Daha önce Olağanüstü Hal Bölgesi'nde (OHAL) gazete yasakları, Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) ve Ceza Kanunu kararlarını ve Şartlı Afları mahkum eden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), son faturayı da Radyo Televizyon Üst Kurulu'nun uyarı ve yayın durdurma cezalarına çıkardı.

RTÜK'ün İstanbul "Özgür Radyo" ya verdiği biri üç aylık, diğer bir yıllık iki yayın durdurma cezasını "orantısız ve demokratik toplumda gereksiz" bulan AİHM, Türkiye'yi ifade özgürlüğü ihlal etmekten 17 bin avro (27 bin 200 YTL) tazminat ödemeye mahkum etti.

AİHM: Özgür Radyo görevini yaptı

Ses Radyo Televizyon Yayın Yapım Ve Tanıtım A.Ş isimli yayıncı kuruluşun başvurusunu bugün (30 Mart) karara bağlayan AİHM, radyo yayınlarının demokratik bir toplumda medyaya atfedilen "denetçi" (watchdog) rolüne tamamen uygun olduğunu bildirdi.

Haziran 1998 ile Mart 1999 döneminde üç uyarı ve iki yayın durdurma cezası verilen Özgür Radyo, 3984 Sayılı Radyo Ve Televizyonların Kuruluşları ve Yayınları Hakkındaki Kanun'a aykırı olarak "şiddet, terör ve etnik ayrımcılık temelinde kin ve düşmanlığa tahrik etmek" ile suçlanmıştı. Radyo, cezaların iptali için başvurduğu İdare Mahkemeleri'nde sonuç alamamıştı.

Suça gerekçe gösterilen programlar, yolsuzluk, güvenlik kuvvetlerinin terörle mücadele yöntemleri veya devletin mafya ile olası bağlantılarını konu ediyordu.

Radyo, AİHM'ye başvurarak, ifade özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı ve mahkemeye etkin başvuru hakkını düzenleyen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 10., 14. ve 13. maddelerinin çiğnendiğini savunmuştu.

"Gazete haberleri kaynak gösterilerek okundu"

Sadece ilk iki maddeye göre değerlendirme yapmayı kabul eden AİHM, suça gerekçe gösterilen programların içeriği ve bu programların yayımlandığı sürece değinerek, bunların herkesin merak ettiği, medyada geniş ölçüde tartışma yaratan konular olduğunu ve bu yayınların demokratik bir toplumda medyaya atfedilen "denetçi" rolüyle tamamen uygun düştüğünü bildirdi.

AİHM, Özgür Radyo'nun yayınlarında geçen konuların daha önce kamuoyuna mal olduğunu, bu yayınların bir kısmının zaten, gazetelerde yer verilen haberlerin okunmasıyla, yorumsuz olarak yansıttığını hatırlattı.

AİHM, kaynağı programda okunduğu halde Özgür Radyo'ya ceza getiren haberlerin, bunları yayımlayan gazetelerin başına dert açmadığını de saptadı.

"Sert ifadeler var ama şiddete çağrı yok"

Programlardaki bazı kesitlerin düşmanlığı çağrıştırabilecek ifadelerden oluştuğunu, ancak bunların şiddeti özendirmediği gibi, silahlı direniş veya isyan çağrısı yapmadığını duyuran AİHM, asıl dikkate alınması gereken bir nokta olarak, bunların bir düşmanlık söylemi içermediğini belirtti.

Oybirliğiyle ifade özgürlüğünün kısıtlandığına karar veren AİHM, radyo şirketine 15 bin avro tazminat, 2 bin avro da mahkeme gideri ödenmesine karar verdi.(EÖ/TK)