Engelli Hakları Sözleşmesi Yürürlükte, Türkiye Hâlâ Onaylamadı

Birleşmiş Milletler (BM) Engelli Hakları Sözleşmesi'ni onaylayan 20. ülke Ekvador oldu. Böylece sözleşmenin uluslararası bağlayıcılık kazanması için yeter şart sağlanmış oldu. Resmen yürürlüğe giriş tarihi, 20. ülkenin de onaylamasından sonraki 30. gün olan 3 Mayıs.

Türkiye hâlâ onaylamış değil

Eski BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın "Dünyanın en büyük azınlığı" diye nitelediği yaklaşık 650 milyon engellinin haklarını güvenceye alan sözleşmeyi Türkiye 30 Mart 2007'de imzaladı. Ancak hâlâ onaylayıp kendi iç hukukunda yürürlüğe sokmuş değil.

Bireylere ve gruplara sözleşmenin güvenceye aldığı haklarının ihlaliyle ilgili doğrudan başvuru hakkı sağlayan Seçmeli Protokol'üyse Türkiye hâlâ imzalamadı.

Sözleşmeyi onaylayan ilk ülke Jamaika olmuştu. Geçen hafta içinde Ürdün, Tunus ve Ekvador onaylayan ülkelere katıldı.

Engelli çocuklara özel koruma

Sözleşme, en çok ihmal edilen gruplar arasında yer alan engelli çocuklara ve zihinsel engellilere özel koruma getiriyor.

Sözleşmenin 7. maddesi engelli çocukları doğrudan konu alıyor ve Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin genel ilkelerini içeriyor. Madde taraf devletlere engelli çocuklarla ilgili şu sorumlulukları getiriyor:

1. Taraf devletler engelli çocukların bütün insan haklarını ve temel özgürlükleri diğer çocuklarla eşitlik temelinde tam olarak kullanması için gereken önlemleri alacaklar.

2. Engelli çocuklarla ilgili bütün edimlerde, çocuğun üstün yararı birincil öncelik olacaktır.

3. Taraf devletler, engelli çocukların kendilerini etkileyen bütün konularda görüşlerini özgürce ifade etme hakkına sahip olmasını, yaşlarıyla ve olgunluklarıyla uygun bir şekilde görüşlerine gereken değerin verilmesini güvence altına alacaklar; bunu diğer çocuklarla eşitlik temelinde gerçekleştirecekler; engellerine ve yaşlarına uygun yardımlarla bu hakkın anlaşılmasını sağlayacaklar. (TK/GG)