Müstesna Bir Kaleci: Turgay Şeren

Türkiye’de futbol liglerinin isminin çeşitli firmalarla, şans oyunlarıyla anılmasına alıştırıldık. Önümüzdeki yıl ligin adı “Turgay Şeren Sezonu” olacak.

Futbolun güzel bir oyun olduğu, oynayanların “güzel abiler” diye anıldığı günler gerilerde kaldı.

Futbolda dokuz kusurlu hareket vardır; onuncusu endüstriyelleşmedir bana sorarsanız. 10. Kusurlu harekette veriler ceza atışında futbolu son golü kendi kalesine atalı çok oldu.

Oysa Lefter Küçükandonyadis, Hakkı Yeten, Can Bartu, Metin Oktay, Turgay Şerenlerin oynadığı dönem başkaydı.

“Yeşil sahalar” tamlamasının bir deyim olarak kullanıldığı; Avrupa’da oynanan futboldan ağza pelesenk olduğu dönemlerdi futbolun o güzel günleri. Çünkü yeşil çimde oynanması gereken futbol, kışın çamura batan, yazın toza bulanan “emekçilerinin” yüzü hürmetine yol alıyordu bu memlekette. Turgay Şeren dönemlerin efsanelerinden biri. 7 Temmuz günü kaybettik Turgay Şeren’i.

Futbolu güzelleştiren tüm “güzel abilerin” nezdinde Mehmet Yüce’nin turgay Şeren ile kısa röportajını yayınlıyoruz.

Röportaj, Mehmet Yüce’nin İletişim Yayınları'ndan çıkan Türkiye futbol tarihini aktardığı “Futbol Tarihimizin Yeni Devreleri” adlı üç ciltlik çalışmasının 1952-1992 yılları arasını anlattığı ilk cildinde yayınlandı. İlk cildin adı dönemin ve Turgay Şeren’in ruhuna uygun: “Romantik Yürekler…*

* * *

Milli Takım’ın kalesini başarıyla koruyan Turgay Şeren’e, Alman­ya’yı 2-1 mağlup ettiğimiz müsa­bakadan sonra “Berlin Panteri” la­kabı takıldı. Turgay Şeren hâlen hayatta, İstanbul Ulus’taki evinde yaşıyor. Onunla yüz yüze röpor­taj yapma mutluluğuna erişmiş ol­maktan dolayı kendimi çok şanslı addediyorum:

Müstesna Yürekler:

Turgay Şeren Almanya’yı 2-1 mağlup ettiğimiz maç­ta kalemizi koruyan Turgay Şeren, bizzat Almanlar tarafından büyük öv­gü almıştı. Bu maçtan sonra “Berlin Panteri” lakabını alan büyük kaleci ile geçtiğimiz sene (2015) bir röportaj yapma mutluluğuna eriştim.

Arkadaşım Fethi Aytuna ile ziyaret ettiğimiz Turgay Bey’in sağlığı hiç de iyi değildi. Bununla beraber, her şe­yi bugün gibi net bir biçimde hatırlı­yor ve suallerimize kolaylıkla cevap­lar verebiliyordu. Şu anda kendisi ile yaptığım röportajın ses kaydını dinli­yorum. Turgay Bey’in sağlığının bozulmasına canından çok sevdiği eşini kay­betmesi sebep olmuştu. Önce bize uzun uzun onu anlattı. Sükûnetle dinle­dik. Fazla bir şey söyleyemedik. Sonra konuşmaya başladık:

- Tekrar başın sağ olsun, sağlığın nasıl Turgay Ağabey?

- (Gülerek) Sağ olasın, iyi olmaya gayret ediyorum.

- (Fethi Aytuna) Vefa Kaptanı Galip Haktanır’ın selamı var size.

- Dünya iyisidir o, ne yapıyor?

- İyi maşallah!

- (Ben) O sizin ağabeyiniz oluyor değil mi? 1921 doğumlu.

- Tabiî, ben 80-81 yaşındayım. O benden on, on iki yaş büyüktür.

- Gramofonunuz çok güzelmiş Turgay Ağabey...

- Evet, onu bana hediye etmişlerdi.

Randevu almak için Turgay Şeren’le telefonda konuşurken annemin ba­na zamanında söylediği bir olayı anlatmıştım. Anneme göre babam, Galatasa­ray Lisesi’nin Grand Cour’unda futbol oynarken Turgay’la çarpışmış ve sol omzuna pla­tin bir çivi takılmıştı.

Turgay Bey’in bu hâdiseyi hatırlaması elbette mümkün değildi. Bununla beraber baba­mı hatırlıyor. Lise yıllarını baş­lıyor anlatmaya...

- Ben Grand Cour’da forvet, Galatasaray’da ise kaleci oynu­yordum.

- Hattâ, hususî bir iki müsa­bakada forvet oynadığınızı bi­liyorum.

- Evet, oynadım. Santrfor da oynadım, gol de attım.

Turgay Bey’le evindeki ku­pa, şilt ve madalyalardan ko­nuştuk. Evi orta büyüklükte bir kulübün müzesi gibi, et­raf büyük kalecinin kazandığı mükâfatlarla dolu...

- Böyle bir yaşam kolay ko­lay kimseye nasip olmaz Turgay Ağabey.

- Meselâ şu fotoğraf Yaşin’ledir.

- (Fethi Aytuna) Sizin jübileniz için gelmişti değil mi?

- Evet. Çok güzel bir fotoğraftır.

- Bakın bu fotoğrafta Necmi, Muzaffer, Özcan, Baba Gündüz var. Çok gençtim. Bana 19 yaşında Millî Takım kaptanlığı verdiler. Kaleciyken her fut­bolcuyu arkadan görüyorsunuz. Sizin devamlı kendilerine baktığınızı hisse­derler. Öyle bir kaptanlık yaptım ben.

- Gündüz Kılıç bir Fenerbahçe maçından evvel tam merdivenlerden çıkar­ken size “Turgay bugün sen en önde çıkacaksın’’ demiş, doğru mu?

-  Her zaman o kaptan çıkardı. O gün bana verdi kaptanlığı. Her şeyi o ya­pardı Galatasaray’da...

-  Suphi Batur Bey bir hâtırasında “Turgay’ı Galatasaray kalesine ben koy­dum ilk defa,” demiş.

- Doğrudur. (Suphi Batur’la olan bir fotoğrafını gösteriyor).

- Nasıl yendiniz Almanya’yı Turgay Ağabey?

-  Vallahi, Allah tarafından bir güç geldi bana. Çok kurtarış yaptım.

Turgay Ağabey sorulardan yorul­muş olacak, o bir soru sordu bana:

- Ne yapıyorsun sen?

Turgay Ağabey’e mesleğimi söyle­dikten sonra on beş senedir futbol ta­rihi üzerine araştırma yaptığımı an­lattım. Osmanlı Melekleri ve İdman­cı Ruhlar'dan bahsettikten sonra şöy­le dedim:

- Üçüncü cilde bu röportajı koya­cağım Turgay Ağabey. Romantik Yü­reklerde siz de olacaksınız. Bu kitap basılınca size getirip, imzalayacağım.

- İnşallah, çok teşekkür ederim. Umarım o zaman hayatta olurum.

- Elbette olacaksınız. Rahmetli eşi­niz de sizin sağlıklı ve moralli olmanı­zı isterdi değil mi?

Turgay Ağabey’in dikkati bizden uzaklaşıyor. Belli ki sevgili eşinin yüzünü görüyor o sıra... Sonra yorgun göz­lerinden iki damla gözyaşı dökülüyor. Neyse ki Fethi bir fotoğraf buluyor. Turgay Bey’in çocukluğundan, annesinin kucağında... Üzüntülü hâli bir neb­ze olsun geçiyor. Ben de çocukluğunu, talebeliğini ve umutsuzca babamı so­ruyorum ona. Hiç anısı var mı acaba, benim bile çok az hatırladığım babamla.

- Biz hep beraberdik. Beyoğlu’nda Budak Pastanesi’nde dondurma yerdik. Baban bize dondurma alırdı. Ses tiyatrosuna giderdik sonra, güzel kızlar var­dı orada.

Çok hatırlamıyor Turgay Ağabey. Ben de konuyu değiştiriyorum. Şu meş­hur golü soruyorum ona:

- Metin Oktay’ın ağları deldiği maçta siz de oynamıştınız.

- Evet, ağları delen maçta oynadım ben. Büyük hâdise oldu.

- Metin Oktay nasıl bir insandı?

- İnsan olarak da futbolcu olarak da çok iyiydi. Hep benimle olmak ister­di. Metin Oktay’ın Galatasaray’da başlaması ile takım çok güçlendi. İki ayağı ve özellikle kafa vuruşları muazzamdı. Ben onun kaptanıydım. Ben oynamı­yorsam o kaptan olurdu.

- Kaptan olmak farklı mıydı o devirler?

- Elbette. Bir kaptan hem saha içinde hem de dışında arkadaşlarına kol ka­nat gerer ve kendini sevdirir.

Beni rakip takım taraftarları da sever ve alkışlardı. Ben liseden çıkmayım. Bizim zamanımızda saygı ve sevgi daha çoktu.

- Selanik’te bir kupa kazan­dınız galiba.

- Evet, yenmediğimiz takım kalmamıştı.

Turgay Ağabey’e bu kupa­nın da geçtiği bir yazımdan bahsettim. Bir iki sene önce Galatasaray’ın Bülentleri diye bir yazı yazmış, Galatasaray dergide Sevgili Mehmet Şenol yayınlamıştı.

- Okur musun bana?

Yazıyı yanımda getirmiştim. Turgay Şeren’e okumaya başladım… (HK)

* Mehmet Yüce'nin İletişim Yayınları'ndan çıkan üç ciltlik çalışması:

Romantik Yürekler: Futbol Tarihimizin Yeni Devreleri: 1952-1992 Türkiye Futbol Tarihi 3. Cilt

Futbol Tarihimizin Klasik Devreleri: 1923-1952 Türkiye Futbol Tarihi 2. Cilt

Futbol Tarihimizin Kadim Devreleri Türkiye Futbol Tarihi - Birinci Cilt, 2016