıs 1977’de Kemal Türkler’in kürsüdeki konuşması esnasında “Burası 1 Mayıs Alanı olsun mu?” sorusundan sonra silah ve siren seslerinin yükseldiğini hatırlıyorum. İşçiler gür bir sesle “Olsun,” yanıtını verdikten sonra ise, iki dakikayı bulmayan bir süreden bahsediyorum, ortalık kan gölüne döndü. Yüzbinlerce insanın her biri ayrı yöne koşturmaya başladı.

Çok fazla kovan bulduk sonra meydanda, bunları hukukçularımıza teslim ettik.Tüm bunların tanıklarından biriyim. Aynı şekilde dava sürecinin de. Buradaki kritik nokta şu: Davanın sıkıyönetime devri ve 12 Eylül Darbesi yargılamalarına bakıldığında bu davanın sanıklarının neredeyse biz olduğunu görebilirsiniz. Katiller alenen açıkken oldu bu üstelik. Devletin ajanları, provakatörleri bu işin organizasyonunu yaptılar ama 1 Mayıs’ta bayram coşkusu yaşayan bizler yargılandık.İşçi ve emekçileri mitinge davet ettiğimiz için katliama bizim sebep olduğumuz, “komünist bayramındaki rolleri” şerhi düşülerek, türlü suçlamalarla bize yöneltildi. Biz ise davanın tüm aşamalarında var gücümüzle çalıştık. DİSK Genel Başkanı iken katliamın faillerinin ortaya çıkarılması için çabalayacağıma dair bir hedef koymuştum kendime. Sonrasında parlamentoda da çabaladım bunun için.

119 kişilik tanık listesi

TBMM Darbe ve Muhtıraları Araştırma Komisyonu’ndaydım. Darbeye giden sürecin önemli ayaklarından birisi olduğu için 1 Mayıs 1977’yi de çalışmamız kapsamına aldık. Fatsa’yı, Maraş’ı, Çorum’u da kapsayan bir çalışmaydı bu. Tanıkların dinlenmesi, faillerin açığa çıkarılması için çabaladık. Komisyon olarak aralarında 1 Mayıs 1977 tanıklarının da olduğu 119 kişilik bir liste sunduk. Soruşturmayı sürdüren savcılardan tutun da o gün Taksim’de görevli olan emniyet personellerine dek uzanan bir listeydi bu; ancak içlerinden sadece 15’i dinlendi. Onlar da zaten “dinlenmek için” dinlendi.

Geldiğimiz aşamada açıkça görünen şu: Bu katliam, yapanların yanına kâr kaldı. Böylelikle işin boyutunun son derece büyük olduğunu da gördük. Önceden organize edilmiş bir olaydan bahsediyorum. Olay yerinde onlarca delil, yüzlerce görgü tanığı var; ama ne hikmetse 43 yıldır kimlerin elinde kan olduğu bulunamıyor. Ben bu katliamın devletin içindeki bir çete eliyle, bir kontrgerilla hareketiyle yapıldığını defalarca ifade ettim.

Önerilerin reddi

1 Mayıs 1977’ye dair, sorumluların açıklanması, yargı önüne çıkarılmasına dair tüm önerilerimiz reddedildi parlamentoda da. Geçmişte de aynısı oldu, Meclis tutanaklarında bunların kayıtları tek tek bulunabilir. Hepsi akamete uğradı veyahut üzeri kapatıldı.Ama unutmayalım ki bu bir insanlık suçu. İnsanlığa karşı işlenen suçlarda zaman aşımı olmaz. Dolayısıyla bu katliamın faillerinin ortaya çıkarılmasıyla ilgili hâlâ hepimizin sorumluluğu var.

AİHM kararı

Sürecin en önemli izlerinden biri ise AİHM’in kararı oldu. Mahkeme, 1 Mayıs 1977’ye gönderme yaparak Taksim Meydanı’nın hafızasından bahsetti ve burada ölen işçiler var, onların anıları, bu alana özgü bir durum var dedi. Bu karar ile ilk kez bir meydan, AİHM sisteminde bir özne olarak yer aldı. Çok önemli bir karardı. Tabii Türkiye’de karara kimse uymadı.Bu kararlara uymak, failleri ortaya çıkarmak devletin sorumluluğu. Sürecin takipçisi olmak ise hepimizin...

Bu metin Etkiniz AB Programı kapsamında Avrupa Birliği finansal desteği ile üretilmiştir. Bu yayının içeriğinden yalnızca "İPS İletişim Vakfı" sorumludur ve hiçbir şekilde Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmamaktadır.

TIKLAYIN - bianet'ten 1 Mayıs 77 Kayıplarının Yakınlarına Çağrı: Bizi Arayın

1 Mayıs 1977 Kayıplarını Yakınları Anlatıyor/Tuğçe Yılmaz

Sinema Emekçisi Rasim Elmas 41 Yaşında Taksim'de Öldü

İnşaat İşçisi Bayram Eyi 50 Yaşında Taksim'de 

Öğretmen Bayram Çıtak 37 Yaşında Taksim'de Öldü

Liseli Jale Yeşilnil 17 Yaşında Taksim’de Öldü

Öğretmen Kenan Çatak 31 Yaşında Taksim'de Öldü

Öğretmen Ahmet Gözükara 33 yaşında Taksim’de öldü

Öğretmen Hikmet Özkürkçü 39 yaşında Taksim’de öldü

Öğrenci-işçi Niyazi Darı 24 yaşında Taksim’de öldü

Üniversiteli Nazan Ünaldı 19 yaşında Taksim’de öldü

Öğretmen Ömer Narman 31 yaşında Taksim’de öldü

İşçi Ali Sidal 18 yaşında Taksim’de öldü

Hemşire Kıymet Kocamış 25 yaşında Taksim’de öldü

Tezgâhtar Kadir Balcı 35 yaşında Taksim’de öldü

Üniversiteli  Hacer İpek Saman 24 yaşında Taksim'de öldü

İşçi Kahraman Alsancak 29 yaşında Taksim’de öldü

İşçi Hüseyin Kırkın 23 yaşında Taksim’de öldü

Üniversiteli Ercüment Gürkut 26 yaşında Taksim’de öldü

Polis Nazmi Arı 26 yaşında Taksim’de öldü

İşçi Mahmut Atilla Özbelen 26 yaşında Taksim’de öldü

İşçi Hasan Yıldırım 31 Yaşında Taksim’de Öldü

Seyyar Satıcı Hamdi Toka 35 yaşında Taksim’de öldü

Bekçi Mehmet Ali Genç 60 Yaşında Taksim’de Öldü

İşçi Ziya Baki 30 yaşında Taksim’de öldü

İşçi Mürtezim Oltulu 42 yaşında Taksim’de öldü

Öğretmen Mustafa Elmas 33 yaşında Taksim’de öldü

Üniversiteli Sibel Açıkalın 18 yaşında Taksim’de öldü

İşçi Diran Nigiz 34 yaşında Taksim’de öldü

1 Mayıs 1977 & Cezasızlık

Fehmi Işıklar: 1 Mayıs'77 12 Eylül için bir hazırlıktı

Kani Beko: “Katilleri bulamazsanız, şaibeyi ortadan kaldıramazsınız”

Süleyman Çelebi: "1 Mayıs 1977 Katliamı yapanların yanına kâr kaldı”

Emel Ataktürk: Haysiyet meselesi olarak hatırlamak ve cezasızlıkla mücadele

Nejla Kurul: Gerçekler neden ve kimlerce gizleniyor? 

Tuğçe Yılmaz: 43 yıl önceki katliamın izini sürmek 

Arzu Çerkezoğlu: Unutmamak, unutturmamak yaşamsal bir mücadele alanı 

Tuğçe Yılmaz: Yargılanamayan 1 Mayıs 1977’nin mahkeme yılları

Sami Evren: Türkiye-1977 siyasi panoraması